YARGITAY KARARI
DAİRE : 17. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2008/5768
KARAR NO : 2009/2021
KARAR TARİHİ : 02.04.2009
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:
-K A R A R-
Davacı vekili dava dilekçesinde, davalı borçlu …’nun alacaklısından mal kaçırmak amacıyla İstanbul Sultanbeyli Mecidiye Mahallesi, … Caddesi, no:442 adresinde bulunan taşınmaza üzerindeki fabrika ve idari binaların zilyetlik hakkını 28.7.2005 tarihinde davalı …’a, onun da 17.11.2005 tarihinde davalı …’a devrettiğini belirterek tasarrufların iptalini talep etmiştir.
Davalı … vekili, borcun tasarruftan sonra doğduğunu, takip konusu çekin teminat amacıyla verildiğini, müvekkilinin psikolojik problemleri nedeniyle dava konusu satışı yaptığını belirterek, davanın reddini istemiştir.
Davalı …, borçlu tarafından taşınmazın hisseli olduğunun söylendiğini ve devrin belediye aracılığıyla yapıldığını belirterek davanın reddini istemiştir.
Davalı …, taşınmazı 17.11.2005 tarihinde davalı …’dan 100.000.00.-YTL peşin, 200.000.00.-YTL’lik senet ve 24.000.00.-YTL’si banka havalesi
yaparak toplam 375.000.00.-YTL bedelle aldığını, taşınmazın şu an kirada olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece iddia, savunma toplanan delillere göre tasarrufun borçtan önce yapıldığını, davalıların kötüniyetli oldukları ispatlanamadığından davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava İİK 277 ve devamı maddelerine dayanılarak açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir. Bu tür davaların dinlenebilmesi için borcun iptali istenen tasarruftan önce doğması dava önkoşulu olup mahkemece res’en araştırılmalıdır. Dava koşulu gerçekleşmediği takdirde işin esası hakkında hüküm kurulamaz.
Somut olayda icra takibine konu olan çekin keşide tarihi 5.9.2005 bankaya ibraz tarihi ise 8.9.2005’dir. Çeklerde vade olmayacağı kural ise de uygulamada ticari yaşamdan ileri bir tarihte keşide edilmiş gibi çek düzenlendiği, bu tip çeklerin … olarak kullanıldığı görülmektedir. Uygulamada ve öğretide bu gibi hallerde borcun vade ibrazı yada takip tarihinden önce doğduğu iddiasının varlığı halinde, borcun gerçek doğum tarihinin tespiti gerektiği kabul edilmiştir.
Somut olayda davacı vekili müvekkili şirket ile borçlu davalı …’nun yönetim kurulu başkanı ve ortağı olduğu … San. Tic. AŞ. arasındaki ticari ilişkinin 2004 yılı başında başladığını, borcun 20.1.2004-16.3.2005 tarihleri arasında yapılan satışlara ilişkin cari hesapdan doğduğunu iddia etmiş delil olarak fatura ve tarafların ticari defter ve kayıtları ile mahkemenin 2006/340-341-49 Esas sayılı dava dosyaları ile 13. İcra Müdürlüğünün 2005/20618, 18344, 16004 Esas sayılı takip dosyalarını bildirmiştir. Davalı borçlu … ise takibin asıl borçlusunun … AŞ. olduğunu, kendisinin çeki sadece ciro ettiğini bildirmiştir. O halde borcun gerçek doğum tarihinin tespitine yönelik olarak davacının bildirdiği delillerin eksiksiz toplanmalı; gerektiğinde davacının sunduğu faturalar gözönüne alınarak tarafların (davacı ve dava dışı … San. ve Tic. AŞ.’nin) ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmalı, araştırma ve inceleme sonunda borcun tasarruftan önce doğduğunun tespit
../..
edilmesi halinde, davalı borçlu ile … arasındaki tasarruf yönünden bedel farkı ve ticari işletmenin devrine ilişkin İİK’nun 278/3-2, 280/son ve 283/2.maddeleri, davalı … yönünden davalıların nüfus kayıt örnekleri getirtilerek İİK 280/1.maddesi uyarınca tasarrufun iptali gerekip gerekmediği toplanacak delillerin sonucuna göre değerlendirilip karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı hüküm kurulması isabetli görülmemiştir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile usul ve yasaya uygun bulunmayan hükmün BOZULMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine 2.4.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.