YARGITAY KARARI
DAİRE : 20. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2007/3344
KARAR NO : 2007/4036
KARAR TARİHİ : 28.03.2007
MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi
Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi Orman Yönetimi ve Hazine vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:
K A R A R
Çekişmeli … Köyü 154 ada 37 parselin kadastro sırasında 1963 tarihli mera tahsis haritası kapsamında kaldığı ve aynı taşınmaza ait Sivas Asliye Hukuk mahkemesinin 1985/493- 1987/198 sayılı … Köyü Kooperatifi adına tesciline ilişkin karar bulunduğu belirtilmek suretiyle 3402 Sayılı Yasanın 10/4. maddesi gereğince …- cins ve yüzölçüm haneleri doldurulmak üzere kadastro mahkemesine devredilmiş, Orman Yönetimi 01/04/2004 tarihli dilekçesiyle taşınmazın orman olduğu iddiasıyla davaya katılmış, mahkemece … Köyü Kooperatifinin davasının kabulüne, Orman Yönetiminin davasının reddine, 11/05/2006 tarihli … bilirkişi raporunda A işaretli 12.150 m2 taşınmazın kesinleşen mahkeme kararı gereğince … Köyü Kooperatif adına tesciline, B işaretli 90.629.04 m2 bölümünün 3402 sayılı Yasanın 16/B maddesi gereğince mera olarak sınırlandırılmasına karar verilmiş, karar Orman Yönetimi ve Hazine tarafından temyiz edilmiştir.
Yörede orman kadastrosu yapılmamıştır.
1) Çekişmeli taşınmazın A bölümüne yönelik temyiz itirazları bakımından; Bu bölümün eski tarihli resmi belgelerin yöntemince yerine uygulanması sonucu orman sayılmayan yerlerden olduğunun belirlendiği ve hazine ile köy tüzel kişiliğinin taraf olduğu Sivas Asliye Hukuk Mahkemesinin 1985/493- 1987/198 sayılı kararı ile … Köyü Kooperatifi adına tesciline karar verildiği belirlenerek davalı kooperatif adına tesciline karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığına göre A bölümü hakkında verilen hükmün onanması gerekmiştir.
2) B işaretli bölüme yönelik temyiz itirazlarına gelince bu bölüm hakkında mahkemece yapılan araştırma ve inceleme hükme yeterli değildir .Şöyle ki; 1969 yılında 4753,5618, ve 1074 sayılı topraksız çiftçiyi topraklandırma yasalarının mera ile ilgili hükümlerinin uygulanması sebebiyle, … Köyü hudutları içinde … tevzi komisyonu tarafından mera belirtmesi ile köy tüzel kişiliği adına mera tahsisi yapıldığı , 2003 yılında yörede 4342 Sayılı Yasa gereğince çalışan mera komisyonu tarafından da aynı yerlerin mera olarak sınırlandırıldığı ancak yine 2003 yılında yapılıp 09.03.2004 tarihinde askıya çıkarılan arazi kadastro çalışmaları öncesinde Maliye Bakanlığı Milli Emlak Genel Müdürlüğü’nün 22.05.2001 tarihli kararı gereğince … Köyünde çekişmeli taşınmazların da içinde bulunduğu devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yer niteliğinde 1.500.000 m2 yüzölçümünde taşınmazın 178 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 13/d maddesi gereğince Orman Genel Müdürlüğüne ağaçlandırılmak üzere tahsis edildiği ve kısmen ağaçlandırıldığı,ağaçlandırılan alanın halen 5-6 yaşlarında … fidanları ile kaplı olduğu ve bu alanın orman yönetimince … tel ile çevrildiği anlaşılmaktadır.
