YARGITAY KARARI
DAİRE : 18. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2008/5522
KARAR NO : 2008/6932
KARAR TARİHİ : 09.06.2008
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, irtifak kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın irtifak hakkının idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Y A R G I T A Y K A R A R I
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasal gerektirici nedenlere ve özellikle kanıtların takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir.
Ancak;
1- Mahkemenin ilk kararında … dışında kalan davalılar yönünden Kamulaştırma Yasasının 4650 sayılı Yasayla değişik 8. maddesi hükmüne uygun biçimde uzlaşma konusunda yönteme uygun çağrı yapılmadan dava açılmış olması nedeniyle verilen ret kararında bir isabetsizlik bulunmadığı hakkında Dairemizin 26.3.2007 gün 2007/2272-2627 sayılı Kararında açıkça belirtilmiş olup karar salt davalı … yönünden bozulmuş böylece diğer davalılar açısından mahkemenin ilk kararı onanmış; ilgililerce karar düzeltme yoluna da başvurulmadan bu husus kesinleşmiş bulunmaktadır. Mahkemece sözü edilen bozma kararına uyulduğu ve … dışında kalan davalılar yönünden de yeniden yöntemine uygun olarak açılmış bulunan bir dava da olmadığına göre mahkemece salt bu davalı … açısından yapılan bozma doğrultusunda değerlendirme yapılıp hüküm kurulması gerekirken, bozmadan sonra diğer davalıların da davaya dahil edilip haklarında hüküm kurulmuş olması,
2- Davacı idarenin davalı …’a ilişkin dava yönünden temyiz itirazlarına gelince;
a) 2942 Sayılı Yasanın 4650 Sayılı Yasa ile değişik 11.maddesinin Birinci fıkrasının f bendi uyarınca bilirkişi kurulu, arazi niteliğindeki taşınmaz malın kamulaştırma tarihindeki mevki ve şartlarına göre ve olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelirini esas tutarak düzenleyeceği raporda, bedelin tespitinde etkili olacak bütün nitelik ve unsurları ve her unsurun ayrı ayrı değerini belirtmek suretiyle ve ilgililerin de beyanını dikkate alarak gerekçeli bir değerlendirme raporuna dayalı olarak taşınmaz malın değerini tespit etmelidir. Yargıtay’ın yerleşmiş uygulamalarında ise özel ve dikkate alınması gereken haklı bir neden bulunmadıkça tarım arazilerinin olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir üzerinden bilimsel yöntemle yapılacak değerlendirmede münavebeye alınacak ürünler için dekar başına elde edilecek ortalama verim, üretim gideri ve toptan satış fiyatına ilişkin olarak ciddi istatistiki bilgilere dayalı olduğu bilinen o yerdeki Tarım Müdürlüğü verilerinin esas alınması aranmaktadır.
Bu itibarla;
Dosyada mevcut Tarım Müdürlüğünün cetvellerinde kuru arazide dekar başına ortalama verimleri buğday için 200 kg., nohut ve nohut samanı için 125 kg. olarak bildirildiği halde, bilirkişi raporlarında sırasıyla buğdayın 250 kg., nohut ve nohut samanının 150 kg. alınması suretiyle değerlendirme yapılmış olması,
b) Yargıtay’ın yerleşmiş uygulamalarına göre iklim koşulları, arazinin toprak ve topografik yapısı ile bölgesindeki konumu (büyük yerleşim yerlerine uzaklığı vb.) gözetildiğinde dava konusu taşınmazın bulunduğu yerle benzer nitelikte olan Ülkemizin değişik yörelerindeki kuru tarım arazilerinin değerlendirilmesinde (değeri önemli biçimde etkileyen kanıtlanmış, farklı ve özel bir etkenin bulunması durumu dışında) kapitalizasyon faiz oranı %6 olarak alınmaktadır. Hal böyle iken bilirkişi kurulu raporlarında taşınmazın değerinin belirlenmesinde kapitalizasyon faiz oranının %6 yerine %5 olarak kabulü,
Doğru görülmemiştir.
Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 09.06.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.