YARGITAY KARARI
DAİRE : 20. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2007/2140
KARAR NO : 2007/5260
KARAR TARİHİ : 19.04.2007
MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi
Taraflar arasındaki kadastro tesbitine itiraz davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:
K A R A R
Hükmüne uyulan Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 08.03.2005 … ve 2004/12669 – 2005/2342 sayılı bozma kararında özetle: “Çekişmeli 124 ada 1 ve 2, 128 ada 1 sayılı parsellerle ilgili olarak taraflar arasında görülen Sarız Asliye Hukuk Mahkemesinin 1990/87-1994/117, 1987/69-109, 1989/93 E. sayılı kararı ile dayanakları krokilerin yerine uygulanması ve bilirkişilere uygulamayı gösteren rapor ve kroki düzenlettirilmesi taraflar yönünden kesin hüküm koşullarının tartışılması” gereğine değinilmiştir. Mahkemece, bozma kararına uyulduktan sonra davanın reddine ve dava konusu parselin davalı kişi adına tapuya tesciline, bu parsellerde Hazinenin sıfatı bulunmadığından Hazine hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, hüküm davacı köy tüzelkişiliği tarafından temyiz edilmiştir.
Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, kadastro tesbitine itiraz niteliğindedir.
Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde tesbit tarihinden önce orman kadastrosu yapılmamıştır.
Mahkemece yapılan araştırma ve uygulama yeterli olmadığı gibi hükmüne uyulan bozma gerekçesinde yerine getirilmemiştir. Çekişmeli taşınmazların içinde bulunduğu Kıskaçlı Köyünde yapılan Kadastro çalışmaları sırasında 128 ada 1 parsel sayılı 0406.27 m2, 124 ada 2 parsel 13034.62 m2 ve 124 ada 1 parsel sayılı 3389.12 m2 yüzölçümündeki taşınmazlar, tapu kaydı ile ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalı … adına, yine 115 ada 26 parsel 445.756,66 m2 olarak orman niteliği ile Hazine adına tesbit edilmiştir. Davacı, … Köy tüzelkişiliği sözü edilen taşınmazların … Köyü Yaylası olduğu iddiasıyla, Kıskaçlı Köy tüzelkişiliği ise 128 ada 1 parselin köyün merası olduğu iddiasıyla dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda 12.8.2004 tarih 2004/2-16 sayılı karar ile davanın kısmen kabulüne ve dava konusu parsellerin tesbit gibi miktar vasıf ve ölçülerle 115 ada 26 parsel orman olarak Hazine adına, 124 ada 1 ve 2 parsellerle 128 ada 1 parsel tarla niteliği ile davalı … adına tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm davacı … Köy tüzelkişiliği tarafından tüm parseller yönünden, Hazine vekili tarafından genel olarak temyiz edilmiş ve Dairenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen ilamı ile Davacı … Köy Tüzelkişiliğinin 124 ada 1 ve 2 ve 128 ada 1 parsel hakkındaki temyiz itirazlarının kabulü ile daha önce köy tüzelkişiliği ile davalı … arasında görülüp taraflar arasında H.Y.U.Y’nın 237. maddesine göre kesin hüküm teşkil eden Sarız Asliye Hukuk Mahkemesinin 1990/87 Esas 1994/117 K. Sayılı elatmanın önlenmesi davası yine aynı mahkemenin 1987/69 Esas 109 Karar (1984/401 önceki esas 1986/125 K.) ile yine aynı mahkemenin 1989/93 Esas (1982/99 önceki esas) sayılı ilam ve dayanak rapor ve krokisine dayandığı, yerel Mahkemece bu dosyalar getirtildiği halde keşifte uygulanmadığı, … ve uzman orman bilirkişi rapor ve krokisinde gösterilmediği belirtilerek çekişmeli 124 ada 1 ve 2 numaralı 128 ada 1 parsel numaralı taşınmazlar yönünden bir uzman ve … bilirkişi aracılığı ile yeniden yapılacak keşifte anılan dava dosyalarındaki kesinleşen ilamlar ve dayanak krokilerinin uygulanması, uygulama rapor, kroki ve haritalarında ayrıntılı bir şekilde gösterilmesi ve taraflar yönünden kesin hükmün koşullarının tartışılması, bundan sonra oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi” gereğine değinilerek hüküm bozulmuştur. Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda davanın reddine, çekişmeli 124 ada 1 ve 2 parseller ile 128 ada 1 parsel sayılı taşınmazın tesbit gibi davalı gerçek kişi adına tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm davacı … Köy Tüzelkişiliği tarafından temyiz edilmiştir.
