YARGITAY KARARI
DAİRE : 20. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2006/18040
KARAR NO : 2007/947
KARAR TARİHİ : 26.01.2007

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tescil davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılar … vekili ve Orman Yönetimi vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:
K A R A R

Davacı … 15.10.2002 günlü dilekçesi ile Eldeş Köyü Öte … Mevkiinde ve 89 numaralı vergi kaydı kapsamında bulunan 3 hektar yüzölçümündeki taşınmazın, 1991 yılında ölen dedesi … … ‘nin zilyetliğinde iken, 1986 yılında Orman Bakanlığı ve … Orman İşletme Müdürlüğünün onayı ve proje katkıları ile tohum ekmek suretiyle 6831 Sayılı Yasanın 63. maddesi hükmüne göre, özel ağaçlandırma yaptığını ileri sürerek adına tescilini istemiş, murisin ölüm tarihine göre terekesi iştirak halinde mülkiyete tabi bulunduğu ve paylaşılmadığından davacı … miras ortaklığına temsilci (mümessil) olarak atanmış ve taşınmazın O. … ‘nin tüm mirasçıları adına tescilini talep etmiştir. Mahkemece davanın kabulüne, Eldeş Köyü Ortaçukur (öteçukur) Mevkii Doğusu: … ve … , Batı ve Kuzeyi: … ve … , Güneyi: yol ile çevrili 21140,49 m2 yüzölçümündeki taşınmazın … … mirasçıları adına tesciline, tapunun beyanlar hanesine “3303 Sayılı Yasa uyarınca arzın altında bulunan madenlerin devlete ait olduğunun” şerh verilmesine karar verilmiş, hüküm davalılar … ve Orman Yönetimi vekililleri tarafından temyiz edilmiştir.
Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde bu güne kadar genel arazi ve orman kadastro çalışmaları yapılmamıştır. Davacılar murisi … … Özçelebi Orman Yönetimine verdiği 24.06.1985 ve sonraki tarihli dilekçeler ile 89 tahrir numaralı vergi kaydı kapsamında ve elli yıldan beri zilyetliğinde bulundurduğunu ileri sürdüğü, Eldeş Köyü, Emirtaş Mahallesi Öteçukur Mevkii Doğusu: yol, Batısı Sandık Çukuru Sırtı, Güneyi: yol ve … tarlası, Kuzeyi: … mirasçıları tarlası ile çevrili tahminen 1,5 hektar yüzölçümündeki taşınmazın eğimli olup, kırlaştığını, bir çok kısımlarının heyelandan çatlayıp … meydana geldiğini, ziraate elverişsiz hale gelen taşınmazı … v.s. gibi ağaç fidanı dikmek suretiyle ağaçlandırmak istediğini, 6831 Sayılı Yasanın 57, 59 ve 63. maddeleri ile Ağaçlandırma Yönetmeği hükümlerine göre işlem yapılmasını istemiş, … Orman İşletme Müdürlüğü, Ulusçayı Orman İşletme Şefi M…. Kaçar tarafından 05.03.1987 tarihinde düzenlenip, Bölge Müdürü … … tarafından 13.03.1987 tarihinde onaylanan Özel Ağaçlandırma Uygulama Projesi ile “… … ‘nin zilyetliğinde ve amenajman planında … arazisi rumuzuyla gösterilen ağaçlandırılacak sahanın 3 hektar yüzölçümünde olduğu, tesis amacının kişilerin zilyetliğinde bulunan ve … yapmaya elverişli olmayan sahaların ağaçlandırmasını teşvik ile ileride kişiye ve dolayısıyla milli ekonomiye katkı sağlanması, erezyonun önlenmesi olduğu, tesisin koru ormanı olarak işletileceği, ağaçlandırma tesisinin 1 Hektar Akasya fidanı 3 x 2,5 m, 1 Hektar fıstık çamı 3 x 6 m, 1 Hektar ise karaçam fidanı 2,5 x 1,25 m aralık ve mesafe ile tesis edileceği, 1333 adet Akasya, 555 adet fıstık çamı, 3200 adet karaçam fidanının Bölge Müdürlüğünün uygun gördüğü fidanlıktan temin edileceği” açıklanıp, özel ağaçlandırma yapılacak saha haritasında gösterilmiştir.

