YARGITAY KARARI
DAİRE : 20. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2007/17403
KARAR NO : 2008/3699
KARAR TARİHİ : 10.03.2008
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki elatmanın önlenmesi davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:
K A R A R
Davacı Bıçakkışla köyü Tüzel Kişiliği davalı … köyünün Bıçakkışla köyü idari hudutları içinde bulunan ve kadimden beri mera ve köy … malı olarak kullanılan Şahın tepesi ve Gazelli Burun mevkileri arasındaki alana el attığını bildirerek , el atmasının önlenmesi talebi ile dava açmıştır.Mahkemece dava konusu edilen yerin bir bölümünün orman sayılan yerlerden olduğu; diğer bölümünün ise taraf köyler dışında başka köylere ait mera olduğu anlaşıldığından davanın aktif husumet nedeniyle reddine karar verilmiş; hüküm davacı Bıçakkışla köyü Tüzel Kişiliği vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava meraya el atmanın önlenmesi davası niteliğindedir.
İncelenen dosya kapsamına göre:
1) Davacı Bıçakkışla köyü Tüzel Kişiliğinin kendi köylerine ait mera olduğunu iddia ederek dava açtığı taşınmazın bir bölümünün … Köyü 111 ada 639 parsel sayılı 2372 hektar 3156 m2 yüzölçümlü orman vasfı ile tespiti yapılan ve 29.12.1993 tarihinde kesinleşen orman parseli içinde kaldığı anlaşılmakta olup ; ormanların kullanım … orman genel müdürlüğüne mülkiyeti ise hazineye ait olduğundan ve ormanlar üzerinde … kullanma … hakkında açılan davanın mahkemece dinlenme olanağı bulunmadığından , ormanlardan yararlanma … orman yasası ve bu konuda çıkartılan yönetmelik hükümlerine göre tamamen orman yönetiminin iznine bağlı olduğundan … köyü 111 ada 639 numaralı orman parseli içinde kalan bölüme ilişkin davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığından davacı Köl Tüzel kişiliğinin bu bölüme yönelik temyiz itirazlarının reddine;
2) Davacı Bıcakkışla köyünün ; … ( Avgan) köyü 165 ila 76 numaralı parseller içinde kalan ve Bilirkişiler … Günay ve Yasin Ünlütürk ‘ün 8.5.2006 havale tarihli raporunda gösterilen bölüm hakkında ki temyiz itirazlarına gelince:Mahkemece Doğusu Bıçakkışla ve … köyü çalışma alanlarına ait 1/8 ve 2 numaralı sınır taşları , batısı … köyü 111 ada 639 numaralı parsel ile … köyü 165 ada 76 numaralı parsellerin müşterek sınırındaki … ve gazelli burundaki 2 numaralı sınır taşından başlayarak batıya doğru çizilen hattın güneyinde üçgen şeklindeki dava konusu alanın … (Avgan ) köyü kadastro sahasında kalan 672 hektar 7400 m2 yüzölçümlü 165 ada 76 numaralı parselin güney tarafı olduğu ve bu parselin mera niteliği ile yapılan tespitinin 28.5.1995 tarihinde kesinleşerek mera- yaylak – kışlak kütüğüne tescil edildiği anlaşılmaktadır ve Mahkememe sırf bu gerekçe ile davacı Bıçakkışla Köyünün aktif dava ehliyeti bulunmadığı gerekçesi ile bu bölüme yönelik davanın reddine karar vermiştir.
-2-
2007/17403- 2008/3699
Ne var ki; 30.5.1965 tarih 1960/4-1965/2 sayılı İ.B.K ve 25.2.1998 gün ve 4342 sayılı mera yasasının 4. maddesi gereğince bir köyün başka bir köyün idari sınırları içinde kalan kadim kullandığı mera veda yaylak bulunabilir.Davada … köyü taraf değildir.Ayrıca çekişmeli taşınmazın bulunduğu yörede orman kadastrosu ve 4342 sayılı yasa hükümlerine göre mera belirleme ve tahsis çalışması yapılıp yapılmadığı da anlaşılmamaktadır.