Yörede orman kadastro çalışması yapılmamıştır.
Dava, kadastro tesbitine itiraza ilişkindir.
Dosya kapsamından asliye hukuk mahkemesinin 1950/6-96 sayılı ilamı ile Kıskaçlı Köy Tüzelkişiliği tarafından … Köy Tüzelkişiliği aleyhine elatmanın önlenmesi talebi ile dava açıldığı, mahkemece çekişmeli taşınmazların davalı köye ait Nisan 1340 tarih 11 nolu tapu kaydı içinde bulunması nedeni davanın reddine karar verildiği ve bu hükmün kesinleştiği ,daha sonra sulh hukuk mahkemesinin 1954/232-1957/149 sayılı kararı ile … Köy Tüzelkişiliği tarafından çekişmeli taşınmazların önceki zilyedi olduğu anlaşılan … … aleyhine tapu iptali ve elatmanın önlenmesi talebi ile dava açıldığı, davalı … …’ın açtığı tescil davası sonucu Nisan 1953 tarih 84 nolu tapu kaydı oluşturulmuş ise de davacı köyün dayandığı Nisan 1340 tarih 10 ve 11 nolu tapu kayıtlarının daha eski tarihli olması nedenine ve eski tapu kaydına değer verileceği ve davalıya ait tapu kaydının bir bölümünün davacı köye ait tapu kaydı içinde bulunduğu gerekçeleri ile Sekiyurt Dağının eteğine kadar olan bölümün evvelce tapulu olması nedeni ile davalının buraya kadar olan tapu kaydının iptaline hudutları Doğusu; … Top, Batısı; yol, Kuzeyi; Kazanyuvarlanan Dağı, Güneyi; Kıskaçlıdan gelen su olan tapu kaydının tescilinin aynen muhafazasına karar verildiği ve bu hüküm temyiz edilerek kesinleştiği,
Dosya içinde karar örneği bulunan asliye hukuk mahkemesinin 28.05.1984 tarih 1984/401-125 sayılı dosyasında hazine tarafından … Köy Tüzelkişiliği aleyhine Nisan 1340 tarih 11 ve 10 nolu … Köy Tüzelkişiliğine ait tapu kayıtlarının kapsadığı taşınmazın mera ve … vasfında bulunduğu iddiası ile tapu kayıtlarının iptali ile taşınmazın mera ve … olarak kaydedilmesi ve davalı köyün elatmasının önlenmesine karar verilmesi talebi ile dava açtığı, mahkemenin sözkonusu tapu kayıtlarının iptali ile tapu kayıtlarının kapsadığı alan olarak belirlenen 567.000 m2 ve 130.000 m2’lik bölümlere davalı köyün elatmasının önlenmesine ve bu taşınmazların Hazine adına tapuya tesciline karar verildiği (tapu kayıtlarının vasfının tarla olduğu, uzman ziraat bilirkişi raporuna göre zeminde ise mera vasfının olduğu açıklanarak), intifa hakkının ise davaya müdahil olarak katılan Kıskaçlı Köy Tüzelkişiliğine bırakılmasına karar verildiği, bu hükmün temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 14. Hukuk Dairesinin 03.03.1987 tarih 1986/8111-1987/1778 sayılı ilamı ile ‘çekişmeli taşınmazın … niteliğinde olduğu anlaşılmakla tapu kayıtlarının iptali yolunda kurulan hükmün doğru olduğu ancak daha önce her iki köy arasında görülmüş olan