YARGITAY KARARI
DAİRE : 20. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2006/14235
KARAR NO : 2006/16251
KARAR TARİHİ : 23.11.2006
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki elatmanın önlenmesi, eski hale getirme davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi Orman Yönetimi, … Tüzelkişiliği, … Köyü Tarımsal Kalkındırma Kooperatifi, Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:
K A R A R
Davacı … Tüzelkişiliği; dava dilekçesinde sınırlarını belirttiği, 1938 tarih 826 yazım numaralı 5 Hektar yüzölçümlü vergi kaydının kapsamında bulunan yerin köylerinin idari sınırları içinde bulunan mera olduğunu, … İl Tarım Müdürlüğü Mera Komisyonunca da aynı yerlerin mera niteliğinde olduğu belirlendiği halde, arazi kadastro ekiplerince tespit dışı ormanlık bölge olarak belirlenip, tespit harici bıraklıdığını, davalı … Köyü Tarımsal Kalkındırma Kooperatifinin taşınmazı sürüp ağaçlandırmak suretiyle meraya el atmanın önlenmesi ve meranın eski hale getirilmesi istemiyle dava açmıştır. Mahkemenin ara kararı uyarınca davacı … Tüzelkişiliği; aynı yöndeki istemle Orman Yönetimi, Çevre ve Orman Bakanlığı ile Ortaca Köy Tüzelkişiliğini taraf göstererek 2004/23 sayılı dosyada açtığı dava hukuki bağlantı sebebiyle H.Y.U.Y.’nın 45. maddesi uyarınca birleştirilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne, Fen Bilirkişiler … ve … tarafından müşterek düzenlenen krokili raporda 2 ve 5 rakamı ile işaretlenen toplam 308.638,67 m2 yüzölçümlü yere davalılar Çevre ve Orman Bakanlığı ile … Köyü Tarımsal Kalkındırma Kooperatifinin el atmalarının önlenmesine, 5 rakamı ile işaretlenen taşınmaza dikilen fidanların sökülerek eski hale getirilmesine, Ortaca Köy Tüzelkişiliği ile Orman Genel Müdürlüğüne yönelik açılan davanın pasif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle reddine, diğer bölümlerle ilgili davanın reddine karar verilmiş, hüküm Orman Yönetimi, … Tüzelkişiliği, … Köyü Tarımsal Kalkındırma Kooperatifi, Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından temyiz edilmiştir.
Dava. elatmanın önlenmesi ve eski hale getirmeye ilişkindir.
Dereköyde 06.10.1998 tarihinde 108 nolu orman kadastro komisyonunca, orman kadastrosu yapılıp bitirilmiş; ancak, Kadastro Müdürlüğünce ilan edilmediğinden kesinleşmemiştir. Dere Köyünde arazi kadastrosu 08.03.2000-07.04.2000 tarihinde Ortaca Köyünde 09.01.1979-09.02.1979 tarihleri arasında ilan edilerek kesinleşmiştir.
1- İncelenen dosya kapsamına, kararın dayandığı gerekçeye ve uzman bilirkişi raporlarına, resmi belgelere dayalı olarak yapılan inceleme, araştırma ve uygulama sonucu hükme dayanak yapılan Fen Bilirkişiler … ve … tarafından düzenlenen 16.06.2005 havale tarihli krokili raporda 1, 3, 4 ve 6 rakamları ile işaretlenen yerlerin orman sayılan yerlerden olduğu anlaşıldığına göre davacı … Tüzel Kişiliğinin bu yerlere yönelik temyiz itirazlarının reddi ile bu bölümlere ilişkin açılan davanın reddine yönündeki usul ve yasaya uygun olan hükmün onanması gerekmiştir.
