YARGITAY KARARI
DAİRE : 18. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2006/3478
KARAR NO : 2006/5375
KARAR TARİHİ : 29.06.2006
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Dava dilekçesinde kamulaştırma bedelinin arttırılması ile faiz ve masrafların davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Y A R G I T A Y K A R A R I
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
I-Tapu kayıt maliklerinden … mirasçıları …, … (…) … (…), … (…), … … (…),… … (…), … … (…), .. … (…) ve … muristen gelen payları için çekişmesiz kamulaştırma bedelini alıp 13.6.1998 tarihinde ferağ verdikleri, yine tapu kayıt maliklerinden … mirasçıları …, … (…), … çekişmesiz kamulaştırma bedelini alıp 13.5.1998 tarihinde ferağ verdikleri, kamulaştırma bedelinin artırılması davasını da 28.1.1999 tarihinde açtıklarına göre 2942 Sayılı Kamulaştırma Yasasının 14. maddesinde gösterilen 30 günlük hak düşürücü süre geçmiş bulunduğundan adı geçen davacılar yönünden (… ve … payları için) davanın reddine karar verilmesi gerekirken işin esasına girilerek hüküm kurulmuş olması,
II-Davacılar … ve …’nın Av….’a verdikleri vekaletname istenmeden davaya bakılması,
III-Mahkemece 3 kez bilirkişi incelemesi yaptırılmışsa da alınan raporlar hüküm kurmaya yeterli değildir.
Şöyle ki;
Taşınmazın kamulaştırılan kısmı 126.567 m2. olup 50.000 m2’si ekilir, 26.000 m2’si otlak, 50.567 m2’lik kesimi ise taşlı ekilip dikilmeyen kuru tarım arazisi olarak nitelendirilmiştir. Bilirkişi kurullarınca 100,567 m2’si tarım arazisi, 26.000 m2’lik bölüm ise çayır kabul edilerek taşınmazın bulunan net gelirine %5 kapitalizasyon faizi uygulanmak suretiyle değer saptanmıştır.
Kamulaştırma Yasasının 11. maddesinin üçüncü fıkrasının (f) bendinde taşınmaz malın değerlendirme tarihindeki mevki ve şartlarına göre olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelire göre değerinin belirleneceği öngörülmektedir. Bu yöntemle taşınmazın değerinin saptanmasında münavebeye alınacak ürünler yönünden sulu ya da kuru tarım arazisi niteliğinde olup olmaması önem taşır.
Yargıtay’ın yerleşmiş uygulamlarına göre iklim koşulları, arazinin toprak ve topoğrafik yapısı ile bölgesindeki konumu (büyük yerleşim yerlerine uzaklığı vb.) itibariyle dava konusu taşınmazın bulunduğu yerle benzer nitelikte olan ülkemizin değişik yörelerindeki kuru tarım arazilerinin değerlendirilmesinde kapitalizasyon faiz oranı %6 (değeri önemli şekilde etkileyen kanıtlanmış, farklı ve özel bir faktör bulunması hali hariç) alınmaktadır.
Bilirkişi kurullarınca taşınmazın niteliği (sulu-susuz) belirlenmeden kapitalizasyon faiz oranının %5 kabulü ile kamulaştırma bedelinin saptanması,
Kabule göre de; Davacılar dava konusu taşınmazda 10/12 pay sahibi oldukları halde tam pay üzerinden kamulaştırma bedelinin hesaplanması,
Doğru görülmemiştir.
Mahkemece dava konusu taşınmazın kamulaştırılan kesiminin tamamının fiilen sulanıp sulanmadığı, sulanıyor ise bu suyun her mevsim için yeterli olup olmadığı ve buna göre taşınmazın kuru yada sulu tarım arazisi niteliğinin açıkça ve denetime olanak verecek biçimde saptanması, susuz tarım arazisi olduğunun tespiti halinde ise, İlçe Tarım Müdürlüğünce kuru tarım arazileri için belirlenen dekar başına verim ve üretim giderlerine göre değerlendirme yapılıp kapitalizasyon faizinin de %6 oranında alınması suretiyle kamulaştırma bedelinin belirlenmesi için bilirkişi kurullarından ek raporlar alınması, raporların bozma gereklerine uygunluğunun denetlenmesi ve oluşacak sonuca göre karar verilmelidir.
Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 29.6.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.