YARGITAY KARARI
DAİRE : 19. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2009/10831
KARAR NO : 2009/11120
KARAR TARİHİ : 24.11.2009

Mahkemesi :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki ihtiyat haciz talebinin incelenmesi sonunda kararda yazılı nedenlerden dolayı talebin kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hüküm ile ihtiyati haciz kararına karşı yapılan itiraz üzerine verilen hükmün süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
– K A R A R –
İhtiyati haciz isteyen vekili, müvekkili banka tarafından … Mensucat ve San. A.Ş.’nin kefaletiyle … İplik San. ve Tic. A.Ş.’ye kullandırılan kredilerin ödenmemesi nedeniyle hesabın kat edildiğini belirterek ihtiyati haciz isteminde bulunmuştur.
Mahkemece, ipotek limiti olan 19.000.000. TL’yi aşan nakit kredi yönünden talebin kabulü ile 3.414.890. TL için ihtiyati haciz talebinin kabulüne, gayri nakdi alacak yönünden ise henüz muaccel olmaması nedeniyle 13.600. TL’lik ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiş, 25.6.2009 tarihli hüküm ihtiyati haciz isteyen vekili tarafından temyiz edilmiştir.
İhtiyati hacze itiraz edenler vekili, … İplik Sanayi ve Tic. A.Ş. ile … Mensucat A.Ş’nin birleştiğini, … Mensucat A.Ş. tarafından yapılan iflasın ertelenmesi başvurusu üzerine verilen tedbir kararı uyarınca ihtiyati haciz kararı verilemeyeceğini, mükerrer ihtiyati haciz kararı verildiğini, mahkemenin yetkili olmadığını belirterek ihtiyati haczin kaldırılmasını talep etmiştir.
Mahkemece, taraflar arasındaki sözleşmedeki yetki kaydına göre yetki itirazının yerinde olmadığı, iflasın ertelenmesi davası sırasındaki tedbir kararının ihtiyati haciz kararı verilmesine engel teşkil etmediği belirtilerek … Mensucat A.Ş.’nin temyiz itirazlarının reddine, ihtiyati haciz kararı verildiği anda her iki borçu şirketin birleşmiş olması ve bu nedenle … İplik San. Tic. A.Ş.’nin hukukî varlığının sona ermiş olması nedeniyle bu şirket hakkındaki ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmiş, 11.8.2009 tarihli hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.
1-İhtiyati haciz istemi hakkında mahkemece verilen 25.6.2009 tarihli hükmün temyiz incelemesi sonucunda;
a)Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, ihtiyati haciz isteyen vekilinin yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
b) İcra ve İflâs Kanunu’nun 257’nci maddesi uyarınca, alacağın rehinle temin edilmesi hâlinde borçlu hakkında ihtiyati haciz kararı verilemez. Aleyhine ihtiyati haciz istenenlerden … Mensucat A.Ş. Genel Kredi Sözleşmesinin kefili olup, Borçlar Kanunu’nun 487’nci maddesi uyarınca asıl alacak rehinle temin edilmiş olsa bile aleyhine ihtiyati haciz istenmesine bir engel bulunmamaktadır. Kefilin, kefalet borcu için rehin tesis etmesi hâlinde ise kefil aleyhine ihtiyati haciz istenemez. Somut olayda , 26.1.2007 tarihli
8.000.000. TL’lik ipotek her iki borçlunun borcunun teminatı olarak düzenlenmişken, 30.5.2002 tarihli 11.000.000.TL’lik ipotek sadece asıl borçlu olan … İplik San. Tic. A.Ş.’ nin borcunun teminatı olarak düzenlenmiştir. Mahkemece, yukarıda açıklanan hukukî esaslar çerçevesinde ipotekle temin edilmeyen kefalet borcu için ihtiyati haciz kararı verilebileceği hususu da gözetilip, tüm deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle varılacak uygun sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.