Keşifte bilgisine başvurulan … bilirkişi (a) ile gösterilen 14588,92 m2 bölümde ağaçlandırma yapıldığını, (b) ile gösterilen 6551.57 m2 bölümde ise fındık dikildiğini, ziraatçi bilirkişi (a) ve (b) ile gösterilen bölümlerin eğiminin % 20- 48 olduğunu, (a) bölümünün toprağınının humuslu yapıda ve üzerinde … … ağaçları bulunduğunu, (b) bölümünün toprağının killi-tınlı yapıda, üzerinde iki dut ağacı ile çok sayıda yaşlı ancak bakımsız fındık ocakları ile doğal olarak yetişmiş, kuşburnu, çaltı dikeni, yabani erik ağaçları ile kaplı, zeminin ise hali durumda ve yaşlanmış korunga ile diğer otsu bitkilerle kaplı olduğunu, (b) bölümünde iki … heyelan alanı ile bir ahşap ambar ve samanlık bulunduğunu, ormancı bilirkişi ise (a) bölümünün 0,8 kapalılıkta 16 – 18 yaşlı karaçam gençliği ile örtülü, (b) bölümünün 12 – 14 yaşlı kapama fındık … bulunduğunu, fındıkların aşırı otlatma ve bakımsızlık nedeni ile gelişmediğini, taşınmazın bir yönden Devlet Ormanına bitişik olduğunu, 1948 tarihli memleket haritası ve … fotoğrafında açık alanda, amenajman planında … alanı olarak gözüktüğünü, taşınmaz üzerinde 1987 yılından itibaren tohumlama ve kısmen dikim suretiyle Orman Yönetiminin düzenlendiği 13.03.1987 tarihli ve tasdikli ağaçlandırma projesine göre ağaçlandırma yapıldığını, ağaçlandırma projesi eki basit krokide görülen heyelanlı alanlardaki … hareketinin durduğunu, (a) işaretli 14588,92 m2 bölümünün özel orman, (b) işaretli 6551,57 m2 bölümünün ise bahçe niteliğinde olduğunu bildirmiştir.
… … ‘nin başvurusu üzerine Eldeş Köyü muhtarı Ruhi ve üyeler tarafından düzenlenen 19.10.1985 tarihli zilyet ve tasarrufluk belgesinde; Öteçukuru adlı tarlaya ilişkin 89 numaralı 1937 tarih 3 hektar yüzölçümünde vergi kaydı varsa da, o tarihlerde kardeşi … ile paylaşım sonucu 1,5 hektarı … … ‘ye 1,5 hektarda … ‘ye düştüğü, 30 yıldan beri zilyet edildiği, vergi kaydı sınırları ile arazinin şimdiki sınırları arasındaki farklılığın paylaşımdan kaynaklandığı, arazinin eğimli ve ortası çukurumsu iki tarafının da kırlaştığı, yamaç arazinin üç kısım yerinde heyelandan bölünmeler olduğu, arazi üzerine çevreden … ağacı tohumları gelip tahminen iki veya üç yaşlarında bir miktar … fidanı görüldüğü, doğu sınırına yakın bir samanhane ile bir zahire ambarı bulunduğu, taşınmaz eğimli olduğundan kırlaştığı ve ziraate elverişsiz hale geldiği, bu nedenle; ağaçlandırılma yapılmasının faydalı olacağı belirtilmiştir.