asliye hukuk mahkemesinin 1950/6-1953/96 sayılı ilamı ile intifa hakkının … Köy Tüzelkişiliğine ait olduğunun belirlendiği ve ortada kesin hüküm olduğu bu nedenle intifa hakkının Kıskaçlı Köyüne bırakılamayacağı” gerekçeleri ile mahkeme kararının bozulduğu, bu bozma kararına uyularak mahkemece bu defa elatmanın önlenmesine ilişkin talebin reddi yolunda hüküm kurulduğu, bu hükümde temyizen incelenerek Yargıtay 14. Hukuk Dairesinin 01.03.1988 tarih 1987/9203-1710 sayılı kararı ile onanarak kesinleştiği,
Sarız Asliye Hukuk Mahkemesinin 10.11.1988 tarih, 1982/99-1988/387 sayılı ilamında … tarafından Hazine ve Kıskaçlı Köy Tüzelkişiliği aleyhine zilyetliğe dayanarak tescil davasının açıldığı, mahkemece yapılan inceleme sonucunda dava konusu olan taşınmazın öncesinin Hazineye, intifa hakkının ise … Köy Tüzelkişiliğine ait olduğunun asliye hukuk mahkemesinin 1987/69-109 sayılı kararı ile belirlendiği gerekçesi ile davanın reddine karar verildiği, özel Dairece hükmün bozulduğu, ancak mahkemece direnme kararı verilmesi üzerine 1989/93-148 sayılı hüküm Yargıtay Hukuk Genel Kurulunca onararak kesinleştiği,
Yine dosyada karar örneği bulunan asliye hukuk mahkemesinin 22.12.1994 tarih 1990/87-172 sayılı dosyasında … Köy Tüzelkişiliği tarafından … aleyhine çekişmeli taşınmazların köye ait mera ve … niteliğinde olduğu iddiası ile davalının elatmasının önlenmesi talebi ile dava açıldığı, mahkemece yapılan inceleme sonucunda “davalının dayandığı Şubat 1953 tarih 85 nolu tapu kaydının çekişmeli taşınmazları kapsamadığı, ayrıca davalı gerçek kişinin asliye hukuk mahkemesinin 1982/99-1988/387 sayılı dosyasında açtığı tescil davasının da intifa hakkının … Köy Tüzelkişiliğine ait olduğunu belirterek davanın reddi yolunda hüküm kurulduğu” gerekçeleri ile davanın kabulü ile davalı gerçek kişinin elatmasının önlenmesine karar verildiği anlaşılmaktadır.
Mahkemece 08.05.2005 günlü bozma ilamına uyularak yapılan incelemede, uzman fenni bilirkişiler tarafından düzenlenen 04.08.2006 tarihli raporda, “ ….Sarız Asliye Hukuk Mahkemesinin 1987/69-109 sayılı dosyasında mevcut olan ve 29.07.1985 tarihli … bilirkişi raporunda 1.ve 2.maddelerde açıklanarak çizilen 567.000 m2 ve 1.300.000 m2’lik sınırlar raporumuz ekinde sunulan 1/25.000 ölçekli pafta suretinde yeşil ve mavi renkte işaretlenerek gösterilmiştir.Yine aynı krokide 3.maddede açıklanarak paftasında kırmızı renk ile gösterilen Kıskaçlı Köy sınırı krokimizde kırmızı renk ile gösterilmiştir. Buna göre dava konusu olan 128 ada 1 parsel ile 124 ada 1 ve 2 parseller Kıskaçlı Köy hududu olarak gösterilen sınır içinde kalmaktadır.
