YARGITAY KARARI
DAİRE : 19. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2008/7704
KARAR NO : 2009/3913
KARAR TARİHİ : 30.04.2009
Mahkemesi :Sulh Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
– K A R A R –
Davacı vekili, dava konusu edilen çekin dava dışı …Ltd.Şti.nden alınan istif aracına karşılık verildiğini, ancak dava dışı şirketten alınan aracın çalıntı olduğu gerekçesiyle mahkeme kararıyla zaptedilip yediemine teslim edildiğini, aracın hukuki ayıplı olması nedeniyle çekin bedelsiz kaldığını, dava dışı şirkete karşı ileri sürülebilecek tüm def’ilerin davalı … kuruluşuna da ileri sürülebileceğini belirterek çekten dolayı davalıya borçlu olunmadığına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı … vekili müvekkiline çekin faktoring işlemi sonucu ciro yolu ile faturaya dayalı olarak geçtiğini, davacının dava dışı şirkete ileri sürebileceği ve nispi nitelik taşıyan def’ileri müvekkiline ileri süremeyeceğini beyan ederek davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece davacının satın aldığı malın ayıplı olduğu iddiasını çeki iyiniyetli olarak elde eden davalı … şirketine karşı ileri süremeyeceği, ayıplı malın satışı ile davalının ilgisinin olmadığı, çekteki ciro silsilesinde kopukluk bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.
Uyuşmazlık, alım satım ilişkisi nedeniyle dava dışı şirkete karşı ileri sürülebilecek itiraz ve def’ilerin davalı … şirketine karşı da ileri sürülüp sürülemeyeceği noktasında toplanmaktadır. Davalı … vekili müvekkilinin dava konusu çeki dava dışı …Ltd.Şti. ile akdettiği faktoring sözleşmesi uyarınca devraldığını ve iyiniyetli hamil durumunda olduğundan davacının dava dışı …Ltd.Şti.ne karşı ileri sürebileceği nisbi def’ileri müvekkiline karşı ileri süremeyeceğini savunmuştur.
Dava tarihinde yürürlükte bulunan faktoring şirketlerinin kuruluş ve çalışma esasları hakkındaki yönetmeliğin 1.maddesinde faktoring işlemlerine esas alınacak temlik konusu alacakların faturaya veya mal veya hizmet satışından doğmuş olduğunu tevsik eden diğer belgelere dayalı bulunması, 8.maddesinde ise faktoring şirketlerinin kambiyo senetlerine dayalı olsa bile fatura veya alacağın bir mal veya hizmet satışından doğmuş olduğunu tevsik eden benzeri belgelerle ilişkilendirilmeyen alacakları satın alamayacakları hususları hükme bağlanmıştır. Buna göre davalılar arasındaki ilişki temlik ilişkisi olduğundan borçlu davacı temlik eden dava dışı şirkete karşı haiz olduğu bütün def’i ve itirazları temellük eden durumundaki faktoring şirketine karşı da ileri sürme hakkına sahiptir (B.K. 167/1).
Mahkemece bu yönler üzerinde durulup tartışılmadan eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.
SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün temyiz eden davacı yararına BOZULMASINA, 30.4.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.