Özel ağaçlandırma projesinin düzenlendiği 05.03.1987 tarihinde yürürlükte bulunan 15.06.1986 tarihinde yürürlüğe giren 3302 Sayılı Yasayla değişik 6831 Sayılı Yasanın 57. maddesinde: “Orman sahasını artırmak maksadıyla … Devlete ait olup orman yetişme muhiti şartları bakımından elverişli olan yerlerde; köy tüzelkişilikleri ve diğer gerçek ve tüzelkişiler tarafından Orman Genel Müdürlüğünce uygun görülecek planlara göre ağaçlandırma yapılabilir.
Köy, kasaba ve şehirler civarında Devlete veya diğer kamu tüzelkişilerine ait arazilerde de gerekli şartlar bulunduğu ve ilgili kuruluşların talebi olduğu veya muvafakatları alındığı takdirde bu kuruluşlarca tesis edilmek ve bakılmak şartıyla orman idaresince ağaçlandırmalar yapılabilir.
Bu yerler için lüzumlu fidan ile ağaçlandırma planları ve ağaçlandırma ile ilgili yardımlar bedelsiz sağlanabilir. Ağaçlandırılan sahayı orman halinde koruyup idame ettirmeyenlerden izin hakları geri alınır. İmar ihya çalışması yapılacak bozuk koru ve bozuk baltalık ormanlarda da bu fıkra hükümleri uygulanır. Mülkiyeti hazinede kalmak üzere bu ağaçlandırma sonucu meydana gelecek ormandan faydalanma usulü, bu yasada yer alan hususi ormanlara ait hükümlere göre yürütülür. …. uygulama usul ve esasları … Orman ve Köyişleri Bakanlığınca hazırlanacak yönetmelikte gösterilir.”
Yasanın 59. maddesinin birinci fıkrasında “57’nci maddenin ikinci fıkrasında yazılı yerlerdeki ağaçlandırılmış sahalar, ilgili kamu kuruluşuna teslim edilir ve bunlar hakkında bu yasanın hükmi şahsiyeti haiz amme müesseselerine ait ormanlara ilişkin hükümleri uygulanır.
Kendi arazilerinde ağaçlandırma yapmak isteyen gerçek kişilerle özel hukuk tüzelkişilere, sahipleri tarafından talep edildiği takdirde; plan ve proje yapımında ve

bunların uygulamalarında, orman idaresince teknik yardım yapılabilir, plan ve projeleri Orman Genel Müdürlüğünce tasdik edilmiş sahaların fidan ihtiyaçları parasız karşılanır. Bunlar hakkında hususi ormanlara ilişkin hükümler uygulanır.”
Aynı Yasanın 63. maddesinin 3. fıkrasında da “…Ağaçlandırma planları ve ağaçlama bilgisine ait türlü yardımlar, orman idaresince parasız yapılır. Plana göre ve müddeti içinde ağaçlandırılan sahalar ağaçlamaya başlanan yıldan itibaren beş yıl sonunda bu ağaçlamayı yapana parasız temlik olunur.” hükümleri bulunmaktadır.
Özel ağaçlandırma projesinin düzenlendiği tarihte halen yürürlükte bulunan ve 23.09.1983 tarihli 2896 Sayılı Yasayla değişik 6831 Sayılı Yasaya eklenen Ek 5. madde hükmüne göre 6831 Sayılı Yasanın 57 ve 63 maddelerinin uygulanması amacı ile çıkartılan ve 27.08.1984 tarihli Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Ağaçlandırma Yönetmeliğinin 16. maddesinde “Kendi arazisinde ağaçlandırma yapmak isteyen gerçek kişilerle özel hukuk tüzel kişilerin, geçerli tapu kayıtları veya zilyetliklerini ispat eden vergi kayıtları, müdahalenin men’ini tazammum eden zilyet lehine kesinleşmiş ilamlar, Köy İhtiyar Heyetince zilyetliği tasdikli ve ihtilafsız olan yerler, tasdikli irade suretleri ve fermanlar, kayıtları bulunmayan tapu senetleri, …-i hassa senedi, muvakkat tasarruf ilmuhaberi, tesdiksiz yoklama kayıtları, mülnüme, muhasebat-ı atike kayıtları, mübayaa, istihkam ve ihbar ücretleri ve … İdaresinden tapuya devredilmemiş tasarruf kayıtları belgeleriyle sahip oldukları arazilerinde ağaçlandırma talebinde bulunmaları halinde.
a) Ağaçlandırma plan ve projelerinin yapımında,
b) Bu plan ve projelerin uygulamalarında,
gereken teknik yardım Orman İdaresince ücretsiz yapılır veya yaptırılır.
