YARGITAY KARARI
DAİRE : 17. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2012/13805
KARAR NO : 2013/14722
KARAR TARİHİ : 31.10.2013
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabul kısmen reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacılar vekili ve … Sigorta A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:
-K A R A R-
Davacı vekili, müvekkillerinin desteği olan ..’a …’un işleteni, … Sigorta A.Ş.’nin trafik sigortacısı olduğu park halindeki aracın arızasını gidermek için çalıştığı sırada davalılar … Unlu Mam. Ltd. Şti.’nin işleteni, …’in sürücüsü ve … Sigorta A.Ş.’nin trafik sigortacsıı olduğu aracın çarpması sonucu vefat ettiğini belirterek, fazlaya dair haklarını saklı tutarak anne ve baba için ayrı ayrı 17.000,00.-TL, kardeşlerin her biri için 1.000,00.-TL destek tazminatı, davacıların her biri için ayrı ayrı 250,00.-TL mahrum kaldıkları kazanç ve yine ayrı ayrı 250,00.-TL cenaze gideri olmak üzere toplam 38.000,00.-TL maddi tazminatın tüm davalılardan, ayrıca anne ve baba için ayrı ayrı 20.000,00.-TL, kardeşlerin her biri için 10.000,00.-TL olmak üzere toplam 60.000,00.-TL manevi tazminatın sigorta şirketle-
ri dışındaki davalılardan olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsilini talep etmiştir.
Davalı … Sigorta A.Ş. vekili, poliçe limitinde, kusur oranında ve gerçek zarardan sorumlu olduklarını belirterek davanın reddini savunmuştur.
… vekili, kusurlu olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
Davalı … Mam. Ltd. Şti. ve … vekili, kusurlarının bulunmadığını ve talep edilen tazminatın fahiş olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.
Davalı … A.Ş.’ye usulüne uygun davetiye tebliğine karşın davaya cevap vermemiş ve duruşmalara katılmamıştır.
Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlara ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; kazada sürücü Celal’in 7/8, destek …’ın 1/8 oranında kusurlu olduğu, …’un ise kusursuz olduğu kabul edilerek, davanın kısmen kabul kısmen reddi ile davalılar … ve … Sigorta A.Ş. yönünden davanın reddine, davacılar … ve … yönünden maddi tazminat taleplerinin reddine, … için 100,00.-TL cenaze gideri, 14.205,45.-TL destek tazminatı olmak üzere 14.305,45.-TL, … için 100,00.-TL cenaze gideri, 16.030,87.-TL destek tazminatı olmak üzere 16.130,87.-TL maddi tazminatın poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olması bakımından garame hesabına göre … için 8.460,00.-TL, … için 9.540,00.-TL maddi tazminatın sigorta şirketi yönünden dava tarihinden itibaren, diğer davalılardan olay tarihinden itibaren tahsiline, fazlaya dair … ve …’nın taleplerinin reddine, ayrıca … ve … için ayrı ayrı 7.000,00.-TL, kardeşlerin her biri için ayrı ayrı 2.000,00.-TL olmak üzere 18.000,00.-TL manevi tazminatın davalılar … Unlu Mam. Ltd. Şti. ve ..’ten olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsiline karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili ve davalı .. Sigorta A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde ve özellikle, oluşa uygun olarak düzenlenen uzman bilirkişi raporunda belirtilen kusur oranının hükme esas alınmasında bir usulsüzlük bulunmamasına ve manevi tazminatın takdirinde BK’nın 47. maddesindeki özel haller dikkate alınarak hak ve nesafet kuralları çerçevesinde hüküm kurulmuş olmasına göre, davalı … Sigorta A.Ş. vekilinin tüm, davacılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.
2-Dava, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.
Bir insanın ölümü hukukî anlamda bir zarar olmamakla beraber, bu yüzden yine de bazı zararlar meydana gelmiş olabilir. İşte BK’nın 45/II. maddesinin (6098 sayılı TBK m. 53) öngörmüş olduğu hal, ölüm sonucu vukua gelen bir kısım zararların tazminini hükme bağlamaktadır. Bu hükme göre, ölenin yardımından faydalananlar, bu yüzden yoksun kaldıkları faydayı, tazminat olarak, sorumludan isteyebilirler. Buna “destekten yoksun (muinden mahrum) kalma tazminatı” denir. Yasa metninden de anlaşılacağı gibi destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarardır. Buradaki amaç, destekten yoksun kalanların desteğin ölümünden önceki yaşamlarındaki sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır. Olaydan sonraki dönemde de, destek olmasa bile, onun zamanındaki gibi aynı şekilde yaşayabilmesi için muhtaç olduğu paranın ödettirilmesidir. Yani haksız bir eylem sonucu desteğini yitiren kimse BK’nın 45/II. maddesine dayanarak uğradığı zararın ödetilmesini isteyebilir.