2- Fen Bilirkişiler … ve … tarafından düzenlenen 16.06.2005 havale tarihli krokili raporda 2 ve 5 rakamları ile işaretlenen yerlere yönelik temyiz itirazlarına gelince, bu yerler hakkında davanın kabulüne ilişkin verilen karar usul ve yasaya aykırıdır. Şöyle ki; incelenen dosya kapsamından, hükme dayanak yapılan fen bilirkişiler tarafından düzenlenen 16.06.2005 havale tarihli krokili raporda A, B, C, D ile işaretlenen ve kırımızı renk ile çizilerek
gösterilen bölümün davacı … Tüzel Kişiliğinin tutunduğu, 1938 tarih 826 yazım numaralı 5 hektar yüzölümlü vergi kaydının kapsamını oluşturduğu, mavi renkle işaretlenen bölümün ise, Çevre ve Orman Bakanlığına bağlı … Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Başmühendisliğince 2003 yılı programına alınarak ağaçlandırılacak saha olarak belirlendiği, toprak işleme ve dikenli tel ihata işlemlerinin yapılması amacıyla ihale yapıldığı, ihaleyi Ortaca Köyü Tarımsal Kalkındırma Kooperatifinin aldığı, 01.07.2003 tarihinde yapılan sözleşme uyarınca 02.07.2003 tarihinde işe başlandığı etrafının tel örgü ile çevrilerek sürüldüğü, bir bölümüne orman fidanlarının dikildiği, … Tüzel Kişiliğinin ise, cinsi mera olan 1938 tarih 826 yazım numaralı 5 Hektar yüzölçümlü vergi kaydına tutunarak vergi kaydı sınırları içinde kalan yerin Dereköye ait mera olduğu, davalıların el atmalarının önlenmesi, eski hale getirme istemiyle temyize konu davayı açtığı, krokili raporda A (Kozçeşmesi), B (Hacıaahmet Çeşmesi), C (Bacak Taşı) ile işaretlenen yerlerin güneyinin Ortaca Köyünde 1979 yılında 766 Sayılı Yasa hükümlerine göre yapılan arazi kadastrosu sırasında Devlet Ormanı olarak kadastro dışı bırakıldığı, bu bölümün kuzeyinde kalan yerin ise …’de 108 nolu orman kadastro komisyonunca 3402 Sayılı Yasanın 4. maddesine göre yapılan orman kadastrosu sırasında “Türkmentepe Devlet Ormanı” olarak sınırlandırıldığı, bu ormanın sınırlandırılmasına ilişkin tüm belge ve haritaların ilan edilmek üzere Kadastro Müdürlüğüne teslim edildiği; ancak, bu bölümün … ve Ortaca Köyleri arasında çekişmeli olması sebebiyle … kadastro çalışma alanı sınırı dışında bırakıldığı değişir ve nokta sınırlı 5 Hektar yüzölümlü vergi kaydının kapsadığı alan olarak gösterilen yerin yüzlerce hektar büyüklüğünde olduğu vergi kaydının mülkiyet belgesi niteliğinde olmadığı, dava konusu yrlerin güneyde komşu Ortaca Köyü kadastro sahasında 1976 yılında yapılan kadastro sırasında 766 Sayılı Yasanın 2. maddesi gereğince orman olması nedeniyle tespit harici bırakılan yerler ile bir bütün halinde ve o yerlerin devamı niteliğinde olduğu, memleket haritasında dava konusu taşınmazın bulunduğu yer kısmen yeşil renkli orman alanında, kısmen beyaz renkli alanda gösterilmişse de, beyaz renkli alanlarda dahi iğne yapraklı, orman ağacı rumuzlarının bulunduğu anlaşılmaktadır. H.G.K.nun 12.05.2004 … 2004/8-242-292 sayılı kararında açıklandığı gibi genel arazi kadastrosunda orman olduğu belirlenerek 766 Sayılı Yasanın 2. maddesi gereğince tespit harici bırakılan yerler orman kadastrosunun yapılıp kesinleştiği güne kadar orman sayılılacağı, nitekim çekişmeli taşınmazın da Dereköyde 3402 Sayılı Yasanın 4. maddesi gereğince yapılan orman kadastrosunda orman sınırı içine alınarak harita ve evrakların kadastro ekibine teslim edildiği, yasanın açık hükmüne rağmen kadastro ekibinin kendisine teslim edilen harita ve tutanaklara uymayarak çekişmeli araziyi çalışma alanı dışında bırakıldığı görülmektedir. Her ne kadar, hükme dayanak yapılan orman bilirkişi tarafından düzenlenen raporda Ortaca Köyü Kalkındırma Kooperatifi tarafından tel örgü ile çevrilen ve fen bilirkişiler tarafından düzenlenen raporda mavi renk ile işaretlenen bölümün içinde kalan ve 2, 5 , 7 ile işaretlenen yerlerin memleket haritası ve hava fotoğraflarında açık alan amenajman planında orman toprağı ve açıklık rumuzu ile gösterilen orman olmayan kısımda kaldıkları, 2 ile işaretlenen yerin % 15-18, 5 ve 7 ile işaretlenen yerlerin ise % 5-10 eğimli olduğu, 5 ile işaretlenen yerin üzerine orman fidanlarının dikildiği, 2 ve 7 ile işaretlenen yerlerin ise sürülü oldukları 2, 5 ve 7 ile işaretlenen yerlerin orman sayılmayan yerlerden olduğu açıklanmış ise de toprak yapıları incelenmemiştir. Hükme dayanak yapılan ziraat raporunda da; Koz Çeşmesi, Su Çıkan Taş, Bacak Taşı ve Hacı Ahmet çeşmesi ile