YARGITAY KARARI
DAİRE : 18. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2006/7537
KARAR NO : 2006/9372
KARAR TARİHİ : 20.11.2006
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Dava dilekçesinde, vakıf senedinde yapılan değişikliğin tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm Vakıflar Gen. Müd. tarafından temyiz edilmiştir.
Y A R G I T A Y K A R A R I
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasal gerektirici nedenlere ve özellikle kanıtların takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir.
Ancak;
1-4721 Sayılı Türk Medeni Kanununun 101.maddesi hükmüne göre vakıf, gerçek veya tüzel kişilerin yeterli mal ve hakları belirli ve sürekli bir amaca özgülemeleriyle oluşan tüzel kişiliğe sahip mal topluluğudur. Kurulmuş olan bir vakfın özgülendiği amaç doğrultusunda varlığını sürdürmesi ve yönetim organlarınca da bu amacın gerçekleştirilmesi esastır. Vakfeden tarafından kuruluş senedinde belirlenen vakfın amaç ve örgütlenme biçimi, zorunluluk doğmadıkça kural olarak vakıf organlarınca değiştirilip genişletilemez. Bununla birlikte vakfın amacı, geçen zaman içinde tamamen değişik bir anlam ve nitelik kazanmış olursa, ancak bu nedenle değiştirilmesi söz konusu olacaktır. Türk Medeni Kanunun 113. ve Türk Medeni Kanunu Hükümlerine Göre Kurulan Vakıflar Hakkında Tüzüğün 26.maddeleri, vakfın asıl amacının niteliği ve kapsamı vakfedenin vakıf senedinde belirttiği isteğine açıktan
açığa uymayacak derecede değişmiş olursa, amacın değiştirilmesi için yetkili asliye mahkemesine başvurulacağını hükme bağlamış olup, burada ölçü vakfın değişen koşullar karşısında başlangıçtaki amacın gerçekleştirilmesinin olanaksız duruma gelmesidir. Amacın değiştirilebilmesi için objektif ve subjektif koşulların birlikte oluşması gerekir. Objektif koşullar bakımından amacın anlam ve içeriğini yitirmesine, subjektif koşullar bakımından da değişmiş olan amacın artık vakfedenin isteğiyle bağdaşmasına olanak bulunmamasına bağlıdır. Ancak bu iki koşulun gerçekleşmesi durumunda, vakfın amacı, vakfedenin asıl amacına aykırı olmamak kaydıyla, vakıf yönetim organının veya Vakıflar Genel Müdürlüğünün başvurusu üzerine yetkili asliye mahkemesince değiştirilir.
Somut olayda; tescil edilmiş olan … Araştırma ve Geliştirme Vakfına ait senedin 3.maddesinde asıl amaç “Sanayi ve ticaret alanlarında bilimsel araştırma ve geliştirmeye yönelik çalışmalar yapmak; üretim ve pazarlamada ülke standartlarını, Avrupa Birliği düzeyine ulaştıracak olanakları sağlama girişimlerinde bulunmak; insan kaynaklarının …, sosyal ve eğitim açısından değerlendirilmesini özendirmek; vakfın ortağı bulunduğu şirketlerin yönetiminde geleneksel ve çağdaş ilkeleri uygulamak ve sürdürmek.” şeklinde sınırlandırılmış ve bu bağlamda vakfın adı da l.maddesinde “…” olarak kuruluş sırasında tespit edilmiştir.
Dava; vakıf senedinin yukarıda belirtilen vakfın amacını düzenleyen 3. ve adını belirleyen l. maddelerinin genişletilmesi ve değiştirilmesi sonucunu doğuracak nitelikte; 3. maddesindeki amacın “Ülke kalkınması ve sosyal sermayesinin gelişmesi için gerekli olan, genç nesillerin kaliteli eğitim almasını temin etmek ve bu alanda kamu idaresinin yükünü hafifletmek amacıyla, Milli Eğitim Bakanlığı ve/veya Yüksek Öğretim Kurumuna bağlı eğitim ve öğretim kurumlarının fiziki alt yapısını geliştirecek ayni ve nakdi yardımlar yapmak, bina, teknik donanım vb. ihtiyaçları gidermek; İlköğretim, Orta Öğretim ve Yüksek Öğrenim seviyelerinde eğitim gören ve maddi durumu elverişli olmayan başarılı öğrencilere ayni ve nakdi yardımlarla burslar temin etmek” ve l. maddesindeki vakfın adının da yapılmak istenilen bu değişikliğe uygun olarak “… Eğitim Vakfı” olarak değiştirilmesi isteminin tesciline ilişkindir.
Mahkemece; vakıf senedine eklenmek suretiyle yapılan düzenlemelerin vakfedenin kuruluş sırasında bizzat belirlediği amacın genişletilmesi ve değiştirilmesi sonucunu doğuracak biçimde iradesine aykırılık oluşturduğu gözetilmeden ve Türk Medeni Kanununun 113. ve Türk Medeni Kanunu Hükümlerine Göre Kurulan Vakıflar Hakkında Tüzüğün 26. maddelerinde öngörüldüğü üzere, mevcut durum ve koşullarda vakıf senedindeki amacın genişletilmesi veya değiştirilmesi zorunluluğunu ortaya koyan herhangi bir gelişme ve buna bağlı olarak vakfedenin isteklerine açıkça uymayacak hallerin varlığı ileri sürülmediği gibi yeniden bir vakıf kuruluyormuşcasına vakfın amacını düzenleyen ve adını belirleyen senedinin l. ve 3. maddelerinin tamamen değiştirilip genişletilmesi neteliğindeki bu hükümlerin aksi düşüncelerle uygun bulunarak tesciline karar verilmesi,
2-Vakıf senedinin 24. maddesinde vakıf işlerinde uygulanacak yönetmelikler adları yazılmak suretiyle gösterildiği halde, belirsizlik meydana getirecek şekilde, vakfın amacının gerçekleştirilmesi için gerekli faaliyetlerin yönetim kurulunca oluşturulan ve mütevelli heyetin onayı ile yürürlüğe giren yönetmeliklerle düzenleneceği biçiminde değiştirilmesi,
3-Değişiklik senedinin noterden onaylı örneği yerine onaysız fotokopisinin dosyaya konulması,
4-Tesciline karar verilen değişiklik senedinin yevmiye numarası “21853” olduğu halde, kararın hüküm fıkrasında “21583” olarak yazılması,
Doğru görülmemiştir.
Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK’nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 20.11.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.