YARGITAY KARARI
DAİRE : 18. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2012/10670
KARAR NO : 2012/14803
KARAR TARİHİ : 18.12.2012
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Dava dilekçesinde, … Şoförler ve Otomobilciler Odası Yönetim Kurulunun organlardaki görevine son verilmesi istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hükmün temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılması davalılar vekili … tarafından yasal süresi içinde verilen temyiz dilekçesi ile istenilmekle taraflara yapılan tebligat üzerine duruşma için tayin olunan 04.12.2012 gününde temyiz eden davalılar vekilleri Av…. ile Av…. geldiler. Aleyhine temyiz olunan davacı adına gelen olmadı. Gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendikten sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunarak, tetkik hakiminin açıklamaları dinlenip, gereği düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
… Cumhuriyet Başsavcılığının davanamesinde; … Şoförler ve Otomobilciler Odasında Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Müfettişliği tarafından yapılan denetim sonucunda Oda üyesi görülen 52 kişinin kaydının silinmesi ve Oda üyeliklerinin güncelleştirilmesi için talimat yazıldığı, bu konuda Bakanlıkça verilen talimatı yerine getirmeyen Oda yönetim kurulu üyelerinin 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanununun 58.maddesi gereğince odadaki görevlerinin feshini istemiş, mahkemece davanamenin kabulü ile … Şoförler ve Otomobilciler Odası Yönetim Kurulunun feshine karar verilmiştir.
Dosya içinde bulunan Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Esnaf ve Sanatkarlar Genel Müdürlüğünün 24.11.2009 tarih 2877 sayılı yazısında, Bakanlık müfettişlerinin Oda’da yaptıkları denetimler sonucu müşteki …’ın ek olarak sunduğu 196 kişiden, vergi mükellefiyeti silinip altı ay içinde tekrar tesis edilmeyen 47 üye ile vergi mükellefiyeti sair illerde devam eden 5 üyenin bulunduğu bu isimlerin örnekleme yoluyla belirlendiği başka kişilerin de olma ihtimaline binaen tüm üyelerine ait bilgilerin vergi mükellefiyeti yönünden güncellenmesini, Odaya kayıtlı olup aynı zamanda muhtelif ihtisas Odalarına kayıtlı 408 üyenin kaydının mükerrer olduğu, mükerrer kaydı bulunan 408 kişinin gerekli şartları taşıyıp taşımadığı araştırılarak Odadaki kayıtlarının hem ilgili Oda hem de Sicil Müdürlüğü kayıtları nezdinde terkin edilmesi gerektiği, 109 kişinin Odadaki kayıtlarının silinerek … Minibüsçüler Odasına kayıtlarının yapılması, kamyonculuk ve kamyonetçilik mesleğini icra ettiği tespit edilen 70 kişinin Odadaki kayıtlarının silinerek … Kamyoncu ve Kamyonetçiler Esnaf Odasına kayıtlarının yapılması, Otobüsçülük mesleğini icra ettiği tespit edilen 12 kişinin Odadaki üyelik kayıtlarının silinerek … Halk Otobüsçüleri Esnaf Odasına kayıtlarının yapılması sonucunda en geç on gün içerisinde Bakanlığa bilgi verilmesinin istenildiği, Bakanlığın bu yazısının davalı Odaya14.12.2009 tarihinde ulaştığı, davalı Oda yöneticilerinin bu talimat yazısının kendilerine ulaştığı gün Vergi Dairesine müracat ederek ve Bakanlığa 30.12.2009 tarihinde bilgi verdikleri anlaşılmaktadır.
5362 Sayılı Türkiye Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanununun 1. maddesinde odaların, üyelerinin müşterek ihtiyaçlarını karşılamak, mesleki faaliyetlerini kolaylaştırmak, mesleğin genel menfaatlere uygun olarak gelişmesini sağlamak, mensuplarının birbirleri ve halk ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni hakim kılmak üzere mesleki disiplin, ahlak ve dayanışmayı korumak ve bu kanunda yazılı hizmetler ile mevzuatla odalara verilen görevleri yerine getirmek amacıyla kurulan, tüzel kişiliğe sahip kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşları oldukları belirtilmiş, aynı Yasanın 9. maddesinde ise oda organları gösterildikten sonra 11. maddesinde de oda organları arasında sayılan yönetim kurulunun görevleri sayılmıştır.
Aynı Yasanın 52. maddesine göre Anayasal güvence altında bulunan kamu kurumu niteliğindeki esnaf ve sanatkarlar meslek kuruluşları ile bu kuruluşların organlarının görevden alınmaları yasal şartlara bağlanmıştır. Buna göre kuruluş amaçları dışında herhangi bir faaliyette bulunulması ve Kanunda belirtilen asli görevlerinin Bakanlığın uyarısına rağmen yerine getirilmemesi hallerinde sorumlu organlarının görevlerine son verilmesi ve yerlerine yenilerinin seçilmesi ancak Bakanlığın veya bu kuruluşların bulundukları yer Cumhuriyet Başsavcılığının istemi üzerine o yerdeki asliye hukuk mahkemesince mümkün olacaktır. Bu durumda yasanın öngördüğü görevler kapsamında dava konusu olan Bakanlığın talimatları davalı yönetime ulaşınca gerekli işlemler başlatılmıştır. Denetim raporu ve ilgili Bakanlıkça yerine getirilmesi istenilen talimatların kapsamı, kişi sayısı, içeriği, inceleme alanı ile getirtilecek bilgi ve belgelerin değerlendirilmesi gözönüne alındığında bu işlemlerin tamamlanması için makul ve yeterli bir sürenin gerektiği ve bu nedenle davanın reddi gerekirken 10 gün gibi kısa bir sürede yerine getirilebileceği kabul edilerek davanın kabulü doğru görülmemiştir.
Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, Yargıtay duruşmasında vekille temsil edilen davalılar yararına takdir edilen 900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı taraflara verilmesine, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 18.12.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.