YARGITAY KARARI
DAİRE : 20. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2006/14513
KARAR NO : 2006/18419
KARAR TARİHİ : 28.12.2006
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki orman kadastrosuna itiraz ve tesbit davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı … tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:
K A R A R
… Köyü 3036 ve 3037 parsel sayılı sırasıyla 39.692m2 – 4.600 m2 yüzölçümündeki taşınmazlar idari olarak 23.7.1997 tarihinde ham … niteliği ile Hazine adına tapuya tescil edilmişlerdir.
3036 ve 3037 parsel sayılı taşınmazlar Maliye Bakanlığı Milli Emlak Genel Müdürlüğünün 15.7.1998 gün 25008 sayılı yazısı ile İl Tema Vakfı tarafından ağaçlandırılmak üzere … İl Özel İdare Müdürlüğüne tahsis edilmiştir.
… Ticaret Borsası 27.12.2004 gün 332 sayılı yazı ile İl Özel İdare Müdürlüğünce ağaçlandırılan sahanın amacına uygun olmadığından dikilen ağaçların tamamının kuruduğu tespit ettiklerini belirterek 3037 parselin tamamı ile 3036 parselin bir bölümünü Ticaret Borsası yeri olarak satın almak istemişlerdir. Bunun üzerine … Valiliğinin 04.01.2004 gün 16 sayılı olurları ile üç kişilik komisyon oluşturulmuştur. Emlak şefi … …, Ziraat mühendisi … Koz ve Orman İşletme Müdür Yardımcısı … …’dan oluşan komisyon tarafından hazırlanan 04.01.2004 tarihli raporda; 3036 ve 3037 parsel sayılı taşınmazların üzerindeki dikimle oluşan karaçam fidanlarının bazılarının hayatiyetlerini korudukları, büyük kısmının kuruduğu, bazı fidanların ise aşırı otlanma nedeni ile bodurlaştığı, taşınmazların yerleşim alanına yakın olduğu, bu durumun koruma tedbirlerini olumsuz etkileyeceği, arazi eğiminin 0-20 oranının üzerinde olduğu, bu haliyle … ve … ürünlerinin yetişmeyeceği, toprağın mutlak ve fizyolojik derinliğinin çoğu yerde yeterli olmaması, yetişme ortamı bonitetinin düşük olması nedeniyle bu alanda ağaç dikiminin ekonomik açıdan uygun olmayacağı, Ticaret Borsasının talebi doğrultusunda bu alanın değerlendirilmesinin daha ekonomik avantaj sağlayacağı açıklanmıştır.
… İl Daimi Encümenince, valilik tarafından oluşturulan komisyonun hazırladığı rapor esas alınarak 06.01.2005 tarihinde 3036 ve 3037 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin il özel idare adına olan tahsislerin kaldırılmasına oy birliğiyle karar verilmiş, Milli Emlak Genel Müdürlüğünün 02.02.2005 gün 4419 sayılı yazıları ile de 178 Sayılı Yasanın 13/d maddesi hükmüne dayanılarak tahsisin kaldırılması uygun görülmüştür..
… Ticaret Borsasının 17.01.2005 gün 17 sayılı yazı ile 3036 parselin 35.400 m2 yüzölçümlü bölümünü, 3037 parselin ise tamamını satın almak istediklerini bildirmeleri üzerine 02.03.2005 tarihinde 3036 parsel; 3117 ve 3118 parsellere ifraz edilmişler, 3117 ve 3118 parsel sayılı sırasıyla 35.400 m2 – 4.292 m2 yüzölçümündeki taşınmazlar ham … niteliği ile Hazine adına tapuya tescil edilmişlerdir.
-2-
2006/14513-18419
… Orman İşletme Müdürlüğünce; … Muhakemat Müdürlüğüne verilen 10.05.2005 gün 2736 sayılı yazı cevabında 3036 ve 3037 parsel sayılı taşınmazların kesinleşen orman tahdit haritası içinde kaldıkları, orman sayılan yerlerden oldukları bildirilmiştir. Bu yazı üzerine davacı Hazine; yukarıda açıklanan durumları özetleyerek çekişmeli taşınmazların, 16.01.2000 tarihinde kesinleşen orman tahdit haritasının dışına çıkarılması ve ham … niteliğinde bulunduklarına karar verilmesi istemiyle dava açmıştır. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne, 3037 parsele yönelik davanın reddine, 3117 ve 3118 parsel sayılı taşınmazların orman niteliğinde olmadıklarının ham … niteliğinde olduklarının tespitine karar verilmiş, hüküm davalı … tarafından temyiz edilmiştir.
Dava , orman kadastrosuna itiraz ve tespit niteliğindedir.
Çekişmeli taşınmazların bulunduğu yörede 2000 yılında yapılıp kesinleşen orman kadastrosu vardır.