En … parçası yarım hektardan ve parçalar yekünü bir hektardan … olmamak şartıyla …, okaliptüs ve … almak üzere … ağaçlandırılan arazinin sahibi, ağaçlandırmadan itibaren elli sene için ağaçlandırdığı sahara ait arazi ve bina vergilerinden muaf tutulur. Bu sahaları orman halinde muhafaza etmeyenlerden vergi muafiyeti kaldırılır.”
Aynı Yönetmeliğin 18. maddesinde: “Gerçek kişilerle özel hukuk tüzel kişilerinin kendi arazilerinde yaptıkları ağaçlandırmalar hakkında 6831 Sayılı Orman Kanununun hususi ormanlara dair hükümleri uygulanır.”
06.04.1987 tarihli Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren ve 6831 Sayılı Orman Yasasının 63 ve 3302 Sayılı Yasayla değişik 57. maddelerinin uygulama şeklini gösterir Ağaçlandırma Yönetmeliğinin 9. maddesinde “Her nevi tapulu yerler ile tapusuz olup ta zilyetlikle tasarruf edilen yerler için mülkiyekt ve tasarruf sahipleri tarafından ağaçlama talebinde bulunabilir. Vergi kayıtları, zilyed lehine kesinleşmiş ilamlar, köy ihtiyar heyetince bir yerin yirmi yıldan beri nizasız tasarruf edildiğine dair verilen belgeler, komşularının ihtilafı bulunmadığına dair yazılı muvafakatı, tasdikli irade suretleri ve fermanlar, kayıtları bulunamayan tapu senetleri, …-i hassa senedi, muvakkat tasarruf ilmuhaberi, tasdiksiz yoklama kayıtları, mülkname, mubasebat-ı atike kayıtları, mübayaa, istihkam ve ihbar hüccetleri ve … İdaresinden tapuya devredilmemiş tasarruf belgelerinden biri ile bunların sahipleri ağaçlandırma, imar-ihya yapmak üzere talepte bulunabilirler. Bu durumda: bu plan ve projelerin uygulamalarında gereken teknik yardım Orman İdaresince ücretsiz yapılır.”
Yine aynı yönetmeliğin 10 maddesinde: “Ağaçlandırma veya imar-ihya suretiyle kamu tüzel kişiliklerince tesis edilen ormanlarda, 6831 Sayılı Orman Kanununun “Hükmi Şahsiyeti Haiz Amme Müesseselerine Ait Ormanlar”a; gerçek ve diğer tüzel kişilerce tesis edilecek ormanlarda, aynı Kanunun “Hususi Ormanla”a dair hükümleri uygulanır.
Bu ormanlarla ilgili olarak Orman Genel Müdürlüğünce yapılacak planlama, kontrol v.s. hizmetler öncelikle bitirilir. Projesinde belirtilmek kaydiyle bu sahalarda tıbbi ve aromatik bitkilerle süs ve boya bitkilerinin ve meyveli orman ağacı fidanlarının yetiştirilmesine de izin verilir.”

Dava tarihinde yürürlükte bulunan ve 01.03.1989 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Ağaçlandırma Yönetmeliğin 10. maddesinde “Ağaçlandırma veya imar-ihya suretiyle kamu tüzel kişiliklerince tesis edilen ormanlarda 6831 Sayılı Orman Kanununun “Hükmi Şahsiyeti Haiz Amme Müesseselerine Ait Ormanlar”a gerçek ve diğer tüzel kişilerce tesis edilecek ormanlarda, aynı Kanunun “Hususi ormanlar”a ait hükümleri uygulanır.