4342 Sayılı Mera Yasası’nın 27/5/2004 tarih 5178 sayılı yasanın 3. maddesi ile değişik 14. maddesi birinci fıkrası ile 3/7/2005 tarih 5403 Sayılı Yasanın 27 maddesi ile değişik d bendinde “ Tahsis amacı değiştirilmedikçe mera, yaylak ve kışlaktan bu Kanunda gösterilenden başka şekilde yararlanılamaz. Ancak, bu Kanuna veya daha önceki kanunlara göre mera, yaylak ve kışlak olarak tahsis edilmiş olan veya kadimden beri bu amaçla kullanılan arazilerden;….d) Köy yerleşim yeri ile uygulama imar plânı veya uygulama plânlarına ilave imar plânlarının hazırlanması, … muhafazası, gen kaynaklarının korunması, MİLLÎ PARK VE MUHAFAZA ORMANI KURULMASI, doğal, tarihî ve kültürel varlıkların korunması, sel kontrolü, akarsular ve kaynakların düzenlenmesi, bu kaynaklarda yapılması gereken su ürünleri üretimi ve termale dayalı tarımsal üretim faaliyetleri için ihtiyaç duyulan, yerlerin, ilgili müdürlüğün talebi, komisyonun ve defterdarlığın uygun görüşü üzerine, valilikçe tahsis amacı değiştirilebilir ve söz konusu yerlerin tescilleri Hazine adına, vakıf meralarının tescilleri ise vakıf adına yaptırılır.”denmek suretiyle tahsis amacının değiştirilebileceği hükme bağlanmıştır.
Meraların tahsis amacının değiştirilme usulünün ne şekilde olacağı ise, Mera Yönetmeliğinin 8. maddesinde belirtilmiş olup buna göre “ Mera, yaylak ve kışlak alanları ile umuma ait …, otlak ve kamu … mallarının tahsis amacı; zaruri olan hallerde ilgili müdürlüğün Bakanlık İl Müdürlüğüne talebi, Komisyonun ve defterdarlığın uygun görüşü üzerine, talep edilen alanın tamamının veya bir kısmının tahsis amacı valilikçe değiştirilebilir. Tahsis amacı değiştirilen alanların tescilleri Hazine adına, vakıf meralarının tescilleri ise vakıf adına yaptırılır” denmektedir.
Yerel mahkemece, yukarıda açıklanan yasal düzenleme çerçevesinde işlem yapalap yapılmadığı konusunda araştırma yapılmamıştır..
O halde, yerel mahkemece, çekişmeli taşınmazların orman yönetimi tarafından ağaçlandırma projesine göre ağaçlandırma yapılarak etrafının tel örgü ile çevrildiği, eylemli durum itibari ile bir bölümünün … fidanları ile kaplı olduğu göz önünde bulundurularak 4342 Sayılı Mera Yasası’nın 14. maddesinin (d) fıkrası gereğince dava konusu taşınmazların tahsis amacının değiştirilmesi için ,Maliye Bakanlığı ve Valiliğin uygun görüşü alınmak sureti ile, … ve Köyişleri Bakanlığına başvuruda bulunulup bulunulmadığı araştırılmalı, yapılan araştırma sonucunda, böyle bir başvuru yapıldığı ve yasada öngörülen prosedüre uyularak ilgili valilikçe tahsis işleminin tamamlandığı anlaşılırsa, taşınmazın niteliğinin artık mera olmayıp orman olduğu gözetilerek, Mera Yönetmeliğinin 8. maddesine gereğince orman niteliği ile Hazine adına tesciline karar verilmeli, yapılan araştırma sonucu dava konusu taşınmazların tahsis amacının değiştirilmesi için yasada öngörülen başvurunun yapılmadığı veya başvuruda bulunulmakla birlikte işlemlerin tamamlanmadığı anlaşılırsa, bu kez, somut olayın kamu düzenine ilişkin olduğu gözetilerek, davacıya yasal düzenlemede öngörülen başvuru ve işlemlerin tamamlanması için süre tanınmalı ve ulaşılacak sonuca göre bir karar verilmelidir.
Açıklanan hususlar gözetilmeksizin, eksik inceleme ve araştırmaya dayanılarak yazılı biçimde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır
SONUÇ: Yukarıda 1.bentte açıklanan nedenlerle çekişmeli taşınmazın A bölümüne yönelik temyiz itirazlarının reddi ile hükmün bu bölüme yönelik olarak onanmasına, 2. bentte açıklanan nedenlerle Orman Yönetimi ve Hazine vekilinin hükmün B bölümüne yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün bu bölüme yönelik olarak BOZULMASINA, 28.03.2007 günü oybirliği ile karar verildi.