YARGITAY KARARI
DAİRE : 17. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2007/4757
KARAR NO : 2008/229
KARAR TARİHİ : 22.01.2008
.
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasında görülen tasarrufun iptali davasının yapılan yargılaması sonunda: Davanın kısmen kabulüne ilişkin … 4.Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 3.4.2007 gün ve 2007/4-94 sayılı hüküm davalılar … ve … ile davacı vekilince temyiz edilmiş, davalı … tarafından duruşma istenilmiş olmakla işin duruşmaya tabi olduğu belirlendikten sonra 22.1.2008 Salı günü için taraflara gönderilen çağrı kağıdı üzerine hükmü temyiz eden davalılar … vekili.Av. … ile …’nin hazır olduğu karşı tarafdan gelen olmadığı anlaşılmakla duruşmaya başlandı, temyiz isteklerinin süresinde olduğu tesbit edilmekle hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek dosya incelendi, gereği düşünüldü:
-K A R A R-
Davacı vekili, müvekkili ile davalı borçlu … arasında 1995 yılından beri devam eden ticari ilişki ve cari hesap bakiyesi bulunduğunu,30.11.1997 tarihli cari hesap özetine göre 2.519.198.Dolar ve 8.238.634 Mark, 31.12.1997 tarihli cari hesap özetine göre 2.162.002 Dolar ve 7.606.367 Mark, 28.2.1998 tarihli cari hesap özetine göre 1.977.263 Dolar ve 7.986.685 Mark, 31.12.1998 tarihli cari hesap özetine göre de 2.124.085 Dolar ve 10.085.564 Mark borcu bulunduğunu ve borçlarına karşılık 30.2.1999 keşide tarihli 100.000 Dolar, 30.3.1999 keşide tarihli 477.263 Dolar, 30.4.1999 keşide tarihli 600.000 Mark, 30.5.1999 keşide tarihli 610.000 Mark, 30.6.1999 keşide tarihli 800.000 Mark bedelli çeklerin verildiğini ödenmesi üzerine en son 31.8.1999 tarihinde yeniden cari hesap anlaşması yapıldığını ve davalının bu anlaşmaya göre 12.246.019 Mark ve 2.157.783 Dolar borcu için 15.11.2002 tanzim tarihli 82.750 dolar bedeli bona ile 13.8.2003 keşide tarihli 900.000 Mark, 22.8.2003 keşide tarihli 1.250.000 Mark, 23.9.2003 keşide tarihli 1.500.000 Mark bedelli çekleri verdiğini 12.9.2003 tarihinde … 5. İcra Müdürlüğünün 2003/9640 esas sayılı dosyası ile 22.8.2003 keşide tarihli 1.250.00.Mark bedelli çek için 997.105.608.525.TL üzerinden takip başlattıklarını yine 13.2.2004 tarihinde de … 6.İcra Müdürlüğünün 2004/2430 esas sayılı dosyası ile 13.8.2003 keşide tarihli 900.000 Mark bedelli çek için 783.290.000.000.TL üzerinde takip başlattıklarını, borçlunun takipleri karşılıksız bırakmak amacıyla … ilçesi 534 parselde adına kayıtlı taşınmazını 10.8.1999 tarihinde 84.000.00.YTL bedelle kardeşi olan davalı …’ya, davalı …’inde aynı taşınmazı 28.11.2000 tarihinde 125.000.00.YTL bedelle davalı … Beton İnş. ve Taş. San.Ltd.Şti’ne sattığını belirterek davalılar arasındaki tasarrufun iptaline, kabul edilmemesi halinde davalı …’nın İİK.nun 283. maddesi gereğince dava konusu tasarrufun dava tarihindeki değeri kadar nakten tazminatla sorumlu tutulmasını ve bu tazminata dava tarihinden itibaren en yüksek reesknot faiz uygulanmasını talep etmiştir.
