YARGITAY KARARI
DAİRE : 18. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2006/10852
KARAR NO : 2007/684
KARAR TARİHİ : 05.02.2007
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Dava dilekçesinde, kamulaştırma bedelinin arttırılması ile faiz ve masrafların davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Y A R G I T A Y K A R A R I
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
1- Mahkemece bozma ilamına uyulmuşsa da gereği tam olarak yerine getirilmemiştir.
Şöyle ki;
İrtifak hakkı kurulması ve pilon yeri amacıyla yapılan kamulaştırmalarda bedelin tespiti için; zemini arsa olarak kabul edilen dava konusu taşınmazın Kamulaştırma Yasasının kıymet takdir esaslarını belirleyen 11. maddesinin üçüncü fıkrasının özellikle arsalara ilişkin (g) bendi uyarınca kamulaştırma gününden önce özel amacı olmayan emsal satışlara göre satış değerinin tespiti ve bedelin tespitinde etkisi olan diğer unsurlar da dikkate alınarak dördüncü fıkra gereğince her unsurun gerekçeleri ve değere katkı oranları ayrı ayrı belirlenip dayanakları gösterilmek suretiyle değerlendirilerek değerinin belirlenmesi gerekir.
Emsalin kamulaştırılan taşınmazla aynı konumda olması, taşınmaza yakın mesafede bulunması, aynı nitelik ve özellikleri taşıması, benzer yüzölçümde olması veya kamulaştırmaya yakın günlerde satılmış olması gerekli değildir. Aynı özellik ve nitelikleri taşıyan başka yerlerde bulunan ve eski günlerde satılmış olan emsal kayıtlar tek tek dava konusu taşınmazla karşılaştırılıp incelenerek oradaki farklılıklar belirtilip üstün ve eksik yönleri açıklanmalı ve eski günlerdeki satışlarla kamulaştırma günü arasında geçen zaman içindeki taşınmaz malların değerinde ortaya çıkan
değişiklikler Devlet İstatistik Enstitüsünce yayınlanan toptan eşya fiyat endeksi uygulanmak suretiyle değerlendirme tarihine getirilmeli, dava konusu taşınmazın kadastro parseli, emsal taşınmazın ise imar parseli olduğunun tespiti halinde İmar Yasasının 18. maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca düzenleme ortaklık payına tekabül edecek oranda indirim yapılmalıdır.
Dava konusu taşınmazın değeri bu yöntemle tespit edildikten sonra; pilon yeri taşınmazın yüzölçümünden indirilip, geri kalanının bir bütün olarak değeri tespit edilip Kamulaştırma Yasasının 11. maddesinin son fıkrası uyarınca irtifak kurulması nedeniyle taşınmazda meydana gelecek değer düşüklüğünün oran ve miktarının gerekçesiyle belirlenmesi gerekir. Taşınmazın bu suretle tespit edilecek irtifak hakkı tesisinden önceki değeri ile irtifak hakkı geçirildikten sonraki değeri arasındaki fark kamulaştırma bedelidir.
Mahkemece tarafların vereceği ya da resen belirlenecek emsal kayıtlar Tapu Sicil Müdürlüğünden getirtildikten sonra yukarıda açıklanan esaslara uygun her üç bilirkişi kurulundan da ek rapor alınması gerekirken sadece üçüncü bilirkişi kurulunda yer alan İnşaat Yüksek Mühendisi olan bilirkişinin raporuna göre hüküm tesisi,
Kabule göre de;
2-Bozma ilamından önce dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedeli 5.878.650.000 TL tespit edildiği halde davacı lehine usuli kazanılmış hak kuralı ihlal edilmek suretiyle bozma ilamından sonra kamulaştırma bedelinin daha yüksek tespit edilmiş olması,
Doğru görülmemiştir.
Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 5.2.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.