YARGITAY KARARI
DAİRE : 19. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2013/1170
KARAR NO : 2013/4112
KARAR TARİHİ : 05.03.2013
MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki menfi tespit (tedbir) davasının yapılan yargılaması sonunda kararda yazılı nedenlerden dolayı talebin reddine yönelik olarak verilen kararın süresi içinde ihtiyati tedbir isteyen tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
– K A R A R –
İhtiyati tedbir isteyen (asil), mal karşılığında avans olarak verilen çeklere rağmen, karşı tarafın teslim etmeyi taahhüt ettiği malları göndermediğini belirterek çekler üzerine ihtiyati tedbir konulmasını talep etmiştir.
Mahkemece, davacının alacak davası açmak suretiyle alacağını isteyebileceği ve ihtiyati tedbir talebinde bulunabileceği, davacının alacak davası açmak suretiyle ileri sürebileceği bir istemi ihtiyati tedbir yoluyla talep etmesinin HMK’nun 389’uncu v.d. maddelerine uygun olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle ihtiyati tedbir isteminin reddine karar verilmiş, kararı ihtiyati tedbir isteyen (asil) temyiz etmiştir.
1-İhtiyati tedbir, hukuksal niteliğinden dolayı uyuşmazlığı esastan çözmeyen geçici hukuki koruma olup, ileride açılacak bir davanın veya açılmış bir davanın sonucunun etkisiz veya anlamsız kalmasını önlemeye yarar. Buna karşılık kesin hukuki koruma ise ancak açılan bir dava üzerine yapılan yargılama sonucunda verilen karar ile sağlanabilir. Bu nedenle dava, “kesin hukuki koruma” olarak nitelendirilmektedir (Yılmaz, E.: Geçici Hukuki Himaye Tedbirleri, Ankara 2001, s. 29). Bu durumda mahkemece, ancak kesin hukuki koruma için kullanılabilecek “davanın reddine karar verilmesi gerektiği” şeklindeki bir gerekçeyle ihtiyati tedbir isteminin reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.
2-İİK’nun “Menfi Tespit ve İstirdat Davaları” başlıklı 72’nci maddesinde, borçlunun icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabileceği öngörüldüğü gibi aynı maddede bu konuda tedbir kararı verilmesinin şartları da düzenlenmiştir. Mahkemece anılan bu kanun hükmü üzerinde durulmadan, yerinde olmayan gerekçe ile ihtiyati tedbir isteminin reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenle kararın BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 05.03.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.