çevrili çekişmeli yerin kısmen %7-8, kısmen %15-20 eğimli olduğu, engebeli, dalgalı ve ondüleli topoğrafik yapıda olduğu, yer, yer taban kayasının çıktığı, yer yerde ardıç çalılarının ve mera bitkilerinin bulunduğu, bir bölümünün sürülerek teraslama yapıldığı, bir kısmının ise, ağaçlandırıldığı belirtilmiştir. Orman ve ziraat raporlarında çekişmeli yerlerin orman toprağı niteliğinde olup olmadıkları hakkında açıklama yapılmamıştır.Ortaca Köyü Tarımsal Kalkındırma Kooperatifi tarafından ağaçlandırılan yere ilişkin, … İl Mera Komisyonunun 08.03.2002 … 136 sayılı etüd raporunda; “sahanın genel olarak dalgalı, meyilli olduğu, arazinin % 50’sinin % 6-12, geriye kalan % 50’sinin ise, % 12-20 eğimli olduğu, arazinin % 30’unda mazı, meşe, ardıç gibi bozuk koru niteliğinde olduğu, % 30’nun boşluk ve dere yatağı, % 20’sinde geven, kekik, diken vs , % 20’sinde ise buğdaygil ve baklagil familyasından yem bitkilerinin bulunduğu , 4342 Sayılı Yasanın 5/b maddesi uyarınca mera olarak ıslah ve istifadesinin ekonomik olmayacağı ve ağaçlandırılmasında sakınca
bulunmadığı açıklanmıştır. İhale edilen alanın % 30’unu oluşturan büyük bir bölümünde mazı, ardıç ve meşe gibi orman ağaçlarının bulunması, eğiminin ortalama olarak % 12’nin üzerinde olması çekişmeli yerin öncesinin orman toprağı niteliğinde olduğunun kanıtıdır. Bilindiği üzere % 12’den fazla eğimli funda ve makiliklerle kaplı yerler orman ve toprak muhafaza karakteri taşıdığından 6831 Sayılı Yasanın 1/j maddesinin karşı kavramından orman sayılır. Kaldı ki; fen bilirkişileri tarafından düzenlenen raporda kırmızı renk kalemle çizilerek gösterilen vergi kaydının güney bölümünün Ortaca Köyünde yapılan arazi kadastrosu sırasında Devlet Ormanı olarak kadastro dışı bırakıldığı ve … İl Mera Komisyonun 01.10.2003 tarihli kararına ekli orijinal kadastro paftasında çekişmeli yerlerin bulunduğu alanda TÜRMENTEPE DEVLET ORMANI belirtmesi bulunması da davalı yerlerin öncesinin orman olduğu olgusunu doğrulamaktadır. Diğer taraftan davacı … Tüzel Kişiliği de 31.07.2003 tarihli dava dilekçesinde; davalı yerin arazi kadastrosu sırasında tespit dışı ormanlık bölge olarak bırakıldığını belirtmiştir. Her ne kadar orman bilirkişi ile yerel bilirkişi ve tanıklar, çekişmeli yerlerin orman sayılmayan yerlerden olduklarını açıklamışlar ise de, resmi belgelere uygun düşmeyen bilirkişi sözlerine ve raporlarına değer verilemez. Davacı taraf, çekişmeli yerlerin öncesinin orman olmadığını kesin delillerle kanıtlayamamıştır. Zaman içinde taşınmaz üzerindeki orman bitki örtüsünün kaldırılmış olması o yerin orman niteliğini kaybettiği anlamına gelmez . Öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yok edilmiş olsa dahi, salt orman toprağı orman sayılan yerdir.
Davacı köy, 1938 tarih 826 yazım numaralı 5 Hektar yüzölçümlü vergi kaydının sınırları içinde kalan ( Su Çıkantaş, Koz Çeşmesi, Hacıahmet Çeşmesi, Bacak Taşı ile çevrili) yere yönelik el atmanın önlenmesi isteminde bulunduğu ve mahkemenin kabulüne göre 7 ve 11 numara ile işaretlenen yerler vergi kaydı sınırları dışında kaldığı, H.Y.U.Y.’nın 74. maddesi uyarınca istemle bağlı kalınarak 7 ve 11 ile işaretlenen yerler hakkında hüküm kurulmamış olması yerinde olup davacı köyün bu bölümlere yönelik temyiz itirazlarının da reddine karar vermek gerekmiştir.
Hal böyle olunca, fen bilirkişiler tarafından düzenlenen raporda 2 ve 5 ile işaretlenen yerlere yönelik açılan davanın da reddine karar verilmesi gerekirken aksi düşünce ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru değildir.
SONUÇ: 1- Yukarıda açıklanan nedenlerle … Köyü Tüzel Kişiliğinin temyiz itirazlarının reddi ile hükme dayanak yapılan fen bilirkişiler tarafından düzenlenen raporda 1, 3, 4 ve 6 ile işaretlenen yerlere yönelik açılan davanın reddine yönelik usul ve yasaya uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının köy tüzelkişiliğine yükletilmesine,
2- Yukarıda 2. bölümde açıklanan nedenlerle davalılar Ortaca Köyü Tarımsal Kalkındırma Kooperatifi, Orman Yönetimi ile Çevre ve Orman Bakanlığının temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün fen bilirkişiler tarafından düzenlenen krokili raporda 2 ve 5 ile işaretlenen yerlere yönelik hükmün BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının yatıranlara iadesine 23.11.2006 günü oybirliğiyle karar verildi.