YARGITAY KARARI
DAİRE : 17. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2010/9798
KARAR NO : 2010/10212
KARAR TARİHİ : 26.11.2010
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Taraflar arasındaki alacak hukukuna ilişkin davada Üsküdar 4.Sulh Hukuk Mahkemesi ile Üsküdar 2.İş Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:
-K A R A R-
Dava taraflar arasındaki sözleşme uyarınca ödenmeyen alacağın tahsili istemine ilişkindir.
Üsküdar 4.Sulh Hukuk Mahkemesince, davanın iş sözleşmesinden kaynaklandığı ve bu nedenle yargılama görevinin İş Mahkemesine ait olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.
Üsküdar 2. İş Mahkemesi ise, davacının iş akdi ile davalı işverende çalışmadığını ve hizmet akdinin unsurları olan bağımlılık unsurlarının gerçekleşmediğini belirterek görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur.
4857 sayılı İş Kanunu’nun 8/1 maddesi uyarınca “İş sözleşmesi, bir tarafın (işçi) bağımlı olarak iş görmeyi, diğer tarafın (işveren) da ücret ödemeyi üstlenmesinden oluşan sözleşmedir. Ücret, iş görme (emek) ve bağımlılık iş sözleşmesinin belirleyici unsurlarıdır.
İş sözleşmesinde bağımlılık unsurunun içeriğini ; işverenin talimatlarına göre hareket etmek ve iş sürecinin ve sonuçlarının işveren tarafından denetlenmesi oluşturmaktadır. İşin işverene ait işyerinde görülmesi, malzemenin işveren tarafından sağlanması, iş görenin işin görülme tarzı bakımından iş sahibinden talimat alması, işin iş sahibi ve bir yardımcısı tarafından kontrol edilmesi, bir sermaye koymadan ve kendine ait bir organizasyonu olmadan faaliyet göstermesi, ücretin ödenme şekli kişisel bağımlılığın tespitinde dikkate alınacak yardımcı olgulardır. Sayılan bu belirtilerin hiçbiri tek başına kesin bir ölçü teşkil etmez. İşçinin, işverenin belirlediği koşullarda çalışırken, kendi yaratıcı gücünü kullanması, işverenin isteği doğrultusunda işin yapılması için serbest hareket etmesi bu bağımlılık ilişkisini ortadan kaldırmaz. Çalışanın işyerinde kullanılan üretim araçlarına sahip olup olmaması, kar ve zarara katılıp katılmaması, girişimcinin sahip olduğu karar verme özgürlüğüne sahip olup olmaması bağımlılık unsuru açısından önemlidir.
Somut olayda davacı sahip olduğu iş makinesi ile belli bir süre iş yapmak ve makinenin aylık kirası karşılığında belli bir ödeme yapılmak üzere davalı ile anlaştığını bildirmiş, makinenin zaman zaman davacı tarafından, kimi zaman da davacının temin ettiği davalı şirket personeli olmayan başka kişilerce kullanıldığı, istenen alacağın işçilik alacağı niteliğinde olmadığı, davacının sahip olduğu makinenin kiralanması karşılığında yapılan sözleşmeye göre ücret talep edildiği anlaşılmıştır. Bu durumda davanın hizmet akdinden kaynaklanmadığı, alacağın işçilik alacağı niteliğinde bulunmadığı ve taraflar arasında bağımlılık unsurunun olmaması nedenleriyle uyuşmazlığın dava değerine göre Sulh Hukuk Mahkemesinde görülüp, sonuçlandırılması gerekmektedir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; HUMK.’nun 25. ve 26. maddeleri gereğince Üsküdar 4.Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 26.11.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.