Mahkemece verilen karar usul ve yasaya aykırıdır. Şöyleki; Hükme dayanak yapılan orman ve ziraat bilirkişi tarafından müşterek düzenlenen raporda; çekişmeli taşınmazların üzerine 1999 yılında orman fidanlarının dikildiği, fidanlar canlı iken 16.01.2000 tarihinde orman kadastrosunun yapıldığı, taşınmazların orman tahdidi içine alındıkları, üzerlerinde sürüngen …, meşe çalısı ve mera bitkileri bulunduğu, ana kayanın yüzeye çıktığı, ana … kireçli olduğundan üzerindeki toprağında kireçli olduğu, arazilerin tarımsal değerinin olmadığı, 1957 tarihli memleket haritasında 3037 parselin tamamının yeşil renkli ormanlık alanda gözüktüğünden orman sayılan yer olduğu, 3117 ve 3118 parsellerin ise açık alanda gözüktüklerinden orman sayılmayan yerlerden oldukları açıklanmıştır. Bilindiği üzere orman kadastrosunun (tahdidinin) kesinleştiği yerlerde bir yerin orman olup olmadığı ve hukuki niteliği orman tahdit tutanak ve haritalarının uygulanması ile belirlenir. Çekişmeli taşınmazların 2000 yılında yapılıp kesinleşen orman tahdit haritasının içinde kaldıkları tüm dosya kapsamıyla sabittir. Kesinleşen orman tahdidi içinde kalan yerlerde özel mülklerin bağlı olduğu yasa hükümleri uygulanmaz, dolayısıyla alım ve satıma konu olamaz, ancak ve ancak 6831 Sayılı Yasanın 11/4 maddesi uyarınca resen orman niteliği ile Hazine adına tapuya tescil edilirler.
Diğer taraftan Milli Emlak Genel Müdürlüğünün görevlerini gösteren 178 Sayılı Maliye Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin, 13. maddesinin d fıkrası; “Hazinenin özel mülkiyetinde veya devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden, kamu hizmeti için kullanılması gerekli olanları; genel, katma ve özel bütçeli idarelere tahsis etmek ve tahsis amacının ortadan kalkması veya amaç dışı kullanılması halinde tahsisi kaldırmak; tahsisi kaldırılan taşınmaz mallar üzerinde Hazine dışındaki kamu kurum ve kuruluşlarına ait yapı ve tesisleri tasfiye etmek, tasfiyeye ilişkin esas ve usulleri belirlemek” hükmünü taşımaktadır.
Hazinenin, tapulu taşınmazını orman yetiştirmek üzere tahsis etmesi halinde, o taşınmaz özel mülkü olmaktan çıkar ve kamu emlaki niteliğine dönüşür. Hukuk Genel Kurulunun 03.06.1998 tarih ve 1998/8-347 Esas, 1998/394 Karar sayılı kararı da bu doğrultudadır.
178 Sayılı Kanun Hükmündeki Kararnamenin 13/d maddesinde genel bütçeli bir idareye tahsis edilen bir yerin tahsisinin kaldırılabilmesi için; tahsis amacının ortadan kalkması, ya da amaç dışı kullanılması halinde mümkündür. Çekişmeli taşınmazlar üzerinde hali hazırda dahi orman fidanlarının bulunduğu hükme dayanak yapılan bilirkişi raporlarında ve … Valiliğinin oluşturduğu komisyon tarafından düzenlenen raporda açıklanmıştır…Bu durumda somut uyuşmazlıkta tahsisin amacının ortadan kalmadığı ve amaç dışı kullanımın bulunmadığı tüm dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Kaldıki Orman Bakanlığının (Orman Genel Müdürlüğü) tahsisin kaldırılması yönünde herhangi bir talebi de mevcut değildir.
Dava konusu taşınmazların kamu yararı amacıyla orman olarak tahsis işlemi yapıldığı halde, kamu yararı gözetilmeksizin usul ve yasaya aykırı biçimde bu amaç dışlanarak özel mülkiyete açılmasının kamu hizmeti kavramı içinde yer alamayacağı kuşkusuzdur.
-3-
2006/14513-18419
Ormanların içinde kalan taşınmaza imar ve inşaat izni verilmek suretiyle oluşacak yapılanma sonucu … ormanların coğrafi ve fiziki açıdan büyük zarar göreceği tartışmasızdır.
Bu durumda, dava konusu taşınmazlar hakkındaki tahsisin kaldırılması ve … Ticaret Borsasına satılmak istenmesi usulsüz olup, yasal dayanağı bulunmamaktadır.
Hal böyle iken yukarıda açıklanan nedenlerle Hazine tarafından açılan davanın reddine karar verilmesi gerekirken eski tarihli memleket haritası ve … fotoğrafları uygulanarak taşınmazların bu belgelerdeki konumuna göre yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.
SONUÇ. Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı … Yönetiminin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA 28.12.2006 günü oybirliğiyle karar verildi.