YARGITAY KARARI
DAİRE : 17. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2011/923
KARAR NO : 2011/1622
KARAR TARİHİ : 24.02.2011

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı mahkemenin yetkisizliğine dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili davalı … Moliteks İnş. ve Teks. San. Tic. …nin müvekkiline olan borcu nedeniyle hakkında yaptıkları icra takibi sırasında borcuna yetecek haczi kabil malının bulunmadığını ancak kendisine ait taşınmaz üzerine diğer davalılar lehine ipotek tesis ettirdiğini öne sürerek yapılan tasarrufların iptalini talep etmiştir.
Davalılar … … Bankası A.Ş., … Tekstil Tic. ve San A.Ş. ve … İplik San. ve Tic. Ltd. Şti. yetki itirazı ile birlikte davanın reddini savunmuşlar, davalı … Demirçelik Kömür. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. davanın reddini istemiş, diğer davalı cevap vermemiştir.
Mahkemece açılan davada mahkemenin yetkisizliğine ve dosyanın … Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava İİK.nun 277. ve devamı maddeleri gereğince açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir.
Bu tür davalar ayni değil, şahsi davalardır. Bu nedenle tasarrufun iptali davaları genel yetki kurallarına göre davalının ikametgahı mahkemesinde görülür. (HUMK 9.md) Davalılar birden fazla ise dava davalılardan birinin yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesinde de açılabilir. Bu durumda
davacı, davalılar aynı yerde oturuyorlarsa davasını orada, ayrı ayrı yerlerde oturuyorsa seçimlik hakkını kullanarak dilerse borçlunun, dilerse borçlu ile hukuki işlemde bulunan 3.şahsın yerleşim yeri mahkemesinde davasını açabilir. Alacaklı ile borçlu arasında yazılı yetki sözleşmesi varsa sözleşmede yetkili gösterilen yer mahkemesi de HUMK 22. maddesine göre yetkilidir. Yetki itirazında bulunan taraf HUMK.nun 23. maddesi uyarınca hangi mahkemenin yetkili olduğunu gerekçesi ile birlikte bildirmek zorundadır. Yine İİK.nun 282. maddesi uyarınca iptal davalarının borçlu ve borçlu ile hukuki muamelede bulunan veya borçlu tarafından kendilerine ödeme yapılan kimseler ile bunların mirasçıları aleyhine açılması gerekir. Bunlardan başka kötü niyet sahibi üçüncü şahıslar aleyhine de iptal davası açılabilir. Aynı tasarruf için ve aynı kişiler hakkında birden fazla iptal davası açılmış ise bunların birlikte görülmesi gerekir ise de farklı tasarruflar hakkında farklı davalılar aleyhine dava açılmış ise bunlar hakkındaki davanın birlikte görülmesi zorunlu değildir. Somut olayda davacı vekili borçlu davalı … Moliteks İnş. ve Teks. San. Tic. A.Ş. tarafından kendisine ait 113 ada 7 sayılı parsel üzerine diğer davalılar lehine ayrı tarihlerde ve ayrı işlemlerle ipotek tesis ettirildiğini öne sürerek bu ipotek işlemlerinin iptali isteği ile tüm davalılara karşı birlikte dava açmıştır. Davalı … … Bankası A.Ş. ve … Tekstil Ticaret ve Sanayi A.Ş. vekilleri dava ve tasarrufa konu taşınmazın bulunduğu … mahkemelerinin yetkili olduğunu, … İplik Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. vekili ise davalıların yerleşim yerinin … olması nedeniyle … mahkemelerinin yetkili olduğunu öne sürerek yetki itirazında bulunmuşlardır.
1)Davalılar … … Bankası A.Ş. ile … Tekstil Ticaret ve Sanayi A.Ş. vekilleri dava ve tasarrufa konu taşınmazın bulunduğu … Mahkemelerinin yetkili olduğunu bildirerek yetki itirazında bulunmuşlarsa da yukarda açıklandığı gibi İİK.nun 277 ve devamı maddeleri uyarınca açılan tasarrufun iptali davalarında dava konusu taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi değil davalıların yerleşim yeri mahkemesi yetkili olduğundan, yetkili olmayan yer mahkemesinin yetkili olduğu ileri sürülerek yanlış gerekçe ile yapılan yetki itirazının reddi gerekirken mahkemece yanlış değerlendirme ile adı geçen davalıların yetki itirazı-
nın kabulü ile yetkisizlik kararı verilmesi doğru bulunmamıştır.
2)Davalılardan … İplik San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili ise her ne kadar davalı şirketin merkezi … ise de; şirketin ticari faaliyetlerinin önemli bir kısmının yürütüldüğü ve şubelerinin bulunduğu … Mahkemelerinin yetkili olduğunu öne sürerek usulüne uygun biçimde yetki itirazında bulunmuştur. Bu durumda HUMK.nun 17. maddesi uyarınca tüzel kişilerin şubelerinin bulunduğu yer mahkemelerinin de yetkili olduğu bildirildiğinden ve adı geçen davalının ikametgahının davanın açıldığı … İlçesi olmadığı ve yetkisiz yerde dava açıldığından mahkemece adı geçen davalı şirketin … İlinde şubesinin bulunup bulunmadığının araştırılarak, …’te şubesi mevcut ise … İplik San. ve Tic. Ltd. Şti. yönünden davanın tefrik edilerek dosyasının yetkisizlik kararı ile … Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekirken eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı olduğu üzere karar verilmiş olması doğru bulunmamıştır.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine 24.2.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.