Bu ormanlarla ilgili olarak Orman Genel Müdürlüğünce yapılacak planlama kontrol v.s. hizmetler öncelikle bitirilir.
Projesinde belirtilmek ve ağaçlandırmaya ayrılacak sahaların % 20’sinden fazla olmamak kaydıyla, asli orman ağaçları dışında kalan diğer meyveli orman ağacı türlerine yer verilebilir. O türün yetiştirilmesine uygun veya amenajman planlarında ayrı bir mesçere tipi olarak gösterilmiş bulunmak veya eskiden mevcut iken çeşitli sebeplerle ortadan kalkmış olmak kaydıyla sahanın tamamında da meyveli orman ağacı türleri ile ağaçlandırma yapımasına projesinde belirtilmek kaydıyla, sahanın en fazla % 5’lik kısmında tıbbi ve aromatik bitlilerle süs ve boya bitkilerinin yetiştirilmesine izin verilir.
Bu yönetmelik hükümlerine göre özel ağaçlandırma amacı ile tahsis edilmiş yerlerde hiç bir şekilde inşaat yapılamaz. Bu sahalarda 6831 Sayılı Orman Kanunun 17 ve 52 nci maddelerinin yapılaşmaya ilişkin hükümleri uygulanmaz.”
Aynı yönetmeliğin 13. maddesinde “Bu yönetmelik hükümlerine göre tesis edilen ormanlar 6831 Sayılı Orman Kanunu hükümlerine göre köy tüzel kişilikleri ve orman köylerini kalkındırma kooperatiflerince tesis edilenler için kendileri tarafından tanzim edilecek veya ettirilecek amenajman planlarına göre işletilir ve idare edilir. Gerçek ve tüzel kişiler, serbest orman mahendislerine bu amenajman planlarını yaptırabilir ve tasdiki için ilgili Orman Bölge Müdürlüğü’ne verirler. Orman Bölge Müdürlüğü en geç bir ay içinde bu planları tasdik eder.
Amanejman planında belirtilen idare süresi sonunda alınacak her türlü asli ve tali orman ürünleri, izin … sahipleri tarafından ormancılık mevzuatına uygun olarak değerlendirilir. İzin sahibinin istediği piyasada satılır.
Talepleri halinde üretim ve pazarlama hizmetlerinde Orman İdaresince yardımcı olunabilir.
Gerçek kişilerin ölümü halinde tesis edilen ormandan yararlanma … kanuni mirasçılarına intikal eder. Ancak bu haktan mirasçıların istifade edebilmeleri ölen kişinin yükümlülüklerini aynen kabul etmeleri şartına bağlıdır.” hükümleri bulunmaktadır.
Mahkemece zilyetlikle kazanma koşulları oluştuğu gerekçesiyle taşınmazın davacı gerçek kişiler adlarına tesciline karar verilmişse de, zilyetlik araştırması yeterli olmadığı gibi ağaçlandırmaya konu olan bölüm yönünden Orman Yasası ile ağaçlandırma Yönetmeliğinin ilgili hükümleri değerlendirilmemiştir.