O halde Mahkemece öncelikle Bıçakkışla , … (Avgan) ve … köylerinde orman kadastrosu yapılıp yapılmadığı sorularak , yapılmış ise bu orman kadastrolarına ilişkin işe başlama, çalışma, işi bitirme ve sonuçlarının askı ilan tutanakları ile taşınmazın bulunduğu yeri orman tahdit sınır noktalarıyla birlikte gösterir onaylı orman tahdit harita örneği getirtilmeli ; yine bu köylerde 4342 sayılı yasa hükümlerine göre mera belirleme ve tahsis işlemi yapılıp yapılmadığı … ile mera tahsis komisyonundan sorularak yapılmış ise bu çalışmalarla ilgili tutanak ve haritalar ve diğer belgelerin onaylı örneği istenmelidir. Bıçakkışla , … (Avgan) ve … köylerinde orman kadastrosu yapılmamış ise bölgeye ait en eski tarihli memleket haritası, … fotoğrafları ve Amenejman planı getirtildikten sonra mahkemece seçilecek bir harita mühendisi, bir orman mühendisi ve bir ziraat mühendisi aracılığıyla ve … köylerden seçilecek yerel bilirkişiler huzuru ile yapılacak keşifte öncelikle yörede yapılan ve kesinleşen orman kadastrosu varsa kesinleşen orman kadastrosuna ait harita ve tutanaklar mahallinde uygulanarak taşınmazın bu belgelerdeki konumu belirlenmeli, şayet dava konusu edilen taşınmazın kesinleşen orman sınırları içinde kaldığı belirlenir ise bu taktirde orman sınırları içinde kalan ve orman sayılan yerlere ilişkin mera iddiası dinlenemeyeceğinden davanın reddine karar verilmelidir.Yine yapılan uygulamada bölgede 4342 Sayılı Mera Yasası hükümlerine göre mera tespiti ve tahsisi yapılmış ise dava konusu yerin ne gibi işleme tabi tutulduğu, hangi köye tahsis edildiği, yada edilmediği kesin olarak bilirkişiler tarafından çizilecek krokide yeri gösterilmeli, çekişmeli taşınmaz şayet davalı köye yada dava dışı başka bir köye tahsis edilmiş ise bu taktirde yine davanın reddine karar verilmelidir. Ancak dava konusu yer davacı köye tahsis edilmiş ve bu işlem kesinleşmiş ise davanın kabulüne karar verilmelidir.
Eğer dava edilen taşınmazın bulunduğu yerde orman kadastrosu ve 4342 Sayılı Mera Yasası hükümlerine göre tahsis ve belirleme işlemi yapılmamış ise; bu taktirde eski tarihli memleket haritası, … fotoğrafları ve amenejman planı mahallinde uygulanarak taşınmazın bu belgelere göre konumu belirlenmeli ve bu şekilde yapılacak araştırma ve inceleme sonucu taşınmazın orman sayılan yerlerden olduğu belirlendiği taktirde ormanlarda kadim mera iddiası dinlenemeyeceğinden dava red edilmelidir. Ancak çekişmeli taşınmazın orman sayılan yerlerden olmadığı anlaşılır ise bu taktirde yerel bilirkişi ve tanıklardan çekişmeli taşınmazın hangi köy tarafından ne şekilde ve ne zamandan beri mera olarak kullanıldığı sorularak, bir köyün kadastro sahası ve idari sırırları içinde kalan meranın bir başka bir köyün kadim kullandığı mera olabileceği göz önünde bulundurularak toplanan deliller tartışılmalı ve oluşacak sonuç çerçevesinde karar verilmelidir.
SONUÇ: 1) Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle davacı Bıçakkışla köyü Tüzel Kişiliğinin … Köyü 111 ada 639 numaralı orman parseli içinde kalan bölüme ilişkin temyiz itirazlarının reddi ile bu bölüme yönelik hükmün ONANMASINA,
2) Yukarıda 2. bentte açıklanan nedenlerle davacı Bıçakkışla Köyü Tüzel Kişiliğinin … ( Avgan) Köyü 165 ila 76 numaralı parseller içinde kalan ve Bilirkişiler … Günay ve Yasin Ünlütürk’ün 8.5.2006 havale tarihli raporunda gösterilen bölüm hakkındaki temyiz itirazlarının kabulü ile bu bölüme yönelik hükmün BOZULMASINA 10/03/2008 gününde oybirliği ile karar verildi.