YARGITAY KARARI
DAİRE : 18. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2008/547
KARAR NO : 2008/527
KARAR TARİHİ : 28.01.2008
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.
Y A R G I T A Y K A R A R I
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasal gerektirici nedenlere ve özellikle kanıtların takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir.
Ancak;
1-2942 Sayılı Yasanın 4650 Sayılı Yasa ile değişik ll.maddesinin l.fıkrasının f bendi uyarınca bilirkişi kurulu, arazi niteliğindeki taşınmaz malın kamulaştırma tarihindeki mevki ve şartlarına göre ve olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelirini esas tutarak düzenleyeceği raporda, bedelin tespitinde etkili olacak bütün nitelik ve unsurları ve her unsurun ayrı ayrı değerini belirtmek suretiyle ve ilgililerin de beyanını dikkate alarak gerekçeli bir değerlendirme raporuna dayalı olarak taşınmaz malın değerini tespit etmelidir. Yargıtay’ın yerleşmiş uygulamalarında ise özel ve dikkate alınması gereken haklı bir neden bulunmadıkça tarım arazilerinin olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir üzerinden bilimsel yöntemle yapılacak değerlendirmede münavebeye alınacak ürünler için dekar başına elde edilecek ortalama verim, üretim gideri ve toptan satış fiyatına ilişkin olarak ciddi istatistiki bilgilere dayalı olduğu bilinen o yerdeki Tarım Müdürlüğü verilerinin esas alınması aranmaktadır.
Bu itibarla;
Geri çevirme kararı üzerine dosyaya getirtilen Tarım İl Müdürlüğü cetvelinde şeker pancarının dekara masrafı144,789.108 TL, buğdayın dekara ortalama verimi 390 kg, ortalama satış fiyatı 240.830 TL ve dekara ortalama masrafı 49.073.287 TL olarak bildirildiği halde hükme esas alınan bilirkişi raporunda sırasıyla 207.048.423, 400, 230.000 ve 55.351.727 TL alınması suretiyle taşınmazın değerinin saptanması,
2-Dairenin bozma ilamının 2. maddesinde, Yargıtay uygulamalarına göre, dikkate alınması gereken özel bir neden veya yanlış bulunmadığı takdirde ciddi istatistiki bilgilere dayandığı bilinen Tarım Müdürlüğü ortalama verilerinin değerlendirmeye esas alınması gerekeceği, buna göre üretim giderlerinin içerisine genel idari giderler ve masrafların faiz karşılığı eklenmemesi gerektiği belirtildiği halde, bozma kararı sonrası alınan bilirkişi raporlarında da masrafların faiz karşılığı ve genel idari giderleri düşülmeden hesaplama yapılmış ve böylece üretim giderleri yüksek alması suretiyle taşınmazın net gelirinin düşük tespit edilmiş olması,
3-,Bilirkişilerce şeker pancarının fabrikada işlenmesinden sonra elde edilen küspesinin de gelir kapsamına alınarak yüksek gelir belirlemek suretiyle taşınmaza fazla değer biçilmesi,
Doğru görülmemiştir.
Mahkemece yukarıda belirtilen hususlar doğrultusunda bilirkişi kurullarından ek rapor alınmalı, raporların bozmaya uygunluğu denetlenmeli ve hasıl olacak sonuç doğrultusunda hüküm kurulmalıdır.
Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harçlarının istek halinde temyiz edenlere iadesine, 28.1.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.