YARGITAY KARARI
DAİRE : 17. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2013/13577
KARAR NO : 2013/14556
KARAR TARİHİ : 30.10.2013

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Gaipliğe ve gaiplik nedeniyle evliliğin feshine karar verilmesi istemine ilişkin davada Adıyaman Sulh Hukuk ve (Aile) Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:
-K A R A R-
Dava, gaipliğe ve gaiplik nedeniyle evliliğin feshine karar verilmesi istemine ilişkindir.
Asliye Hukuk Mahkemesi, 6100 sayılı HMK.nun 382/1, 382/2-a.4 ve 383. maddeleri gereğince uyuşmazlığa Sulh Hukuk Mahkemesinde bakılacağından bahisle görevsizlik kararı vermiştir.
Sulh Hukuk Mahkemesi, gaipliğe karar verilmesi ve gaiplik nedeniyle evliliğin feshine karar verilmesi davasının Aile Mahkemesinin görev alanına girdiği gerekçesiyle görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur.
Dava davacının eşinin 30 yıl önce kimseye haber vermeden ortadan kaybolması nedeniyle gaipliğine ve evliliğin de gaiplik nedeniyle feshine karar verilmesi istemine ilişkindir.
Kanunda çekişmesiz yargı işlerinin neler olduğu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 382/1 maddesine göre; “Çekişmesiz yargı, hukukun, mahkemelerce, aşağıdaki üç ölçütten birine veya birkaçına göre bu yargıya giren işlere uygulanmasıdır…” hükmü ile “ilgililer arasında uyuşmazlık olmayan haller, ilgililerin ileri sürebileceği herhangi bir hakkın bulunmadığı haller ve hakimin re’sen harekete geçtiği haller … ” olmak üzere bu üç ölçütle çekişmesiz yargının genel çerçevesi belirlenerek mümkün olduğunca çekişmesiz yargı işleri sayılarak belirtilmiştir. Ancak bu sayma sınırlı olmadığından yasa maddesinde sayılmayan fakat çekişmesiz yargı ölçütlerini taşıyan diğer işlerin de çekişmesiz yargı işi olarak kabulü gerekir. Yani, 382. maddede sayılmamakla beraber çekişmesiz yargının ölçütlerinden birini veya birkaçını taşıyan bir iş de çekişmesiz yargı işi olarak değerlendirilmelidir.
Gaipliğe karar verilmesi davası 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 382. maddesinde belirtilen çekişmesiz yargı işlerinden sayılmalıdır. Kaldı ki, 382. maddenin 2-a.4. maddesinde “gaipliklik kararı” çekişmesiz yargı işi sayılmış olup aynı yasanın 383. maddesinde de çekişmesiz yargı işlerinde görevli mahkemenin aksine bir düzenleme bulunmadığı sürece sulh hukuk mahkemesi olacağı hükmüne yer verilmiştir.Davacının evliliğin gaiplik nedeniyle feshine karar verilmesine ilişkin talebi ise,4487 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş,Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun’un 4.maddesi gereğince Aile Mahkemelerinin görev alanına girmektedir. Davadaki iki talebin konu her iki talebin yargılama usulleri farklıdır ve usul hükümleri gereği de aynı mahkemede görülmesi mümkün değildir.O halde Sulh Hukuk Mahkemesince, evliliğin gaiplik nedeniyle feshine dair talep tefrik edilmek suretiyle Aile Mahkemesine gönderilip, gaipliğe karar verilmesi istemi bakımından dava görülmeye devam edilip karar verilmesi gereklidir.
SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 Sayılı HMK.’nın 21. ve 22. maddeleri gereğince gaipliğe karar verilmesi istemi bakımından Gölbaşı (Adıyaman) Sulh Hukuk Mahkemesinin, Gaiplik nedeniyle evlenmenin feshine karar verilmesi istemi yönünden ise Gölbaşı (Adıyaman) Asliye Hukuk (Aile) Mahmekemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 30.10.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.