YARGITAY KARARI
DAİRE : 19. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2010/13904
KARAR NO : 2011/8799
KARAR TARİHİ : 30.06.2011
Mahkemesi :Ticaret Mahkemesi
Taraflar arasındaki karşılıklı menfi tespit-alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı her iki davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
– K A R A R –
Davacı vekili, müvekkili tarafında hatır çeki olarak keşide edilen ve tarihleri 30.6.2008-15.8.2008 ve toplam tutarları 12.600 TL olan çeklerin lehtarı olan dava dışı … Turizm Ltd. şirketi tarafından davalı bankaya kredi borcunun teminatı olarak verildiğini, çeklerin zamanaşımına uğramasına rağmen davalı bankanın çekleri elinde tutmaya devam ettiğini ve müvekkiline iade etmediğini bu nedenle dava açma zarureti doğduğunu belirterek müvekkilinin bu çeklerden dolayı borçlu olmadığının tespitine ve müvekkiline iade edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, müvekkili ile dava dışı … Turizm Ltd. arasında kredi sözleşmesi imzalandığı, kredi borcunun ödenmemesi üzerine hesabın kat edilip dava dışı borçlu şirket lehinde takibe geçildiğini, bu arada adı geçen borçlu şirketin, kredi borcuna mahsuben bir kısım çek ve bono’yu temlik cirosu ile müvekkiline devrettiğini, dava konusu (2) adet çekin de bunlar arasında olduğunu, ancak çeklerin ibraz edildiğinde karşılıklarının çıkmadığını, çeklerin hatır çeki olduğu hususunun doğru olmadığını müvekkilinin iyi niyetli hamil konumunda bulunduğunu, davacı keşidecinin TTK-644. maddesi uyarınca sorumlu olduğunu öne sürerek davanı reddi gerektiğini savunmuştur.
Taraflar arasında aynı çekler nedeni ile davacısı Tekstil Bank A.Ş, davalının ise … olduğu alacak davasının mahkemece 31.3.2010 gün 2010/16-97 sayılı kararı ile menfi tespit davası ile birleştirilmesine karar verilmiş, bu davada davacı banka vekili çekler nedeni ile TTK-644/1 maddesi uyarınca alacaklı olduğunu belirterek bu bedelin tahsilini talep etmiş, davalı … vekili davanın reddini istemiştir.
Mahkemece yapılan yargılama sonunda; çeke dayalı müracaat hakkı düşmüş olan hamilin alacağına kavuşabilmesi için ya temel borç ilişkisine dayalı olarak tahsil davası açacağı ya da TTK-730/14 yollaması ile TTK-644 maddesine dayalı olarak sebepsiz iktisap davası açabileceği, taraflar arasında temel borç ilişkisi olmadığı için birleşen davanın davacısı Tekstil Bank A.Ş’nin TTK-644. Maddesine dayandığını asıl davanın davacısı olan keşideci …’ın zamanaşımı nedeni ile borçlu olmadığını ileri sürdüğü oysa keşidecinin dava konusu çeklerden dolayı sebepsiz zenginleştiğinin sabit olduğu, ancak 30.6.2008 keşide tarihli çekin zamanaşımına uğradığı, 15.08.2008 tarihli çekin ise zamanaşımı süresinin dolmadığı gerekçesi ile asıl davanın kısmen kabulüne 30.6.2008 tarihli çek nedeni ile davacı (birleşen davanın davalısı ) nın davalıya borçlu olmadığının tespitine 15.8.2008 tarihli çek nedeni ile davanın reddine, birleştirilmesine karar verilen davada ise davanın 15.8.2008 tarihli çek nedeni ile kabulüne, 30.6.2008 tarihli çek nedeni ile davanın reddine karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.
1- Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı (birleşen davanın davalısı) vekilinin tüm, davalı (birleşen davanın davacısı) banka vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Mahkemece 30.6.2008 keşide tarihli çekin zamanaşımına uğradığı gerekçesi ile bu çek yönünden menfi tespit davasının kabulüne, birleştirmesine karar verilen alacak davasının ise reddine karar verilmiş ise de bu çekin süresi içinde bankaya ibraz edildiği anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca TTK-708/1. TTK-726 ve TTK-644. madde hükümleri gözönüne alındığında bu çek yönünden sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayalı olarak en son dava açma süresi 11.1.2010 Pazartesi gününe denk düşmektedir. Birleşen davanın davacısı olan bankaca alacak davası da aynı gün açılmıştır. Bu durumda mahkemece 30.6.2008 keşide tarihli çek yönünden, açıklanan hususlar göz önünde tutularak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken yanılgılı düşüncelerle yazılı şekilde hüküm kurulmasında isabet görülmemiştir.
SONUÇ : Yukarda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı (birleşen davanı davalısı) vekilinin tüm, davalı (birleşen davanın davacısı) banka vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı (birleşen davanın davacısı) banka vekilinin temyiz itirazların kabulü ile hüküm davalı (birleşen davanın davacısı) banka yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 30.06.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.