YARGITAY KARARI
DAİRE : 18. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2010/3996
KARAR NO : 2010/8333
KARAR TARİHİ : 03.06.2010

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı, dava dilekçesinde ölü eşi …’ın nakilden önce kayıtlı olduğu … İli Merkez İlçesi…Mahallesindeki kaydında “…” olan soyadının “…” olarak düzeltilmesini istemiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Davacı, dava dilekçesinde, ölü eşi …’ın, nüfus kaydının… İlçesine naklinden önce … Merkez İlçedeki kapalı kaydındaki “…” olan soyadının “…” olarak düzeltilmesini istemiş, mahkemece davanın kabulü yönünde karar verilmiştir.
Dosyada mevcut nüfus kayıt örneğinden, davacının eşi S….. İli Merkez İlçesi…Mahallesi C:85, Hane:115’te “…” soyadı ile kayıtlı iken 1951 yılında…’a nakil gitmiş ve …’taki “…” soyadlı nüfus kaytı kapatılmıştır.
5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Yasasının 14. maddesi; “Nüfus kaydının kapatılması; ölüm, gaiplik, Türk vatandaşlığının kaybı, evlenme, boşanma, evlat edinilme, soybağının düzeltilmesi veya reddi gibi olaylar nedeniyle bir kaydın üzerinde işlem yapılamaz hale getirilmesidir.
Kaydın kapatılmasına ilişkin sebep ortadan kalktığında veya kaydın yeniden açılmasını gerektirecek yeni bir sebep ortaya çıktığında kayıt yeniden açılır. Kaydın açılmasından sonra kişisel durumda meydana gelmiş olan olaylar kişinin kaydına işlenir.” hükmündedir. Diğer yandan Türk Medeni Kanununun 27.maddesi, haklı sebebin varlığı halinde adın değiştirilmesine ve bu değişikliğin nüfus siciline kaydedilmesine imkan vermekte ise de; birinci fıkradaki ifadeden bu değişikliği isteme hakkının ilgili kişiye ait olduğu açıkça anlaşılmaktadır. Ölü olduğu anlaşılan eşin soyadının değiştirilmesine ilişkin davada davacının aktif dava ehliyeti bulunmadığı gibi soyadının düzeltilmesi istenilen nüfus kaydının kapalı olması nedeniyle de nüfus kayıtları üzerinde herhangi bir işlem yapılamaz. Mahkemece, davacının eşinin nakilden önceki kapalı kaydındaki soyadının değiştirilmesine ilişkin açmış olduğu davanın bu nedenlerle reddi gerekirken kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 03.06.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.