Bu nedenlerle; eski tarihli memleket haritası, … fotoğrafları ve varsa amenajman planı ilgili yerlerden getirtilip, önceki bilirkişiler dışında halen … ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda yüksek orman mühendisleri arasından seçilecek bir mühendis, bir … mühendisi ve bir … elemanı aracılığıyla yeniden yapılacak inceleme ve keşifte, çekişmeli taşınmaz ile birlikte … araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli; 3116, 4785 ve 5658 Sayılı Yasalar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyedlikle ormandan … kazanma olanağı sağlayan 3402 Sayılı Yasanın 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 01.06.1988 gün ve 31/13 E.K.; 14.03.1989 gün ve 35/13 E.K. ve 13.06.1989 gün ve 7/25 E.K. sayılı kararları ile iptal edilmiş ve kalan fıkraları da 03.03.2005 gününde yürürlüğe giren 5304 Sayılı Yasanın 14. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olduğundan, bu yollarla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; … yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; keşifte, hakim gözetiminde, taşınmazın dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli; kesinleşmiş orman kadastrosu bulunmadığından,

yukarıda değinilen diğer belgeler … ve uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp; orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ölçeğine çevrildikten sonra, her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine ablike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazın konumunu … parsellerle birlikte haritalar üzerinde gösterecekleri yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınmalıdır.
Yukarıda açıklanan yöntemle yapılacak araştırma sonucu taşınmazın öncesinin orman olmadığının belirlenmesi halinde, bu kez tarafların zilyetlik tanıkları taşınmaz başında dinlenip, taşınmazın öncesi itibariyle niteliğinin ne olduğu, kimden kime kaldığı zilyetliğin nasıl meydana geldiği, ne kadar süre ile ne şekilde devam ettiği, bunun ekonomik amacına uygun olup olmadığı konularında kesin tarih ve olgulara dayalı, açık yanıtlar alınmalı, … uzmanı bilirkişi olarak … mühendisine inceleme yaptırılıp … toprağı olup olmadığı ve … toprağı ise kaç yıldır ne şekilde kullanıldığı, erezyona tabi olup olmadığı, ağaçlandırmadan önce taşınmazın zilyetlikle kazanılacak yerlerden olup olmadığı, zilyetlikle kazanılacak yerlerden ise, zilyetliğin ekonomik amacına uygun olup olmadığı konularında bilimsel verilere dayalı rapor düzenlettirilmeli, davacıların murisi … … ‘nin ağaçlandırma tesisi için Orman Yönetimine verdiği dilekçe tarihine kadar zilyetlikle kazanma koşullarının oluşup oluşmadığı, yine 89 numaralı vergi kaydı uygulanıp kapsamı belirlenmeli, bilirkişilerce tüm … araziler incelenmeli, dava konusu araziden ayrılarak davacıların murisi … … ‘nin kardeşi … ‘ye verilen taşınmaz arazide görülüp, bilirkişiler tarafından inceleme yaptırılmalı ve bilirkişiler tarafından düzenlenecek kroki düzenlenmeli, yine komşu orman arazisi incelenip taşınmazla aralarında ayırıcı unsur olup olmadığı araştırılmalı, bilirkişilerden krokili bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınmalı, davacıların murisinin ağaçlandırma tesisi için Orman Yönetimine verdiği, 24.06.1985 tarihli dilekçede 1,5 hektar yüzölçümündeki taşınmazın zilyetliğinde bulunduğunu bildirdiği hususu gözönünde tutulmalı, gerçek kişiler tarafından 6831 Sayılı Yasa ve ağaçlandırma Yönetmeliğinde belirtilen koşullar çerçevesinde ağaçlandırma yapabileceği gözetilerek projye uygun ağaçlandırma yapılıp yapılmadığı üzerinde durulmalı ağaçlandırmaya konu edilen taşınmazın tarla niteliğiyle tescil edilmesi olanaklı olmadığından özel orman olarak tescil edilip edilmeyeceği düşünülmeli, ağaçlandırma projesi kapsamında bulunduğu halde fındık bahçesi haline getirilen ve aşırı otlatma ve bakımsızlık nedeni ile gelişmediği açıklanan bölümün hukuki durumu değerlendirilmeli, tüm deliller birlikte değerlendirilip oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmelidir.
Açıklanan hususlar gözetilmeksizin eksik inceleme ve araştırmaya dayalı yazılı biçimde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; … ve Orman Yönetimi vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde yatırana iadesine 26/01/2007 günü oybirliği ile karar verildi.