Destekten yoksunluk zararının hesabında müteveffanın gelirinin belirlenmesi tazminatın doğru tespitinde önemli bir yer tutmaktadır. Somut olayda mahkemece alınan bilirkişi raporunda müteveffanın (destek) geliri hesaplanırken, çalışmış olduğu şirketten elde ettiği gelire ilişkin bordro dikkate alınarak aylık asgari ücret gelir elde ettiği değerlendirilerek bu miktar üzerinden tazminat hesabı yapılmış ise de, davacıların desteğin çalışmakta olduğu yerde usta olduğu ve daha yüksek gelir elde ettiği yönündeki iddiaları dikkate alınarak SGK’dan desteğin çalışma süresi ve aldığı ücretlere ilişkin bilgilerin temini ile çalışma süresine göre yaptığı işte edindiği tecrübe gözönüne alınarak alabileceği ücretin meslek odasından sorularak belirlenecek bu miktar üzerinden destek zararının hesaplanması gereklidir. Bu bakımdan desteğin asgari ücretten daha yüksek bir gelir elde ettiğinin belirlenmesi halinde uzman aktüer bilirkişiden yeniden bilirkişi raporu alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu şekilde eksik incelemeye dayalı olarak karar verilmesi doğru görülmemiştir.
3-Davacılar vekili cenaze giderleri yönünden de talepte bulunmuştur. Borçlar Kanunu 45/I. maddesi kapsamında ele alınması gereken defin masrafları, ölümle doğrudan doğruya ilgili olan ve ölenin dini ile sosyal ve ekonomik durumuna uygun bulunan giderlerdir. Bunlar, ölenin taşınması, yıkatılması, gömülmesi, mezarlık ücreti, mezartaşı, ilân giderleri, sadakalar ve din adamlarına verilen paralar ile otopsi için yapılan giderleri kapsar. Şu var ki, bu giderler gerçekten yapılmalı ve yerel göreneklere (mahalli âdetlere) uygun düşmelidir. Mahkemece bu konuda araştırma yapılmasına karşın yapılan araştırmalar sonucu belirlenen miktarlar dışında 200,00.-TL cenaze ve defin giderine hükmedilmiş ve kararının dayandığı gerekçeler ortaya konulmamıştır. Bu duruma göre mahkemece açıklanan ilkeler dikkate alınarak davacıların ödedikleri “defin masraflarının” kapsamı belirlendikten sonra, uygun sonuç çerçevesinde karar verilmelisi gerekirken yazılı olduğu şekilde karar verilmiş olması doğru görülmemiştir.
4-Mahkeme kararlarında nelerin yazılacağı karar tarihinde yürürlükte bulunan 1086 sayılı HUMK’nın 388. maddesinde belirtilmiştir (6100 sayılı HMK m. 297). Hüküm sonucu kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin isteklerin her biri hakkında verilen hükümle taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların mümkünse sıra numarası altında birer birer, açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gerekir. Aynı kural HUMK’nın 389. maddelerinde de tekrarlanmıştır. Keza HUMK’nın 381. maddesinde de “kararın tefhimi en az 388. maddede belirtilen hüküm sonucunun duruşma tutanağına geçirilerek okunması suretiyle olur” hükmüne yer verilmiştir. Bu kurallar yargıda açıklık ve netlik prensibinin bir gereğidir.
Somut uyuşmazlıkta mahkemece hüküm fıkrasının 6. bendinde davalı … Sigorta A.Ş.’nin poliçe limiti ile sınırlı olarak toplam 18.000,00.-TL maddi tazminata hükmedilmiş ise de diğer davalılar … Unlu Mamuller Ltd. Şti. ve … yönünden hangi miktar tazminatla sorumlu oldukları ayrıca belirtilmemiş olması ve hüküm fıkrasının bu davalılar yönünden de poliçe limiti ile sınırlı sorumluluk sonucunu doğuracak şekilde oluşturulması infazda tereddüt doğuracak nitelikte olup doğru görülmemiştir.
SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı … Sigorta A.Ş. vekilinin tüm, davacılar vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2 ve 3) numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, aşağıda dökümü yazılı 952,06 TL kalan harcın temyiz eden davalı … Sigorta A.Ş’den alınmasına, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacılara geri verilmesine 31.10.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.