YARGITAY KARARI
DAİRE : 19. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2011/10268
KARAR NO : 2012/4466
KARAR TARİHİ : 19.03.2012
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla)
Taraflar arasındaki sözleşmenin feshi ve uyarlama davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vek.Av…. ile davalı vek.Av….’ın gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
-KARAR-
Davacı vekili, müvekkili ile davalı arasında 26.02.2004 tarihinde pirit alımına ilişkin sözleşme akdedildiğini, madenin rezervinin bitmesi ile sözleşmenin sona ereceğini, piritin ton fiyatının 12 USD olarak belirlendiğini, sözleşme imzalandıktan sonra ekonomik ve fiyatı etkileyen diğer maliyet şartları piritin bu bedelle satılmasını son derece zorlaştırdığını, Türk parasının değer kazanması ve doların değer kaybetmesi gibi olağanüstü faktörler karşısında sözleşmenin feshi ya da uyarlanması gerektiğini belirterek davalı yanın sözleşme şartlarına uymaması ve sözleşme işlem temelinin değişen durumlar karşısında çöktüğü gözönüne alınarak öncelikle akdin feshine karar verilmesi aksi halde sözleşmenin fiyat başlıklı 5.maddesinin ihbar tarihi olan 16.07.2007 tarihinden itibaren ton satış fiyatının 12 USD’den 36 TL’ye yükseltilmesine ve her yıl TEFE oranında fiyatın artışı yönünde sözleşmenin uyarlanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, sözleşmenin her iki tarafının da tacir olduğunu, her iki tarafın menfaatine olacak şekilde sözleşme yapıldığını, sözleşmenin değişen şartlara uyarlanabilmesi için şartların öngörülemez sebeplerle ve olağanüstü şekilde değişmesi ve edimler arası dengenin bozulması kriterlerinin gerçekleşmediğini ve döviz kurundaki küçük dalgalanmaların bu kriterleri kapsamadığını bildirerek, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, benimsenen bilirkişi kurulu raporu doğrultusunda; davacının uyarlanmasını talep ettiği sözleşme özelleştirme öncesinde 1999 yılında Eti Bakır A.Ş. Genel Müdürlüğü ile Etibar A.Ş. Genel Müdürlüğü arasında imzalandığı, 2004 yılında özelleştirme ihalesine girerken özelleştirilen işletmenin mali yapısının incelenerek ve özelleştirme sonrasında kendilerini bağlayacak olan sözleşmelerin karlılık ve verimliliğini değerlendirme imkanı bulunan davacı tacirin 2007 yılına kadar sözleşmenin gereklerini yerine getirerek bu tarihten sonra Türkiye’de harp, ekonomik krizler, aşırı enflasyon, devalüasyon gibi olağanüstü olaylar yaşanmadığı, sözleşme konusu pirit madeninin birim fiyatının, maliyetin altında kaldığını belirterek sözleşmenin feshinin talep edilmesi basiretli bir işadamından beklenen bir davranış olarak kabul edilmediği, her ne kadar sözleşmenin imzalandığı 1999 ile 2007 yılları arasında üretim maliyetlerin de artışı olsa da bu artış tek başına edimler arasındaki dengenin ağır, açık ve aşırı şekilde bozulması olarak değerlendirilmediği, davalının akde aykırı davranışının bulunmadığı gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.
Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, vekili Yargıtay duruşmasında hazır bulunan davalı yararına takdir edilen 900,00.-TL. duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, 19.03.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.