Sırız Asliye Hukuk Mahkemesinin 1989/93E 1989/148 sayılı dosyasında mevcut olan 18.10.1988 tarihli … bilirkişi krokisi incelendi.Bu kroki mevkili olarak kuzey ve güney sınırları yönünden ve şeklen değerlendirildiğinde dava konusu olan 124 ada 1, 2 parsellere uymaktadır. Kroki yüzölçümü toplamı 14.640 m2 olmasına rağmen kadastro yüzölçümü toplamı 16.423 m2 gelmektedir. Aradaki fark kullanım şeklinin zamanla değişmesinden ve hesaplama yönteminden kaynaklanabilir.
Yine Sarız Asliye Hukuk Mahkemesinin 1990/87E 1994/172 karar sayılı dosyasındaki 20.10.1994 tarihli rapor ve krokilerinin incelenmesi sonucu, bu krokideki sınırların kadastro paftasındaki 124 ada 1 ve 2 nolu parsellerin sınırları ile uyuşduğu, Doğusunun …, Güneyinin ark, Kuzeyinin … ve derenin karşısındaki tarla malikleri …–… …, … Kılıçkaya ve … Soyer’in mirasçıları adlarına kadastro tesbitlerinin yapıldığı, anlaşıldığından dava konusu olan 124 ada 1 ve 2 parselleri kapsadığı tesbit edilmiştir. Sarız Asliye Hukuk Mahkemesinin 1990/87E 1994/172 K.sayılı dosya kapsamında yukarıda bahsedilen 1987/69-109 esas ve kararı ile 1989/93-148 esas ve kararı ekindeki krokilerde uygulanmış ve dava konusu yerlerin aynı yerler olduğu belirlenmiş ve yüzölçüm yönünden aynı değerler kullanılmıştır. Kadastro çalışmaları sonrasındaki durumuna göre 1/3000 ölçekli krokisi … bilgileri de yazılarak yazımız ekinde sunulmuştur.
Dava konusu olan 128 ada 1 parselde yapılan keşifte de kadastro paftasındaki durumu ile zemin durumunun birbiri ile aynı olduğu tesbit edilmiş ve keşif mahallinde daha önce mevcut olduğu söylenen ve şimdi zeminde bulunmayan kağnı yolu bilirkişilerin gösterdikleri şekilde ölçülerek krokimizde gösterilmiştir. Bu parsel yukarıda bahsedilen davalardaki 29.07.1985 ve 20.10.1994 tarihli … bilirkişi raporlarında dava konusu edilmiş ve krokisi düzenlenmiş yerlere girmemektedir.” denilerek rapor ekinde kroki sunmuşlardır.
1) Çekişmeli 128 ada 1 parsel sayılı taşınmaz yönünden;
Yukarıda belirtilen ilamların dayanağı olan krokilerin uzman fenni bilirkişiler tarafından uygulanması neticesinde çekişmeli 128 ada 1 parsel sayılı taşınmazın söz konusu ilamların kapsamı dışında kaldığı ve davacı … Köy Tüzelkişiliğinin davasını bu parsel yönünden ispatlamadığı anlaşılmakla mahkemece bu taşınmaza yönelik olarak davanın reddi yolunda kurulan hükümde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.