2- İhtiyati hacze itiraz hakkında mahkemece verilen 11.8.2009 tarihli hükme yönelik temyiz itirazlarına gelince;
a)Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, taraf vekillerinin yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
b) İcra ve İflâs Kanunu’nun 259. maddesi uyarınca, “İhtiyati haciz isteyen alacaklı hacizde haksız çıktığı taktirde borçlunun ve üçüncü şahsın bu yüzden uğrayacakları bütün zararlardan mesul ve Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 96 ncı maddesinde yazılı teminatı vermeğe mecburdur. Ancak alacak bir ilama müstenid ise teminat aranmaz. Alacak ilam mahiyetinde bir vesikaya müstenid ise mahkeme teminata lüzum olup olmadığını takdir eder.” Bu hüküm uyarınca, kural olarak ihtiyati haciz isteyenin teminat yatırması bir zorunluluktur. Teminatsız ihtiyati haciz kararı verilemez. Teminatın amacı, anılan kanun hükmünde açıkça belirtildiği üzere hem borçlunun hem de üçüncü kişilerin ihtiyati haczin haksızlığının anlaşılması hâlinde uğradıkları zararların güvence altına alınmasıdır. Teminat olarak nelerin gösterilebileceği Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 96’ncı maddesinde sayılmıştır.
Kural olarak teminatsız ihtiyati haciz kararı verilemez ise de; kanunlarda teminat alınmayacağına ilişkin istisnai hükümlerin bulunması hâlinde, bu istisnaî hükümlerin amacı ve kapsamı ile sınırlı olarak teminat aranmaksızın ihtiyati haciz kararı verilebilir. İİK’nun 259’uncu maddesinde ilama dayanan alacaklarda teminat aranmayacağı, ilam niteliğindeki belgelerden doğan alacaklarda ise teminatın gerekip gerekmediğinin hâkiminin takdirine bağlı olduğu belirtilmiştir. İİK’nun 301,II hükmünde de konkordatonun reddi hâlinde teminatsız ihtiyati haciz kararı verileceği öngörülmüştür. Teminatsız ihtiyati haciz kararı verilebileceğine ilişkin istisnai hükümler İİK dışında bazı özel kanun hükümlerinde de yer almaktadır. Örneğin, Bankacılık Kanununun 140,IV hükmünde kamu tüzel kişiliği olan Tasarruf Mevduat Sigorta Fonu’na, aynı Kanunun geçici 13’üncü maddesinde, sermayesinin yarıdan fazlası kamu kurum ve kuruluşlarına ait olan ya da hisselerinin çoğunluğu üzerinde bu kurum ve kuruluşların idare ve temsil yetkisi bulunan ve özel kanunla kurulmuş bankalara (Tasfiye Hâlinde T. Emlak Bankası A.Ş. dâhil), 4603 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası, Türkiye Halk Bankası Anonim Şirketi Ve Türkiye Emlak Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanunun Geçici Madde 4,II hükmü uyarınca Kanunun adında sayılan bankalara, bu konuda istisna tanınmıştır. Bu nedenlerle Kanunda açıkça tanınan istisnalar dışında teminat gösterilmeksizin ihtiyati haciz kararı verilemez. Mahkemece, bu yönler gözetilmeksizin ihtiyati haciz isteyenin banka olması nedeniyle teminat alınmasına yer olmadığına karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.
c) Mahkemece, ihtiyati haciz kararı verildiği tarih itibarıyla … İplik Sanayi ve Tic. A.Ş.’nin hukukî varlığının sona erdiği belirtilerek bu borçlu hakkında ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmiştir. Türk Ticaret Kanunun 151’inci maddesine göre, “Yukarıdaki maddede tayin olunan müddet içinde itiraz edilmemişse, birleşme muamelesi katileşir ve kalan yahut yeni kurulan şirket, ortadan kalkan şirketlerin yerine geçer. Bunların bütün hak ve borçları, kalan veya yeni kurulan şirkete intikal eder. Şirketlerin birleşmesinden yeni bir şirket meydana gelmişse, keyfiyetin ayrıca tescil ve ilanı zaruridir.” Mahkemece, anılan kanun hükmü de gözetilerek … İplik San. Ve Tic. A.Ş.’nin malvarlığının … Mensucat A.Ş.’ye intikal edip etmediği üzerinde durulup tüm deliller birlikte değerlendirilerek varılacak uygun sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme sonucu anılan şirket yönünden ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.
SONUÇ: Yukarıda (1-a) numaralı bentte gösterilen nedenden dolayı ihtiyati haciz isteyen vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (1-b) numaralı bentte açıklanan nedenden dolayı temyiz itirazlarının kabulü ile 25.6.2009 tarihli hükmün BOZULMASINA; (2-a) numaralı bentte gösterilen nedenden dolayı taraf vekillerinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2-b)’de açıklanan nedenden dolayı ihtiyati hacze itiraz edenler vekilinin temyiz itirazlarının, (2-c)’de gösterilen nedenden dolayı ihtiyati haciz isteyen vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile 11.8.2009 tarihli hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 24.11.2009 tarihinde oybirliği ile karar verildi.