YARGITAY KARARI
DAİRE : 20. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2005/15268
KARAR NO : 2006/1851
KARAR TARİHİ : 17.02.2006
MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi
Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacılar vekili ve davalılar Orman Yönetimi ile Hazine tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:
K A R A R
Kadastro sırasında … … Köyü 145 ada 72, 91 ve 99 parsel sayılı sırasıyla 176,36 m2, 1.528,57 m2, 3.926,89 m2 yüzölçümündeki taşınmazlar, orman niteliği ile 145 ada 87 parsel sayılı 8.203,27 m2 yüzölçümündeki taşınmaz çalılık niteliği ile Hazine adına tesbit edilmiştir. Davacı … Kıyar, irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine tutunarak çekişmeli taşınmazların adına tescili iddiasıyla dava açmıştır. Yargılama sırasında davacının ölmesi üzerine mirasçıları davayı takip etmişlerdir. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne ve dava konusu 145 ada 72 ve 87 parsel sayılı taşınmazların meyve bahçesi niteliği ile payları oranında … Kıyar ve arkadaşları adlarına, 145 ada 91 ve 99 parsel sayılı taşınmazların tespit gibi orman niteliği ile Hazine adına tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm davacılar vekili ve davalılar Orman Yönetimi ile Hazine tarafından temyiz edilmiştir.
Dava kadastro tespitine itiraz niteliğindedir.
Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde orman kadastrosu 3402 Sayılı Yasanın 4. maddesi hükmüne göre yapılmıştır.
1- Davacılar vekilinin temyiz itirazları 145 ada 91 ve 99 parsel sayılı taşınmazlara yöneliktir.İncelenen dosya kapsamına, kararın dayandığı gerekçeye ve çekişmeli 145 ada 91 ve 99 parsel sayılı taşınmazların uzman orman bilirkişi tarafından resmi belgelere dayalı olarak yöntemine uygun biçimde yapılan inceleme ve araştırmada orman sayılan ve eylemli olarak ta kesilmiş orman ağacı kök ve kütükleri bulunan yerlerden olduğu anlaşıldığına göre davacılar vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının REDDİNE,
2- Davalılar Hazine ve Orman Yönetiminin temyiz itirazları 145 ada 72 ve 87 parsel sayılı taşınmazlara yönelik olup bu yerler hakkında mahkemece yapılan araştırma, uygulama ve inceleme yeterli değildir.Şöyleki; alınan uzman orman bilirkişi raporunda çekişmeli taşınmazın durumu memleket haritasında incelenmekle birlikte memleket haritası ile kadastro paftasının ölçekleri denkleştirilerek birbirini üzerine aplike edilmek suretiyle
taşınmazların konumu gösterilmemiştir. Bu durumda karara dayanak alınan uzman bilirkişi raporu çekişmeli yerlerin öncesinin orman niteliğini belirlemeye yeterli ve kanaat verici olmayıp, bu rapora dayanılarak hüküm kurulamaz. Hakimin bilirkişi raporlarını denetleme yükümlülüğü vardır. Bundan ayrı; davacı gerçek kişiler yönünden 3402 Sayılı Kadastro Yasasının 14.ve 17. maddesinde düzenlenen zilyetlikle ve imar ihya yoluyla taşınmaz edinme koşulları araştırılmamış, çekişmeli taşınmaza komşu olan bir kısım parsellerin dayanak belgeleri (145 ada 73 parsel sayılı taşınmaza uygulanan Kiraz Pınarı mevkiine ilişkin 73 yazım numaralı vergi kaydı) ve davalı olduğu anlaşılan 145 ada 43 ve 89 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin dava dosyaları dosya arasına getirtilmemiş, komşu parsel denetimi yapılmamış, ziraatçı bilirkişiden rapor alınmamış, davacı … Kıyar ve mirasçıları hakkında aynı çalışma alanında (… Cami Köyünde ) senetsiz ve belgesizden taşınmaz mal tespit ve tescil edilip edilmediği yönünde tapu sicil, kadastro ve hukuk yazı işleri müdürlüklerinden sorulmamış, dava konusu taşınmazların kadastro tespit tutanaklarının içeriği ile taşınmaz başında yapılan keşifte dinlenen yerel bilirkişi anlatımları arasında çelişki oluştuğu halde 3402 Sayılı Kadastro Yasasının 30/1 maddesi uyarınca kadastro tespit bilirkişileri resen tanık sıfatıyla keşifte dinlenerek çelişki giderilmemiştir.