2) Çekişmeli 124 ada 1 ve 2 parsel sayılı taşınmaz yönünden:
Mahkemece ortada kesin hüküm bulunmadığı gerekçesi ile bu taşınmazlar yönünden davanın reddi yolunda kurulan hüküm usul ve yasaya aykırıdır. Şöyle ki ;
Toplanan deliller, 04.08.2006 tarihli fenni bilirkişilerin düzenledikleri rapor ve tüm dosya kapsamından asliye hukuk mahkemesinin 1990/87 E sayılı dosyasında davacı … Köy Tüzelkişiliği tarafından davalı … aleyhine açılan elatmanın önlenmesi
davasında “asliye hukuk mahkemesinin 1989/93-148 sayılı ve 1987/69-109 sayılı ilamına konu olan taşınmazın bu dosyada dava konusu olan yer ile aynı yer olduğu ve söz konusu karar ile çekişmeli taşınmaz üzerinde … Köyünün kadim yararlanma ve intifa hakkının bulunduğu ve … niteliğinde olduğu hususunun saptandığı ve kesin hüküm bulunduğu’ gerekçeleri ile davalı gerçek kişinin 14.940 m2’lik taşınmaz üzerindeki elatmasının önlenmesine karar verildiği, yine asliye hukuk mahkemesinin 1987/69-109 sayılı dosyasında hazine tarafından davacı … Köy Tüzelkişiliği aleyhine davalı köye ait Nisan 1340 tarih 10 ve 11 nolu tapu kayıtlarının iptali ve tapu kapsamında bulunan taşınmazın mera ve … niteliğinde olması nedeni ile davalı köyün elatmasının önlenmesine karar verilmesi talebi ile açtığı davada ‘asliye hukuk mahkemesinin 1950/6-1953/96 ve sulh hukuk mahkemesinin 1954/232-1957/149 sayılı dosyaları ile çekişmeli taşınmazın … Köyüne ait tapu kaydı içinde bulunması nedeni ile … Köyü lehine kurulan hükümler bulunduğu ‘ gerekçeleri ile tapu kayıtlarının iptali ile elatmanın önlenmesi talebinin reddi ile çekişmeli taşınmazın … Köy Tüzelkişiliğine ait olduğunun tesbitine karar verildiği, bu hükümlerin kesinleştiği anlaşılmaktadır. Davacı köy ile davalı gerçek kişi arasında görülen asliye hukuk mahkemesinin 1990/87 E sayılı ve 1989/93 E sayılı (önceki esas 1982/99) ilamlarının tarafları konusu ve sebebe aynı olduğundan davacı … Köy Tüzelkişiliği ile davalı gerçek kişi arasında kesin hüküm niteliği taşıdığı ,yine asliye hukuk mahkemesinin 1950/6 E ve sulh hukuk mahkemesinin 1954 /232 E,asliye hukuk mahkemesinin 1989/69 E. sayılı ilamlarında davalı gerçek kişi taraf olmamakla birlikte çekişmeli taşınmazların üzerinde … Köyünün kadim yararlanma hakkının bulunduğu ve intifa … sahibi olduğunun saptanması nedeni ile davalı gerçek kişi yönünden bu ilamların … delil oluşturduğu anlaşılmaktadır.
Uzman … bilirkişi raporunda çekişmeli 124 ada 1 ve 2 parsel sayılı taşınmazların asliye hukuk mahkemesinin 1987/69 E ve 1990/87 E. Sayılı ilamlarının dayanağı olan krokilerin kapsamı içinde kaldığı hususunun açıklandığı, dosya kapsamından da bu durumun saptandığı ve davacı … Köy Tüzelkişiliğinin davasını ispat ettiği anlaşılmakla, mahkemece çekişmeli 124 ada 1 ve 2 parsel sayılı taşınmazlarla ilgili olarak “124 ada 1 ve 2 parsel sayılı 3389.12 m2 ve 13.034.62 m2 yüzölçümündeki taşınmazların kadastro tesbitlerinin iptali ile 3402 sayılı yasanın 16/B maddesi gereğince bu parsellerin … olarak sınırlandırılıp özel siciline kaydedilmesine ve beyanlar hanesine … Köyünün kadim yararlanma hakkının bulunduğunun yazılmasına”şeklinde hüküm kurulması gerekirken, aksi düşünceler ile davanın reddi yolunda kurulan hüküm usul ve yasaya aykırıdır.
SONUÇ :1) Yukarıda 1. bendde açıklanan nedenlerle davacı … Köy Tüzelkişiliğinin 128 ada 1 sayılı parsel yönünden temyiz itirazlarının reddi ile bu parsel hakkındaki hükmün ONANMASINA,
2) Yukarıda 2. nolu bendde yazılı nedenlerle; çekişmeli 124 ada 1 ve 2 parsellere ilişkin … Köyü Tüzelkişiliğinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün bu taşınmazlar yönünden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde yatırana iadesine 19/04/2007 günü oybirliği ile karar verildi.