YARGITAY KARARI
DAİRE : 16. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2009/7500
KARAR NO : 2009/8070
KARAR TARİHİ : 23.11.2009
MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi
Mal beyanında bulunmamak eyleminden borçlu … hakkında yapılan yargılama sonucunda beraatine dair … 3.İcra Mahkemesinin 25.3.2009 tarihli ve 2009/120-120 değişik … sayılı kararına yönelik itirazın kabulü ile 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 337.maddesi uyarınca 10 gün disiplin hapsi ile cezalandırılmasına ilişkin … 3.Ağır Ceza Mahkemesinin 24.4.2009 gün ve 2009/351değişik … sayılı kararını kapsayan dosya incelendi.
Tebliğname ile; 2004 sayılı İİK’nun 337.maddesinin 1.fıkrasının Anayasa Mahkemesinin 28.02.2008 tarihli ve 2006/71 esas sayılı kararı ile iptal edilerek 16.4.2009 tarihi itibarıyla iptal hükmünün yürürlüğe girmiş olması ve mal beyanında bulunmamak eyleminin suç olmaktan çıkmış bulunması karşısında, itirazın reddi yerine kabulü ile mahkumiyet kararı verilmesinde isabet görülmemekle, kararın 5271 sayılı CMK’nun 309.maddesi uyarınca bozulması lüzumu, Yüksek Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü’nün 21.8.2009 gün ve 47029 sayılı kanun yararına bozma istemine atfen Yargıtay C.Başsavcılığının 9.9.2009 gün ve K.Y.B:2009/199237 sayılı tebliğnamesiyle istenilmiş olmakla, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
Borçlunun cezalandırılmasına esas teşkil edecek mal beyanında bulunmamak eylemine ilişkin İcra ve İflas Kanunu’nun 5358 sayılı Yasa’nın 7.maddesi ile değişik 337.maddesinin birinci fıkrası, Anayasa Mahkemesi’nin 28.02.2008 tarih, 2006/71 esas ve 2008/69 sayılı kararı ile iptal edilmiş ve aynı kararla iptal hükmünün, kararın Resmi Gazete’de yayımlanmasından başlayarak bir yıl sonra yürürlüğe gireceği hüküm altına alınmıştır. Kararda, “İcra ve İflas Kanunu’nun 5358 sayılı Yasa ile değişik 337.maddesinin birinci fıkrasının iptaline karar verilmesinin doğuracağı hukuksal boşluk, kamu yararını ihlal edici nitelikte olduğundan gerekli düzenlemelerin yapılması amacıyla iptal kararının, Resmi Gazete’de yayımlanmasından başlayarak bir yıl sonra yürürlüğe girmesi uygun görülmüştür.” şeklindeki ifade ile de iptal hükmünün yürürlüğünün erteleme gerekçesi açıklanmıştır.
16 Nisan 2008 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan gerekçeli kararda özetle, “…İcra ve İflas Kanunu’nun 337.maddesinin birinci fıkrasında ve 76.maddesinde borçlunun özgürlüğünü bağlayıcı ceza ile cezalandırılmasını gerektiren eylem, mal beyanında bulunmama eylemidir. Hukuk devleti ve ceza hukuku ilkeleri gereği kişi aynı eylem nedeniyle birden fazla yargılanmaz ve cezalandırılmaz. İtiraz konusu kural uyarınca, müddeti içinde mazereti olmaksızın icra dairesine gelmeyen veya yazılı olarak mal beyanında bulunmayan kimse disiplin cezası ile cezalandırılmasının yanı sıra, İcra ve İflas Kanunu’nun 76.maddesine göre de mal beyanında bulunmama eylemi nedeniyle tazyik hapsi cezası ile
cezalandırılabilecektir. Böyle bir olasılığın varlığı İcra ve İflas Kanunu’nun 337.maddesinde öngörülen disiplin hapsi cezasını, Anayasa’nın hukuk devleti ilkesinin düzenlendiği 2.maddesine aykırı hale getirmektedir. Bu nedenle, 337.maddesinin birinci fıkrası Anayasa’nın 2.maddesine aykırıdır. İptali gerekir.” şeklindeki ifade ile iptal gerekçesi açıklanmıştır. Gerekçeli karardaki, “…337.maddesinin birinci fıkrasının iptaline karar verilmesinin doğuracağı hukuksal boşluk, kamu yararını ihlal edici nitelikte olduğundan…” şeklindeki ifadeden de anlaşılacağı üzere, anılan eylem hakkında gerekli düzenleme yapılıncaya kadar hukuksal boşluk önlenmek istenmiştir.
Hal böyle olunca, İcra ve İflas Kanunu’nun 5358 sayılı Yasa ile değişik 337.maddesinin birinci fıkrasının 16 Nisan 2009 tarihine kadar yürürlükte olduğu, itirazın incelendiği tarih itibariyle suç olmaktan çıkarıldığı gözetilerek itirazın reddi yerine yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz ise de, itirazın incelendiği tarihte iptal hükmü yürürlüğe girdiğinden borçlunun üzerine atılı olan mal beyanında bulunmama eylemi kanunda suç olmaktan çıkmıştır.
Açıklanan nedenlerle Yargıtay C.Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine atfen düzenlediği tebliğname yerinde görüldüğünden … 3.Ağır Ceza Mahkemesinin 24.4.2009 gün ve 2009/351 değişik … sayılı kararının BOZULMASINA,
Bozma üzerine 5271 sayılı CMK’nun 309/4-d maddesi gereğince yeniden uygulama yapılması gerektiğinden; mal beyanında bulunmamak eyleminden dolayı borçlu … hakkında mal beyanında bulunmamak eyleminden dolayı disiplin hapsi cezası verilmesine yer olmadığına, hakkındaki mahkumiyet hükmünün çektirilmemesine, dosyanın mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay C.Başsavcılığına tevdiine, 23.11.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.