Bu durumda, 145 ada 73 parsel sayılı taşınmaza uygulanan Kiraz Pınarı mevkiine ilişkin 73 yazım numaralı vergi kaydı ve davalı olduğu anlaşılan 145 ada 43 ve 89 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin dava dosyaları, eski tarihli memleket haritası, … fotoğrafları ve varsa amenajman planı ilgili yerlerden getirtilip, önceki bilirkişiler dışında serbest orman mühendisleri arasından seçilecek üç uzman orman yüksek mühendisi bulunamadığı takdirde, üç orman mühendisi, ziraat mühendisi ve bir … elemanı aracılığıyla yeniden yapılacak keşifte, çekişmeli ve komşu taşınmazların öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli; 3116, 4785 ve 5658 Sayılı Yasalar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyetlikle ormandan … kazanma olanağı sağlayan 3402 Sayılı Yasanın 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 01.06.1988 gün ve 31/13 E.K.; 14.03.1989 gün ve 35/13 E.K. ve 13.06.1989 gün ve 7/25 E.K. sayılı kararları ile iptal edilmiş olduğu, diğer fıkraları da 03.03.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5304 Sayılı Yasa ile yürürlükten kaldırıldığından bu yollarla ormandan yer kazanılamayacağı; öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yok edilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli, … yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; eğim durumu belirlenmeli, çekişmeli taşınmazların üzerindeki bitki örtüsü, ağaçların cinsi, sayısı, yaşı ile kapalılık oranı belirlenmeli; … ve orman bilirkişileri tarafından çekişmeli taşınmazların ve komşu taşınmazların tümünün memleket haritasına göre konumu saptanmalı; memleket haritasında bu parsellerin tümünün bulunduğu yer belirlenerek, orijinal renkli memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeğinin de memleket haritası ölçeğine çevrildikten sonra her iki harita çekişmeli taşınmazları ve komşularını da gösterecek şekilde birbiri üzerine ablike edilerek çekişmeli ve komşu taşınmazların memleket haritasına göre konumu saptanıp; bu harita ile irtibatını duraksamaya yer vermeyecek biçimde gösteren, memleket haritasındaki renkleri ve işaretleri aynen içeren, yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, orman ve … bilirkişilerin onayını taşıyan çekişmeli taşınmazları ve komşu parselleri bir arada gösteren kroki düzenlettirilip, bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınmalı, komşu parsellerin tutanak ve dayanakları getirtilip uygulanmalı, çekişme konusu yerleri sınır olarak nasıl nitelendirdikleri araştırılmalı, 145 ada 43 ve 89 parsel sayılı taşınmazlarla ilgili dava dosyaları getirtilip incelenmeli, mahkemece çekişmeli taşınmazlar gözlenmeli ve üzerinde neler bulunduğu keşif tutanağına yazılmalı, çekişmeli taşınmazların 4 taraftan renkli fotoğrafı çektirilip dosya arasına konulmalıdır.
-3-
2005/15268 – 2006/1851
Açıklanan konular göz önünde bulundurularak çekişmeli taşınmazların çevresindeki taşınmazların niteliğine göre, taşınmazın etrafı ormanla çevrili ise mülkiyet belgesi, tapu kaydı olmadığı takdirde bu tür yerlerin 6831 Sayılı Yasanın 17/1-2 maddesine aykırılık teşkil ettiği düşünülmeli, bütün bu konuları kapsayacak, duraksamaya yer vermeyen ortak imzalı rapor ve kroki alınıp çekişmeli taşınmazların orman sayılan yerlerden olup olmadığı kesin biçimde saptanmalıdır.
Yukarıda açıklanan yöntemle yapılacak araştırmasonucu, çekişmeli taşınmazların orman sayılan yerlerden olmadığı belirlendiği takdirde, bu kez, zilyetlik yolu ile kazanma koşullarının araştırılması gerekir. Bu cümleden olarak, uzman bilirkişi olarak ziraat mühendisine inceleme yaptırılıp, çekişmeli taşınmazların zilyetlikle kazanılabilecek kültür arazisi olup olmadığı belirlenip, bu yolda rapor alınmalı; tarafların bildirecekleri zilyetlik tanıkları ve kadastro tespit bilirkişileri 3402 Sayılı Yasanın 30/1 maddesi uyarınca resen tanık sıfatıyla taşınmaz başında dinlenmeli; zilyetliğin ne zaman başladığı, kaç yıl, ne şekilde devam ettiği sorulup, kesin tarih ve olgulara dayalı, açık yanıtlar alınıp; tesbit tarihine kadar gerçek kişiler yararına zilyetlikle kazanma koşullarının oluşup oluşmadığı belirlenmeli; davacı … Kıyar ve mirasçıları yönünden tapu sicil ve kadastro müdürlükleri ile mahkeme yazı işleri müdürlüğünden senetsiz belgesiz araştırması yapılıp, çekişmeli taşınmazların 3083 Sayılı Yasa uyarınca … veya … arazi olup olmadığı, DSİ Bölge müdürlüğünden sorulup,… ve … olarak kazanılmış … miktarı belirlenip, yasanın getirdiği sınırlamanın aşılıp aşılmadığı saptanarak, toplanacak tüm kanıtlar birlikte değerlendirilip, ulaşılacak sonuca göre bir hüküm kurulmalıdır.
SONUÇ: 1- Yukarıda 1 numaralı bölümde açıklanan nedenlerle; davacı gerçek kişiler vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile 145 ada 91 ve 99 parsel sayılı taşınmazlara yönelik kurulan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının gerçek kişilere yükletilmesine,
2- Yukarıda 2 numaralı bölümde açıklanan nedenlerle; Hazine ve Orman Yönetiminin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün 145 ada 72 ve 87 parsel sayılı taşınmazlara yönelik olarak BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde yatıran Orman Yönetimine iadesine 17.02.2006 günü oybirliğiyle karar verildi.