Davalı …, davacının geçmişe dayalı ibraz ettiği alacak tablosu ve çeklerle ilgili hesabın kapatıldığını 1999 yılı itibariyle karşılıklı olarak hesabın sıfırlandığını, takip konusu çeklerin 1999 yılı çekleri ile ilişkisi bulunmadığını, 2003 tarihli çeklere ait çek defterinin bir kısmının yaprakları imzalanarak davacıya güvene dayalı bırakıldığını, davacının da bunları kötüniyetle doldurduğunu, 5.000.000.00.YTL’lik borcun dört yıl süre ile ertelenemiyeceğini, kardeşine yapatığı satışın gerçek satış olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.
Davalı … ile vekili, tasarrufun 2003 tarihli borçtan önce yapıldığını, satış bedellerinin piyasa değerine uygun olup iyiniyetli olduklarını belirterek davanın reddini istemişlerdir.
Davalı … Beton inş.ve Taş.San.Ltd.Şti vekili müvekkilinin iyiniyetli dördüncü kişi olarak taşınmazı 125.000.00.YTL’ye alıp arsanın iyileştirilmesi ve altyapı çalışmaları nedeniyle 73.000.00.YTL daha harcadığını borçluyu tanımadıkları gibi borçtan habersiz olduklarını aciz belgesi sunulmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece uyulan bozma ilamı gereğince yapılan yargılama sonunda 3. kişi … Beton İnş.ve Taş. San.Ltd.Şti yönünden verilen 31.3.2005 tarihli karar kesinleşmiş olmakla yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına, diğer davalılar yönünden davalı …’nin yaptığı tasarruf sebebiyle İİK.nun 283. maddesi gereğince …’nın sorumluluğu söz konusu olduğundan 125.000.00.YTL tazminatın davalı …’dan tahsiline karar verilmiş,hüküm davacı, davalı … vekili ile davalı … tarafından temyiz edilmiştir.
Dava İİK.nun 277 ve devamı maddelerine dayalı tasarrufun iptali istemine ilişkindir.
1-Dosyadaki yazılara mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına göre davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir,
2-Davalılar … ile … vekilinin temyiz itirazlarına gelince; 30.7.2003 tarihinde yayınlanarak yürürlüğe giren 4949 sayılı yasa ile değişik İİK.nun 280/1-1 cümlesinde “malvarlığı borçlarına yetmeyen bir borçlunun alacaklılarına zarar vermek kastıyla yaptığı tüm işlemler borçlunun içinde bulunduğu mali durumunun ve zarar verme kastının işlemin diğer tarafınca bilindiği veya bilinmesini gerektiren açık emarelerin bulunduğu hallerde iptal edilebilir” hükmü yer almaktadır. Aynı maddenin 2.cümlesinde iptale ilişkin süre 2 yıldan 5 yıla çıkarılmıştır.
Dosya kapsamından davalı … ile davalı borçlu … olup aksi savunulmamıştır. İİK.nun 280/1-II maddesi hükümlerine göre …’in borçlunun mali durumunu ve mal kaçırma kastıyla hareket ettiğini bildiği kabul edilmelidir.
