YARGITAY KARARI
DAİRE : 2. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2015/11417
KARAR NO : 2015/14291
KARAR TARİHİ : 02.07.2015
MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi
DAVA TÜRÜ : Boşanma
Yukarıda tarihi, konusu ve tarafları gösterilen hükmün; onanmasına dair Dairemizin 11.03.2015 gün ve 19678-4307 sayılı ilamıyla ilgili karar düzeltme isteminde bulunulmakla, evrak okundu, gereği düşünüldü;
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 1.10.2011 tarihinde yürürlüğe girmiş ise de, bu Kanuna 6217 sayılı Kanunla ilave edilen geçici 3. maddenin (1.) bendinde, Bölge Adliye Mahkemelerinin göreve başlama tarihine kadar, 1086 sayılı Kanunun kanun yollarına ilişkin hükümlerinin uygulanmasına devam olunacağı hükme bağlandığından, karar düzeltme talebinin incelenmesi gerekmiştir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 137. maddesinde, ön incelemenin kapsamı, Hukuk Muhakemeleri Kanununun 138. maddesinde ön inceleme aşamasında dosya üzerinden dava şartları ve ilk itirazlar hakkında verilecek kararlar, Hukuk Muhakemeleri Kanununun 139. maddesinde ön inceleme duruşmasına davet, Hukuk Muhakemeleri Kanununun 140. maddesinde ise yapılması zorunlu olan ön inceleme duruşması düzenlenmiştir. Mahkeme ön inceleme duruşmasında uyuşmazlık konularını tam olarak belirler, dava şartları ve ilk itirazları inceler, tarafları sulhe teşvik eder (HMK.md. 137/1). Ön inceleme tamamlanmadan ve gerekli karar alınmadan tahkikate geçilemez ve tahkikat için gün verilemez (HMK.md.137/2). Tarafların iddia ve savunmaları çerçevesinde, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususlar tek tek tespit edilir ve tarafların imzaları alınır (HMK.md.l40). Ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar ile sınırlı olmak üzere tanık dinleme, belge inceleme, bilirkişi görüşü alma, keşif yapma ve yemin teklif etme gibi işlemler yapılabilir, ancak tahkikata yönelik işlemler yapılamaz (HGK.E.2012/14-802-K.2013/347). Taraflar, ön inceleme aşamasının tamamlanmasından sonra tahkikat için duruşmaya davet edilir (HMK.md.147/1).
Dava 13.01.2014 tarihinde ikame edilmiştir. Mahkemece, dilekçelerin teatisi aşaması tamamlandıktan sonra ön incelemeye geçilmiş, ön incelemenin duruşmalı yapılmasına karar verilmiş, taraflara ön inceleme duruşmasına çağrı davetiyesi tebliğ edilmiş, davalı taraf 29.04.2014 tarihli ön inceleme duruşmasına gelmemiştir. Mahkemece, 29.04.2014 tarihli ön inceleme duruşmasında; dava şartları ve ilk itirazlar hakkında inceleme yapılmamış, uyuşmazlık konuları belirlenmemiş, tarafların iddia ve savunmaları çerçevesinde, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususlar tespit edilmemiş, davacının bildirdiği tanıklara davetiye çıkarılmasına ve duruşmanın bu sebeple 13.05.2014 tarihine bırakılmasına karar verilmiştir.
Davalının haberdar edilmediği bu duruşmada ise, davalının yokluğunda; “önceki celse ön inceleme olmasına rağmen ön inceleme duruşmasında yapılan hususların tutanağa yazılmadığı” belirtilerek eksikliğin bu celse itibariyle tamamlanmasına karar verilmiş, ön inceleme duruşmasından murad edilen usuli işlemler yapılarak bu husus duruşma tutanağına yazılmış, aynı celse ön inceleme duruşmasında yapılacak başka bir işlem kalmadığı gerekçesiyle tahkikat aşamasına geçilerek, davacının bildirmiş olduğu tanıkları dinlenmiş ve davalıya tüm delillerini açıkça ve hangi vakıanın delili olduğunu da belirterek bildirmesi ve gerekli delil avansını yatırması için iki hafta kesin süre verilmesine yönelik ara karar oluşturulmuştur. 13.05.014 tarihli bu duruşma tutanağı davalıya 06.06.2014 tarihinde tebliğ edilmiş, mahkemece davalıya delil bildirmesi için tanınan iki haftalık süre tamamlanmadan 19.06.2014 tarihli duruşmada, davalının yokluğunda davanın kabulü ile tarafların boşanmalarına karar verilmiştir.
Görüldüğü üzere, mahkemece 29.04.2014 tarihinde yapılan ön inceleme duruşması yasada öngörülen usule uygun olarak yapılmamış, ön inceleme duruşması olarak kabul edilen 13.05.2015 tarihli duruşmadan davalı haberdar edilmeyerek yokluğunda ön inceleme tamamlanmış, yine bu duruşmada tahkikat aşamasına geçilerek tahkikat işlemleri yapılmasına rağmen ön incelemede hazır bulunmayan davalı tahkikata davet edilmemiş (HMK.md.147/1) ve kendisine delil bildirmesi için tanınan iki haftalık süre tamamlanmadan davalının yokluğunda yargılama sona erdirilmiştir. Tüm bu usulü hatalar davalının hukuki dinlenilme hakkının (HMK.md.27) ihlali niteliğinde olup, hükmün bozulması gerekmektedir. Ne var ki; bu husus ilk temyiz incelemesi sırasında gözden kaçırıldığından bozma nedeni yapılmamış hükmün onanmasına karar verilmiştir. Hal böyle olunca davalının karar düzeltme isteminin kabulüne, Dairemizin 11.03.2015 tarih ve E.2014/19678-K.2015/4307 sayılı onama ilamının kaldırılmasına, karar usul ve yasaya aykırı olduğundan hükmün bozulmasına karar verilmesi gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda gösterilen sebeple davalının karar düzeltme talebinin Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 440-442. maddeleri gereğince kabulüne, Dairemizin 11.03.2015 tarih ve E.2014/19678-K.2015/4307 sayılı onama ilamının ortadan kaldırılmasına, temyiz edilen hükmün yukarıda gösterilen sebeple BOZULMASINA, istek halinde karar düzeltme harcının yatırana geri verilmesine oybirliğiyle karar verildi. 02.07.2015 (Per.)