YARGITAY KARARI
DAİRE : 18. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2009/10490
KARAR NO : 2009/10372
KARAR TARİHİ : 17.11.2009
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Dava dilekçesinde, 69.004,62 TL eğitim ve öğretim giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hükmün temyiz incelemesi taraf vekillerince, incelemenin duruşmalı olarak yapılması ise davalılar vekili tarafından yasal süresi içinde verilen temyiz dilekçesi ile istenilmekle taraflara yapılan tebligat üzerine duruşma için tayin olunan günde temyiz edenlerden davalılar vekili Av…. ile davacı vekili Av…. geldiler. Gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendikten sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunarak, tetkik hakiminin açıklamaları dinlenip, gereği düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
Davacı vekili dava dilekçesinde, davalı …’nın üniversitede görevli olarak çalışırken 2547 Sayılı Yasanın 35. maddesi gereğince yüksek lisans ve doktora eğitimi yapmak üzere Orta Doğu Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimleri Enstitüsüne gönderildiğini, burada eğitime devam ederken eğitimini bırakarak görevinden istifa ettiğini, davalının taahhütnameyi ihlal ettiğini, kendisine yapılan tüm ödemeleri %50 fazlası ile ödemesi için yazı yazıldığını, ancak hiçbir ödemede bulunmadığını, davalıya yapılan tüm ödemeler ile %50 cezai şart tutarı olan toplam 69.004,62TL ile bunun işlemiş faizi olan 2.346,16TL olmak üzere toplam 71.350,78TL’nin 30.01.2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili istenilmiş, mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Davalı …’nın davacı Üniversite tarafından 2547 Sayılı Yasanın 35. maddesi gereğince yüksek lisans ve doktora eğitimi yapmak üzere Orta Doğu Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimleri Enstitüsüne kadrosunun tahsis edildiğinde ve istifa etmesi nedeniyle ilişiğinin kesilmesi ve böylece başarısız olduğunda bir şüphe yoktur. Adı geçen maddeye göre, yükseköğretim kurumları, kendilerinin ve yeni kurulmuş ve kurulacak diğer yükseköğretim kurumlarının ihtiyaçları için yurt içinde ve dışında, kalkınma plan, ilke ve hedeflerine ve Yükseköğretim Kurulunun belirteceği ihtiyaca ve esaslara göre öğretim elemanları yetiştirecekler, öğretim elemanı yetiştirilmesi amacıyla üniversitelerin araştırma görevlisi kadroları, araştırma ve doktora çalışması yapmak üzere başka bir üniversiteye Yükseköğretim Kurulunca geçici olarak tahsis edilebilecek, bu şekilde doktora ve
tıpta uzmanlık veya sanatta yeterlilik payesi olanlar, bu eğitimlerinin sonunda kadrolarıyla birlikte kendi üniversitelerine döneceklerdir. Yurtiçi ve yurtdışında yetiştirilen öğretim elemanları, genel hükümlere göre bağlı oldukları yüksek öğretim kurumlarında mecburi hizmetlerini yerine getirmek zorunda olup, bu yükümlülüğü yerine getirmeyenlere yüksek öğretim kurumlarında görev verilmeyecektir. Buna göre öğretim elemanı yetiştirilmek üzere başka bir üniversiteye kadrosu tahsis edilen öğrencilerin başarısız olmaları veya görevlerinden ayrılmaları halinde kendilerine yapılan ödemeleri geri ödeyeceklerine ilişkin hiçbir düzenleme öngörülmemiştir. Ancak taraflar arasında sözleşme yapılmasını engelleyen bir hükme de yer verilmemiştir. Bu durumda davalı …’nın yüksek lisans ve doktora eğitimine başlaması sırasında verdiği ve Ankara 22.Noterliğince 15.01.2004 tarihinde düzenlediği 0642 yevmiye nolu yüklenme ve kefalet senedi hükümlerine göre sorumluluğunun tespiti gerekeceği açıktır. Adı geçen taahhütname bir bütün halinde incelendiğinde davalı hakkında taahhütnamenin 3. ve 5. maddelerinin değil, 4. maddesinin uygulanacağı anlaşılmaktadır. Bu madde ise “Eğitimime devam etmeme engel teşkil ettiği tam teşekküllü Devlet Hastanesinden alınan Heyet Raporu ile belgelenen bir hastalık nedeniyle devam edemeyip başarısız olmam dışında öğrenimimi bırakmam ya da başarısız olmam halinde kadrom ile ilişiğimin kesilerek, bana yapılan masrafların tümünü yasal faizi ile birlikte nakten ve defaten ya da bana verilen süre içinde eşit taksitlerle ödeyeceğim…” şeklinde düzenlenmiştir. Buna göre davalının sorumlu olacağı kısım öğretim ve eğitim için yapılan masraflar olup, araştırma görevlisi kadrosunda bulunmanın karşılığı olan maaş ödemeleri bunun dışında kalmaktadır. Mahkemece taahhütnamenin bu hükmü dikkate alınarak davalıya eğitimi süresince maaş ödemeleri dışında yapılan masraflar (vize, ders ücreti, yatı ücreti, tez hazırlama, harç vs) varsa bunlar tespit edilip hüküm kurulması gerekirken, mahkemece davalı adına yapılan ödemeler ve bunun %50 oranında cezai şartına hükmedilmiş olması doğru görülmemiştir.
Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, Yargıtay duruşmasında vekille temsil edilen davalı yararına takdir edilen 625,00 TL. vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edenlerden davalı tarafa iadesine, 17.11.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.