YARGITAY KARARI
DAİRE : 20. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2007/12611
KARAR NO : 2007/11372
KARAR TARİHİ : 26.09.2007

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki ortaklık payının iptali ve tescil istemine ilişkin davada Ankara 9. Asliye Ticaret ile 8. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belli edilmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, taraflar arasında düzenlenen protokol ile borca karşılık olmak üzere kooperatif ortaklık payının iptali ve tescil istemine ilişkindir.
Ayrı ticaret mahkemesi bulunan yerlerdeki Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi arasındaki ilişki (görev değil) işbölümüne ilişkindir.
İş bölümü itirazı yalnız ilk itiraz olarak ileri sürülebilir (T.T.Y. 5. md., H.Y.U.Y. 187), ilk itiraz olarak ileri sürülmeyen işbölümü itirazının mahkemece kabul edilmemesi gerekir. İşbölümü itirazın uygun bulunması halinde mahkemece dava dosyasının ilgili mahkemeye gönderilmesine karar verilir. Gönderme kararı nihai bir karardır, mahkeme bu karar ile davada elini çeker, gönderme kararı ile dava sona ermez, temyizi kabil kararlardan değildir ve gönderme kararı usulüne uygun şekilde verilmesi halinde (ilk itiraz olarak ileri sürülmesi ve mahkemece uygun görülmesi) gönderilen mahkemeyi bağlar ve gönderilen mahkeme bu davaya bakmaya mecburdur. Ancak, gönderilen mahkemenin davaya bakma mecburiyeti iş bölümü itirazının ilk mahkemede süresinde yapılması hali ile sınırlıdır.
T.T.Y.’nın 5/1. maddesinde “Aksine hüküm olmadıkça dava olunan şeyin değerine göre Asliye Hukuk veya Sulh Hukuk Mahkemesi ticari davalara dahi bakmakla vazifelidir”.
T.T.Y.’nın 5/3. maddesi “Bir davanın ticari veya hukuki mahiyeti itibariyle iş sahasına girip girmediği yalnız iptidai itiraz şeklinde taraflarca dermeyan olunabilir”.
T.T.Y.’nın 5/son maddesi ise “vazifesizlik sebebiyle dava dilekçesinin reddi halinde yapılacak muamelelere ve bunların tabi oldukları müddetlere dair usul hükümleri iş sahasına ait iptidai itirazın kabulü halinde de tatbik olunur” hükümleri yeralmaktadır.
Somut olayda; davanın devrolunduğu iddia olunan kooperatif ortaklık payının iptali ve tescil istemine ilişkin olup kooperatifin davada taraf bulunmadığı, Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan davada davalıya tebligat yapılmadan ve davalının işbölümü itirazında bulunmadan Asliye Hukuk Mahkemesince iş bölümü itirazının kabulü anlamına gelecek şekilde görevsizlik kararı verildiği ve dosyanın Asliye Ticaret Mahkemesine gönderildiği, 9. Asliye Ticaret Mahkemesince de davanın mutlak ticari dava olmadığı ve gönderme kararının yerinde bulunmadığı gerekçesiyle iş bölümü itibariyle görevsizlik kararı verildiği, davanın Türk Ticaret Yasasının 4. maddesi kapsamında mutlak ticari dava olmadığı, nisbi ticari dava mahiyetinde bulunduğu, her iki kararının da tebliğe çıkarılıp kesinleştirilmediği, açıklanan sebeplerle iki kararın da gönderme kararı mahiyetinde olduğu, Asliye Hukuk Mahkemesince işbölümü itirazında bulunulmadan kendiliğinden gönderme kararı verilmesinin yasanın amir hükümlerine aykırı olduğu (… …, H.Y.U.Y. Sh.460 aynı görüşte), her iki mahkemenin de gönderme kararları ile davaya bakmaktan el çektikleri, bu durumun işin görülmesini sürüncemede bıraktığı ve Yargıtayca yargı yeri belirlemesi için gerekli aynı dava hakkında iki mahkeme tarafından verilmiş temyiz edilmeksizin kesinleşmiş görevsizlik kararı bulunmadığı (H.Y.U.Y.’nın 25/II md.). anlaşılmakla, bu aşamada davanın ilk açıldığı Ankara 8. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekir.
SONUÇ: Yukarıda belirtilen nedenlerle; H.Y.U.Y.’nın 25. ve 26. maddeleri gereğince Ankara 8. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 26/09/2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.