YARGITAY KARARI
DAİRE : 16. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2017/4930
KARAR NO : 2020/4568
KARAR TARİHİ : 22.10.2020
MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay’ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
Yargıtay bozma ilamında özetle; “taşınmazla ilgili kıyı kenar çizgisi araştırması yapılması, taşınmazın …’nin etki alanında olup olmadığının ve aktif dere yatağında bulunup bulunmadığının tespit edilmesi” gereğine değinilmiştir. Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, 08.01.2014 tarihli fen bilirkişi …’ın raporunda krokide (A) harfi olarak gösterilen 26.616,69 metrekarelik taşınmazın birliğin (çalışma alanının) son parsel numarası verilmek suretiyle … adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı … vekili, davalı … Başkanlığı vekili ve davalı … vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Bozma ilamına uyulmakla taraflar yararına usuli kazanılmış hak oluşur. Bu hakkın zedelenmemesi için bozma ilamının gereklerinin tam ve eksiksiz olarak yerine getirilmesi gerekir. Önceki tarihli bozma ilamında, çekişmeli taşınmazla ilgili idarece yapılmış ve yöntemince kesinleşmiş bir kıyı kenar çizgisi çalışması bulunmadığı belirtilerek, bilirkişiler marifet ile kıyı kenar çizgisinin ve taşınmazın Dicle Nehri’nin etki alanında kalıp kalmadığı ve aktif dere yatağında kalıp kalmadığı hususlarının belirlenmesi ve bundan sonra karar verilmesi gereğine değinilmiştir. Mahkemece, sözü edilen bozma ilamına uyulduğu halde, gerekleri yerine getirilmemiş, bozma ilamına aykırı şekilde yetersiz bilirkişi raporu esas alınmak sureti ile hüküm kurulmuştur.
Hal böyle olunca; Mahkemece mahallinde, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler ve 3621 sayılı Kanun’un 9. maddesine göre bu işlerde uzman olan üç jeolog veya jeomorfoloji mühendisi ile uzman ziraat ve harita mühendisinden oluşturulacak beş kişilik uzman bilirkişi kurulunun katılımıyla yeniden keşif icra edilmeli ve yapılacak bu keşif sırasında yerel bilirkişilerden taşınmazın sınırlarını göstermeleri istenilmeli, teknik bilirkişilerden; dava konusu taşınmazın bulunduğu yere ilişkin memleket haritalarının, en eski tarihli askeri haritaların, hava fotoğraflarının yöntemince uygulanması, gerektiğinde değişik kodlardan toprak örnekleri alınıp analizlerinin yapılması, mevsimsel etkilerin de göz önünde tutulması suretiyle kıyı kenar çizgisini saptamaları istenilmeli ve belirlenen kıyı kenar çizgisi de gözetilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazın Dicle Nehrinin etki alanı içerisinde kalıp kalmadığı ve aktif dere yatağı içerisinde bulunup bulunmadığı ile ilgili olarak denetime açık, ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı bu raporda ayrıca, çekişmeli taşınmazın haritası ile kıyı ve kıyı kenar çizgisinin çakıştırılması neticesinde taşınmazın konumunu belirlemeleri istenilmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir. Mahkemece bu hususlar gözetilmeksizin, eksik araştırma ve incelemeyle yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması isabetsiz olup, temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde bulunduğundan kabulüyle hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz karar harcının talep halinde temyiz eden davalı … Başkanlığı ve …’na ayrı ayrı iadesine, yasal koşullar gerçekleştiğinde kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 22.10.2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.