YARGITAY KARARI
DAİRE : 19. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2013/2919
KARAR NO : 2013/5351
KARAR TARİHİ : 27.03.2013
MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
– K A R A R –
Davacı vekili; davalı … Factoring A.Ş. tarafından müvekkili aleyhine başlatılan icra takibine konu çekin müvekkiline müşterisi tarafından verildiğini, ancak kabul edilmeyerek iade edildiğini, 17.05.2010 tarihli çekte müvekkilinin cirosunun bulunmadığını, çekin keşide tarihinin değiştirildiğini belirterek çekin iptaline, müvekkilinin çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar Para Finans Factoring şirketi, …ve …Kargo şirketleri, … Basım San. şirketi vekilleri davanın reddini istemiştir.
Diğer davalılar davaya cevap vermemiştir.
Mahkemece; davalılar…aleyhine açılan davanın atiye terk edildiği, davacının kendisinden önceki cirantalar aleyhine menfi tespit davası açmakta hukuki menfaatinin bulunmadığı, çekte davacının cirosunun bulunduğu, keşide tarihinde yapılan değişikliğin keşideci tarafından imzalandığı, keşidecinin imzaya itiraz etmediği davalı … Factoring Hizmetleri A.Ş. icra takibine konu çeki factoring sözleşmesine istinaden diğer ciranta …Tekstilden teslim aldığı, arada …’in cirosunun bulunduğu, çeki Para Finans Factoring Hizmetleri A.Ş.’ye ciro ve temlik eden …Tekstilin son ciranta olmadığı anlaşılıyor ise de factoring sözleşmesine göre …’in …Tekstilin yetkilisi olduğu ve factoring sözleşmesinde müşterek borçlu müteselsil kefil olarak imzasının bulunduğu, dolayısıyla Para Finans Factoring Hizmetleri A.Ş. tarafından çekin son cirantadan alındığının anlaşıldığı gerekçesiyle davalılar … hakkında dava atiye terk edildiğinden hüküm tesisine yer olmadığına, davalılar …Kargo, …Kargo, … Basım şirketleri ve …hakkında açılan davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddine, diğer davalılar aleyhine açılan davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, 27.03.2013 gününde oyçokluğuyla karar verildi.
(Muhalif)
– KARŞI OY YAZISI –
Dava konusu çek, davalılardan Parafinans Faktoring A.Ş. tarafından icra takibine konulmuştur. Bu durumda anılan davalının çeki takibe koymakta yetkili hamil olup olmadığının öncelikle incelenmesi gerekir.
Zira, 2006 tarihli “Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketlerinin Kuruluş ve Çalışma Esasları Hakkında Yönetmelik” in 22/2. maddesine göre; “Factoring şirketleri kambiyo senetlerine dayalı olsa bile bir mal veya hizmet satışından doğmuş ve doğacak fatura veye benzeri belgelerle tevsik edilmeyen alacakları satın alamayanlar veya tahsilini üstlenemezler.” bu hüküm “düzenleyici amir bir hüküm” olarak kabul edilmektedir. (Yargıtay HGK 03.11.2010 T. 2010/19-448 E, 2010/557 K. sayılı Kararı). Hal böyle olunca dava konusu çekin davalı faktoring şirketine anılan yönetmelik hükmüne uygun biçimde temlik edilip edilmediğinin tespiti, uyuşmazlığın çözümlenmesi yönünden önem taşımaktadır.
Dava konusu çekin … tarafından davalı … Factoring A.Ş.’ye ciro edildiği çek arkasındaki ciro silsilesinin tetkikinden anlaşılmaktadır. … ile davalı Factoring şirket arasında factoring sözleşmesi olmayıp bir önceki ciranta …Ltd. Şti. ile davalı Factoring şirketi arasında factoring sözleşmesi imzalandığı görülmüştür. Ne var ki, çek, factoring sözleşmesinin tarafı olan …Ltd. Şti. tarafından değil, Factoring sözleşmesini müteselsil kefil olarak imzalayan … tarafından ciro yoluyla davalı Factoring şirketine devredilmiştir. Factoring sözleşmesine konu alacağın dayanağı olan faturalar ise …Ltd. Şti. tarafından düzenlenmiştir. Başka bir anlatımla … ile önceki ciranta arasında bir mal veya hizmet satışı da yoktur. O halde mahkemece, davalı factoring şirketinin dava konusu çeki anılan yönetmelik hükümlerine uygun olarak temlik aldığından söz edilemeyeceğinden takibe yetkili olmadığı gözetilerek bu davalı hakkındaki davanın kabulü gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulmasının bozmayı gerektirdiğini düşündüğümden çoğunluğun onama yönündeki görüşüne katılamıyorum.