YARGITAY KARARI
DAİRE : 19. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2008/10008
KARAR NO : 2009/3859
KARAR TARİHİ : 30.04.2009
Mahkemesi :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki menfi tespit- tapu iptal davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün davalılar …, …,… vekilince duruşmalı ve davacılar vekilince de duruşmasız olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde taraflardan kimse gelmemiş olduğundan, incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
– K A R A R –
Davacılar vekili, müvekkillerinin murisi …’in davalı …’dan faizle borç para aldığını, paranın teminatını teşkil etmek üzere 6 adet keşide tarihi ve yeri boş çek verdiğini, ayrıca taşınmazını davalıya teminat gösterdiğini, 6 adet çekin 4 adedini davalı … tarafından Bolu İcra Müdürlüğünün 2001/4232 sayılı dosyasından takibe konulması üzerine Bolu 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2001/471 Esas sayılı dosyasından dava açıldığını, halen davalı …’nın elinde 4.500.000.000 TL ve 5.000.000.000 TL bedelli 2 adet çek bulunduğunu, davalı …’ya olan borcun 05.01.2001 tarihli protokolle ödendiğini, protokolden 4 gün sonra muris …’in hayatını kaybettiğini, davalının bu durumdan faydalanarak çeklerin tahsilini istediğini, çeklerden dolayı müvekkillerinin borcu bulunmadığını ileri sürerek müvekkillerinin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Bu dosya ile birleştirilen Bolu 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2004/267 Esas sayılı dosyasında davacılar vekili, davalı … tarafından takibe konulan 4 adet çekin bedelinin müvekkillerinin murisi tarafından …’ya ödendiğini, …’nın ödemeye rağmen çekleri …’a kötüniyetli olarak ciro ettiğini ileri sürerek müvekkillerinin davalı … 4 adet çekten dolayı borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Bu dosya ile birleştirilen 2001/471 Esas sayılı dosyada davacılar vekili müvekkillerinin murisi …’in davalı …’dan faizle borç para aldığını, karşılığında 6 adet çek verdiğini, ayrıca bir taşınmazını davalı …’nın talimatıyla davalı …’a satış olarak gösterdiğini 92 parselinde …’nın talimatıyla imam nikahlı eşi…’e satış olarak gösterildiğini, 45 parselin ise …’ya 22.09.1999 tarihinde devredildiğini, bu taşınmazların borcun ödenmiş olması nedeniyle iadesi gerektiğini ileri sürerek taşınmazların tapularının iptali ile davacılar adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı…vekili cevabında, aynı konuda taraflar arasında 2001/471 Esas sayılı derdest dosya bulunduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.
Mahkemece iddia, savunma ve toplanan delillere göre davacıların murisi …’in davalı …’dan faizle borç para aldığı, bu davalıya teminat olarak çekler verildiği, borcun ödenmesi üzerine 05.01.2001 tarihli iade taahhütnamesinin düzenlendiği, asıl davaya konu 5.000.000.000 TL bedelli çekin ibraz edilmemesi nedeniyle böyle bir çekin olup olmadığının tespit edilemediği, bu nedenle 5.000.000.000 TL bedelli çeke ilişkin menfi tespit davasının dinlenemeyeceği, …’da bulunan 4.500.000.000 TL bedelli çekin borcun ödenmesi nedeniyle iadesinin gerektiği, …’a ciro edilen çeklerle ilgili olarak bu kişinin kötüniyetli olduğunun kanıtlanamadığı, davalı… ve …’ın taşınmazları davacılar veya murisinden devralmadığı, üçüncü kişilerden alınan bu taşınmazlara yönelik tapu iptal ve tescil davasının dinlenemeyeceği, 311 ada 45 parseldeki 14 numaralı … adına kayıtlı taşınmazın borcun ödenmesi nedeniyle taahhütname uyarınca iadesi gerektiği, gerekçesiyle davacıların 4.500.000.000 TL bedelli çek nedeniyle davalı …’ya borçlu olmadığının tespitini, 311 ada 45 parseldeki 14 nolu bağımsız bölümün … adına olan tapu kaydının iptali ile taahhütname uyarınca davacı …adına tesciline, … aleyhine açılan menfi tespit davasının reddine karar verilmiş, hüküm davacılar ve davalılar…, … ve … vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalıların tüm, davacıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2-Dava konusu 07.09.2001 tarihli 1.080.000.000 TL bedelli çek ve aynı tarihli 810.000.000 TL bedelli çek … Kerestecilik Ltd. Şti. tarafından keşide edilmiş olup, ilk cironun …’e ait olduğu, oysa lehtar olarak …’nın görüldüğü, lehtar … tarafından …’e yapılmış bir cironun bulunmadığı açıktır. Bu durumda ciro silsilesinde kopukluk olduğundan … çeklerin yetkili hamili olduğu kabul edilemez. Mahkemece açıklanan yönler gözetilerek davacıların belirtilen çeklerden dolayı …’a borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulmasında isabet görülmemiştir.
SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalıların bütün, davacıların diğer temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle hükmün davacılar yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 30.04.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.