Diğer yandan borçlu hakkında haciz yoluyla takip tasarruf tarihi olan 10.8.1999 tarihinden itibaren 5 yıllık süre içinde yapıldığından davalıların süre yönünden temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
3-Tasarrufun iptali davasının ön koşullarından biriside borcun tasarruf tarihinden önce doğmuş olmasıdır. Eldeki davada takip konusu çeklerin keşide tarihi 22.8.2003 bankaya ibraz tarihi 15.8.2003 ve 13.8.2003’dür. İptali istenen tasarruf ise 10.8.1999 tarihinde yapıldığından borç tasarruftan sonra doğmuş görünmektedir. Ancak 15.Hukuk Dairesinin 22.5.2006 tarih 2005/4041 E, 2005/2984 karar sayılı ilamıyla “davacı alacaklı aralarındaki ilişkiyi ve borcun doğum tarihinin tasarruftan önceki tarihli olduğunu gösterir davalının imzasını taşıyan belgeler ibraz ettiğinden ve davalı borçlu bu belgelerdeki imzaları inkar etmediği gibi bu borcun kapatıldığını ispatlıyamadığından davacı alacağının ve borcun 1997 yılına dayandığı ve yenilenerek dava konusu çeklerin alındığı iddiasının doğru olduğunun kabulü zorunludur. Bu şekilde borcun doğumunun tasarruftan önce olduğunun anlaşılmasına göre ve davalılar kardeş olduğundan tasarrufun İİK.nun 278 ve 280. maddesine göre iptale tabil olduğu, davalı …’in İİK.nun 283/II maddesi gereğince tazminatla sorumlu tutulması gerektiği” gerekçesiyle hüküm bozulmuş, mahkemece bozma ilamına uyularak dava kabul edilmiştir.
Davacı alacaklı ile davalı borçlu arasında 22.8.2003 keşide tarihli çekle ilgili borçlunun babası ve teyzesi ile yaptığı tasarrufların iptali için açılan … 3.Asliye Hukuk Mahkemesine 2003/1675 E 2005/453 K ve 2003/1680 E, 2006/454 K sayılı ilamları Yüksek Yargıtay 15.Hukuk Dairesinin 27.6.2006 tarih 2006/1522-3955-2006/1517-3956 sayılı ilamları ile “22.8.2003 keşide tarihli çekin keşidesine neden olan temel ilişkinin tasarruf tarihinden önce gerçekleştiği iddiası yetirince araştırılmamış ve irdelenmemiştir. İşin esasına girilerek borcun doğum tarihi konusunda alacaklı ve borçlu isticvap edilip bu konuda tüm deliller toplandıktan sonra borcun doğum tarihinin tasarruf tarihinden önce olduğunun kanıtlanması halinde İİK.nun 280/1 maddesindeki iptal koşulları gerçekleşeceğinden tasarrufun iptaline aksi halde şimdiki gibi davanın reddine karar vermek olmalıdır.”gerekçesiyle bozulmuş olup anılan davalar derdesttir.
Alacaklısı, borçlusu ve alacağı aynı 3. şahısları (kardeşi, baba, teyze) farklı olan üç davada iki farklı bozma ilamı verilmiştir. Bu durum yargı kararlarının güvenirliğini ve hukuk devleti ilkesini zedeleyeceğinden mahkemece bozmaya uyulmuş ise de maddi yanılgıya dayalı bozma ilamı lehine olan davalı taraf yönünden usuli kazanılmış hak doğurmıyacaktır.
Bu durumda mahkemece … 3.Asliye Hukuk Mahkemesinin anılan dosyaları … 6.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2003/1678 esas sayılı dosyaları, celpedilerek icra takibine konu olan çeklerin 10.8.1999 tarihli tasarruftan önce verildiği yönündeki iddianın değerlendirilmesi ve çeklerin keşidesine neden olan temel ilişkinin ve borcun doğum tarihi konusundan alacaklı ve borçlu isticvap edilip bu konuda tüm deliller toplandıktan sonra temel ilişki ve borcun doğum tarihinin saptanması ve hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken eksik araştırma ve inceleme ile yazılı olduğu üzere hüküm kurulması isabetli görülmemiştir. Eksik inceleme ile hüküm verilemez.
SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin tüm, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalıların sair temyiz itirazlarının reddine (3) nolu bentte açıklanan nedenlerle usul veyasaya uygun bulunmayan hükmün temyiz eden davalılar yararına BOZULMASINA ve 550.00.YTL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı …’ya verilmesine davalı … duruşmada vekille temsil olunmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, aşağıda dökümü yazılı 00.90.YTL kalan onama harcın temyiz eden davacı … Balta’dan alınmasına, peşin alınan istek halinde temyiz eden davalılar … ve …’ya geri verilmesine 22.1.2008 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.