YARGITAY KARARI
DAİRE : 18. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2014/1069
KARAR NO : 2014/5092
KARAR TARİHİ : 20.03.2014
Davacılar … vd. İle davalı … aralarındaki soybağının reddi davasına dair Kayseri 2. Aile Mahkemesinden verilen 02.10.2012 günlü ve 2012/24-2012/781 sayılı hükmün onanması hakkında Dairece verilen 07.05.2013 günlü ve 2013/5229-7754 sayılı ilama karşı davacılar vekili tarafından karar düzeltme isteminde bulunulmuştur.
Bu isteğin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
Davacılar vekili dava dilekçesinde, davacı …’nin eşi, davacı …’in babası …’ın, …’den olma kızı olarak nüfusunda kayıtlı olan davalı …’nun, aslında …’ın kızı olmadığını, … isimli şahsın … ile gayrimeşru şekilde birlikte olup ayrıldıktan üç yıl sonra usulsüz şekilde kızı …’yu …’in nüfusuna kaydettirdiğini bildirerek …’ın soybağının reddine, aynı nüfus kaydında kayıtlı görünen davalının babasının … olmadığının tespitine karar verilmesini istemiş, mahkemece davanın tanımanın iptali niteliğinde olduğu, Türk Medeni Kanunu’nun 300. maddesinde düzenlenen hak düşürücü sürelerin geçtiği gerekçesi ile dava reddedilmiş, karar Dairemizce onanmış ise de; geri çevirme kararı üzerine gelen belgelerden tescilin Türk Medeni Kanunu’na göre olmayıp 1826 sayılı Yasaya göre yapıldığı anlaşılmakla davacılar vekilinin karar düzeltme talebinin kabulüne Dairemizin 07.05.2013 gün ve 2013-5229-7754 sayılı onama kararının kaldırılmasına karar verilerek dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.
Dosyadaki belgelerin incelenmesinden; davalı … ‘ın 15.10.1973 doğumlu olarak, 21.04.1976 yılında 1826 sayılı af yasasına göre annesi Hikmet’in başvurusu sonucu davacıların mirasbırakanı … kızı olarak nüfusa tescil edilmiştir.
1826 sayılı Yasanın 3. maddesinde “1 ve 2 nci maddelerde zikri geçen tescil muamelelerinin ifasını ilgililer bir dilekçe ile mahallin en büyük mülkiye amirinden isteyebilirler. Bu dilekçeye, muhtarlardan alınacak ilmühaberlerin raptı lâzımdır. İlgililer tarafından bir yıl zarfında talep olması bile, muhtarlar, çocukların tescil muamelelerini yaptırmakla mükelleftirler. Mülkiye Amirleri, verilen evrakı nüfus idarelerine tevdi ederler. Nüfus idareleri, tescil taleplerini ana veya babaya, ölümleri halinde kanuni mirasçılarına tebliğ ederler. Kanuni mirasçısı bulunmazsa, keyfiyet ikametgâhlarına, nüfus ve belediye dairelerine talik edilmek suretiyle 30 gün müddetle ilân olunur. 30 gün süre içinde itiraz vukubulmaz ve kanuni şartların mevcudiyeti anlaşılırsa tescil muamelesi yapılır. İtiraz halinde sulh mahkemesince kesin olarak verilecek karara göre işlem yapılır. İtiraz keyfiyeti, mahkemeler
tarafından hemen nüfus idarelerine bildirilir. Tebliğ veya ilânın yapıldığına, itiraz vukubulmadığına dair tanzim olunacak zabıtlar ile mahkeme ilâmlarının nüfus idareleri tarafından saklanması mecburidir.” hükmü 4.maddesinde ise “Bu kanun gereğince yapılmış olan tescillere karşı ilgililerin dava hakları mahfuzdur.” hükmü düzenlenmiştir. 4. maddedeki düzenlemeden kastın Medeni Kanunun soybağı hakkındaki hükümleri olduğu tartışmasızdır.
O halde mahkemece 1826 sayılı yasanın 3. maddesi uyarınca tescil muamelesinin davacıların mirasbırakanı … ya da mirasçılarına tebliğ edilip edilmediği hususunun araştırılması, tebligat yapılmış ise davanın Türk Medeni Kanunu’nun 291. maddesi uyarınca diğer ilgililer tarafından açılan soybağının reddi davası olduğu ve delillerin bu çerçevede “aile mahkemesince” değerlendirilmesi gerektiği gözetilmelidir. Tebligat yapılmadan davalı …, … kızı olarak tescil edilmiş ise bu halde idarenin yasaya aykırı tescil işlemi söz konusu olduğundan dava 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun 36. maddesine göre nüfus kaydının düzeltilmesine ilişkin olup asliye hukuk mahkemesinde görülmelidir. Mahkemece açıklanan hususlarda araştırma yapılmadan eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz onama harcı ile karar düzeltme harcının istek halinde düzeltme isteyene iadesine, 20.03.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.