YARGITAY KARARI
DAİRE : 18. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2007/7984
KARAR NO : 2007/7623
KARAR TARİHİ : 24.09.2007
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Dava dilekçesinde, kamulaştırma bedelinin arttırılması ile faiz ve masrafların davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Y A R G I T A Y K A R A R I
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasal gerektirici nedenlere ve özellikle kanıtların takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir.
Ancak;
1- 2942 Sayılı Kamulaştırma Yasasının 11 inci maddesinin üçüncü fıkrasının özellikle arsalara ilişkin (g) bendi uyarınca kamulaştırma gününden önce özel amacı olmayan emsal satışlara göre satış değerinin tesbiti ve bedelin tesbitinde etkisi olan diğer unsurlar da dikkate alınarak dördüncü fıkra gereğince her unsurun gerekçeleri ve değere katkı oranları ayrı ayrı belirlenip dayanakları gösterilmek suretiyle değerlendirilerek kamulaştırma bedelinin saptanması gerekmektedir.
Hükme dayanak alınan bilirkişi raporlarında, dava konusu taşınmaz ile somut emsal seçilen taşınmazın özellikleri belirtilerek karşılaştırma yapılıp üstün ve eksik yönlerine göre değer belirlenmekle yetinilmiş değere etkisi olan başkaca unsurlar, bu arada vergi beyan değeri, bedelin saptanmasında dikkate alınmamıştır.
Oysa, 2942 Sayılı Yasanın 4650 Sayılı Yasayla değişik 11.maddesinin (d) bendinde vergi beyanı, kıymet takdirinde gözönünde tutulması gereken esaslar arasında sayılmıştır. Bu nedenle dava konusu taşınmaz ve emsal alınan taşınmazın -değerlendirme tarihi itibariyle- bulundukları cadde veya sokak için belediyelerce emlak vergisine esas olmak üzere belirlenen m2 fiyatları, ilgili belediyeden getirtilerek bu değerlere göre verilen m2 fiyatının mukayese edilmesi gerekir.
Emsalin ve dava konusu taşınmazın emlak vergisine esas değerlerinin birbirine oranı ile bilirkişi raporlarında emsal karşılaştırması sonucu değerlendirmeye esas alınan oran birbirinden fahiş ölçüde farklı ise, mahkemece bu farklılık ve çelişki bilirkişi kurulundan ek rapor alınarak mutlaka giderilmelidir.
Mahkemece dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazın -değerlendirme tarihi itibariyle- bulundukları cadde veya sokak için emlak vergisine esas olmak üzere belirlenen m2 fiatlarının ilgili belediyeden sorulup cevap alındıktan sonra bilirkişi kurullarından yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda değerlendirme yapan ek raporlar alınıp hasıl olacak duruma göre hüküm kurulması gerektiğinin dikkate alınmamış olması,
2- Faize, kamulaştırma işleminin kesinleşip mülkiyetin davalı idareye geçtiği 11.9.2005 tarihi yerine daha önceki dava tarihinden hükmedilmesi,
3- Davalı … Belediye Başkanlığı 10.12.2003 tarih ve 5018 sayılı Yasaya 5436 sayılı Yasa ile eklenen (1) sayılı cetvelde bulunan genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinden sayılmadığından yargı harcından bağışık olmadığı düşünülmeden, mahkemece davalının karar ve ilam harcından muaf tutulmuş olması,
4- Dosya içerisine getirilen dava konusu taşınmaza ait tapu kaydına göre, davacının payı üzerinde mevcut olan ipoteğin artırılan bedele yansıtılmaması,
Doğru görülmemiştir.
Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 24.09.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.