YARGITAY KARARI
DAİRE : 18. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2008/2722
KARAR NO : 2008/6699
KARAR TARİHİ : 05.06.2008
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve irtifak hakkının idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Y A R G I T A Y K A R A R I
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Davacı vekili dilekçesinde, dava konusu taşınmazın 643.30 m2’lik kısmından yağmur suyu ve atık su hattı geçirilmek üzere irtifak hakkı kurulması için 29.3.2005 tarihinde BUSKİ yönetim kurulunca karar alındığını belirterek, dava konusu taşınmazın irtifak hakkı bedelinin tespiti ve irtifak hakkının tescilini istemiş; mahkemece, arsa vasfındaki taşınmazın BUSKİ tarafından geçirilecek altyapı hatları nedeniyle bu hatlarının etkilediği alanlarda inşaat yapılması mümkün olmadığından, taşınmaz mal sahiplerinin tasarrufta bulunma yetkisi ve mülkiyet hakkı tamamen kısıtlanıp, bu kısım değersiz hale geldiğinden mülkiyet bedelinin mal sahiplerine ödenmesi görüşünü içeren bilirkişi raporu dayanak yapılarak yağmur suyu ve atık su hattı geçirilen ve bu hatlardan etkilenen toplam 937.661 m2 alanın davalılara ait olan tapu kaydının iptali ile bu bölümün mülkiyet kamulaştırma bedelinin 281.298,30 YTL olduğunun tespitine karar verilmiştir.
2942 Sayılı Yasanın kamulaştırma bedelinin tespiti esaslarını düzenleyen (4650 Sayılı Yasa ile değişik) 11. maddesinin son fıkrası hükmüne göre kamulaştırma yolu ile irtifak hakkı kurulmasında bu kamulaştırma nedeniyle taşınmaz malda oluşacak değer düşüklüğü gerekçeleri ile belirtilir ve bu değer düşüklüğü kamulaştırma bedelidir. Buna göre kamulaştırma yolu ile irtifak hakkı kurulmasında taşınmazın irtifak hakkı kurulmasından önceki bedeli ile irtifak kurulduktan sonraki değeri arasındaki fark kamulaştırma bedelini oluşturur. İrtifak kurulması nedeniyle taşınmazda oluşacak değer düşüklüğü oranının saptanmasında, taşınmazın cinsi, niteliği, kullanım şekli, irtiak hakkının niteliği (boru hattı, enerji nakil hattı vs) ile taşınmazda kapladığı alan ve yeri, yönü gözönünde tutulmalıdır. Yargıtay uygulamalarında, taşınmazın niteliğine uygun kullanımını önemli ölçüde etkileyen özel bir durum sözkonusu değil ise de arsalarda irtifak nedeniyle olabilecek değer düşüklüğünün irtifaktan etkilenen alanın mülkiyet değerinin %50’sini aşmaması gerektiği kabul edilmektedir.
Mahkemece Yargıtay’ın yerleşmiş uygulamaları ve özellikle yukarıda sözü edilen yasa maddesi hükmü çerçevesinde değerlendirme yapılarak taşınmaz malın tamamının 13.033,29 m2 oluşu paydaşların paylı mülkiyet hükümlerine göre malik bulunmaları dikkate alınarak taşınmaz üzerinde irtifak hakkı kurulması nedeniyle tamamında oluşacak değer düşüklüğünün oranının en fazla %2,46 olarak tespit edilip bu bedelin mal sahibine kamulaştırma bedeli olarak ödenmesine ve irtifak hakkının kamulaştıran idare adına tesciline karar verilmesi gerekirken yerinde olmayan gerekçe ile irtifakın geçtiği ve bunun etkilendiği alanın mülkiyet değerinin kamulaştırma bedeli olarak ödenmesine ve buranın mülkiyetinin davacı idare adına tesciline karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 5.6.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.