YARGITAY KARARI
DAİRE : 19. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2011/15276
KARAR NO : 2011/15695
KARAR TARİHİ : 13.12.2011

Mahkemesi :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
– K A R A R –
Dava, Genel Kredi Sözleşmesi nedeniyle davalı lehine düzenlenen teminat mektubu bedelinin depo edilmesi ve komisyon alacağının tahsili için girişilen icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davalı vekili, alacağın zamanaşımına uğradığını müvekkiline gönderilen ihtarnameye itiraz edildiğini takip konusu borcun ne şekilde hesaplandığının şüpheli olduğunu, teminat mektubu dışında herhangi bir kredi kullanılmadığını ve riskin doğmadığını bildirerek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Mahkemece, tüm dosya kapsamı, asıl ve ek bilirkişi raporuna göre, davanın kısmen kabulü ile davalının icra takibine yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile icra takibinin 18.601,74 TL üzerinden 15.641,77 asıl alacağa takip tarihinden itibaren %93,50 oranında temerrüt faizi ile %5 oranında BSMV uygulanmak suretiyle sürdürülmesine, fazlaya ilişkin talep ile teminat mektupları iade edildiğinden teminat mektubu bedellerinin depo edilmesine ilişkin talebin reddine, %40 icra inkar tazminatı 7.440,70 TL’nin davalıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.
Mahkemece “Harçlar Yasasının 123. maddesinde yapılan değişiklik neticesinde bankalar tarafından kullandırılacak kredilerin temini ve bunların, teminatları ile geri ödenmelerine ilişkin işlemler harca tabi olmaktan çıkarıldığından harç alınmasına yer olmadığına” dair karar verilmiştir. Her ne kadar davacı banka 5411 sayılı Bankalar Kanunu’nun 140. maddesi gereğince harçtan muaf ise de 492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 123/son maddesindeki harç istisnası yurtdışından alınacak kredilerin geri dönüşümü ile ilgili işlemlerle sınırlı olmak üzere uygulanmaktadır. Nitekim Anayasa Mahkemesi’nin 14.01.2010 tarih 2008/81 Esas ve 2010/8 karar sayılı kararı ile Hukuk Genel Kurulu’nun 06.10.2010 tarih 2010/12443 Esas ve 2010/471 karar sayılı kararı da bu yöndedir.
Harç; bazı kamu hizmetlerinden yararlanan ve hatta kanun hükmü ile yararlanmak zorunda bırakılan özel ve tüzel kişilerin, özel menfaatlerine ilişkin olarak kamu kuruluşlarının hizmetlerinden yararlanmaları karşılığında belli bir ölçüde bu hizmetlerin maliyetine katılmaları amacıyla konulan ve zor unsuruna dayanan mali yükümlülüklerdir. (Pınar, Burak: Yargı ve İcra Harçları, Ankara 2009, S.1-3)
Mahkemelerin yürüttükleri yargısal faaliyet ve işlemler parasız değildir. Devlet mahkemeleri işler bir şekilde hak arayanların hizmetinde tutabilmek için, bazı giderler yapar ve bu giderilerin bir kısmı mahkemelerin faaliyetlerinden yararlananlardan harç olarak alınır.
Nitekim Yargıtay bir içtihadı birleştirme kararında; harç , devletin mahkemeler aracılığı ile yaptığı adli hizmete ondan yararlananların katkısıdır. Ancak yasada belirtilen durumlarda harç alınacağı biçiminde karar vermiştir. (16.11.1983 gün ve 5/6 sayılı İçt. Birl. K.)
Yukarıdaki açıklamalardan anlaşılacağı üzere harcın alınması ve tamamlanması yanların isteğine bırakılmayıp bu yönün resen gözetilmesi gerekmektedir.
Somut olay bakımından davanın kabulü oranında davalı tarafa nispi karar harcının yükletilerek hazineye gelir yazılması gerekirken, dava konusu işlemin harçtan müstesna kılındığı kabul edilerek harç alınmasına yer olmadığına karar verilmesi doğru görülmemiştir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre taraf vekillerinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin harcın istek halinde … Otomotiv Yay. San. ve Tic. AŞ.iadesine, 13.12.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.