YARGITAY KARARI
DAİRE : 20. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2007/8759
KARAR NO : 2007/17221
KARAR TARİHİ : 31.12.2007
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki irtifak hakkının tesisi ve tapuya şerh verilmesine ilişkin davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılardan Hazine tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:
K A R A R
Davacı İSKİ Genel Müdürlüğü, 1992 yılında yapılan kadastro sırasında Hazine ve Orman Yönetimi aleyhine açtığı davada, orman niteliği ile Hazine adına tespit ve tescil edilen … Köyü 939 parsel sayılı 157 hektar 1.121,06 m2 yüzölçümündeki taşınmazın 08.02.1979 tarihli taahhüt senedi ile DSİ Genel Müdürlüğüne 99 yıllığına irtifak … tesis edilen alanda kaldığını, parsel üzerinde kurumlarına ait … Barajı İçme ve Kullanma Suyu arıtma tesisleri bulunduğunu, DSİ Genel Müdürlüğü ile yapılan 20.01.1969 tarihli protokol uyarınca bu yerin kullanımının İski Genel Müdürlüğüne geçtiğini, ancak 939 sayılı parselin 6831 Sayılı Yasanın 2/B madde uygulaması ile Hazine adına orman rejimi dışına çıkartılmış olması nedeniyle Hazine tarafından kişilere satılabileceğini, ayrıca yapılan 2/B madde uygulamasının da usulsüz olduğunu, 939 sayılı parselin 20 yıldan fazla süreyle İski Genel Müdürlüğü tarafından kullanıldığını, üzerinde İSKİ Genel Müdürlüğüne ait tesisler bulunması nedeniyle 939 sayılı parselin İski Genel Müdürlüğüne ait tesislerine isabet eden bölüm üzerine irtifak … tesisi ile üçüncü kişilere devrinin önlenmesi için tedbir kararı verilmesini istemiş, 22.03.2004 havale tarihli dilekçe ile de 939 sayılı parselin bilirkişi kurul raporunda belirlenen 1.078.591 m2 yüzölçümlü bölümü üzerinde irtifak hakkının tesisi ve irtifak hakkının tapu kaydına şerhine karar verilmesi yönünde ıslah dilekçesi vermiştir. Mahkemece davanın kabulüne, dava konusu taşınmazın bilirkişi kurulu raporuna ekli krokide kırmızı çizgi ile çevrili 1.078.591 m2 yüzölçümlü bölümüne “İSKİ Genel Müdürlüğü yararına 08.02.1979 tarihinde tesis edilen 99 yıllık irtifak hattının tapuya şerh verilmesine” karar verilmiş, hüküm davalılardan Hazine tarafından temyiz edilmiştir.
Dava, orman niteliği ile Hazine adına tapuda kayıtlı olan parsel hakkında irtifak … tesisi ve bunun tapuya şerh verilmesi istemine ilişkindir.
Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yörede 1942 yılında 3116 Sayılı Yasa hükümlerine göre yapılıp kesinleşen orman kadastrosu, 1964 yılında genel arazi kadastrosu, 1992 yılında ormanlık yerler ile 2/B alanları ve kadastro dışı bırakılan yerlerde yapılan arazi kadastrosu, 23.11.1981 tarihinde ilan edilerek kesinleşen aplikasyon ve 2. madde uygulaması, 27.02.1989 tarihinde ilan edilerek kesinleşen aplikasyon ve 2/B madde uygulaması bulunmaktadır.
Devlet ormanları üzerinde irtifak … tesis etmenin yöntemi 6831 Sayılı Yasanın 17. maddesinde ve bu madde hükmüne göre çıkartılan 05.04.1995 günlü Resmi Gazetede yayınlanan yönetmelik ile bu yönetmeliği yürürlükten kaldıran 22 Mart 2007 günlü Resmi Gazetede yayınlanan Orman Sayılan Alanlarda Verilecek İzinler Hakkında Yönetmelikde açıklanmıştır. Devlet Ormanları üzerinde kurulacak izin ve irtifak … işlemleri, idari işlemlerdendir. Bu nedenle; adliye mahkemelerince, Devlet Ormanlarında irtifak … tesisi ve bu hakkın tapu kütüğünün beyanlar hanesine şerh verilmesi yönünde karar verilemez. Orman İdaresi ve DSİ Genel Müdürlüğü arasında 08.02.1979 tarihinde yapılan taahhüt senedi ile çekişmeli taşınmazın bir bölümü üzerinde DSİ Genel Müdürlüğü yararına 99 yıl süre ile irtifak … tesis edildiğine göre bu hak, davacı İSKİ Genel Müdürlüğü ile DSİ Genel Müdürlüğü arasında yapılan protokol sonucu davacı İdareye geçmemiş ise davacı kurumun, bunu idari yoldan sağlaması ya da 6831 Sayılı Yasanın 17. maddesi ve sözü edilen yönetmelik hükümleri uyarınca irtifak … tesisi yönünde Orman Genel Müdürlüğüne başvurup işlem yaptırması gerekir (H.G.K. 26.04.2006 gün 2006/14-264-237). Dosya kapsamından, çekişmeli 939 sayılı parsel hakkında 6831 Sayılı Yasanın 2/B maddesi uyarınca orman rejimi dışına çıkartılma konusunda bir işlem yapıldığı anlaşılamadığı gibi, sözü edilen Yasanın 2/4 maddesi gereğince, orman rejimi dışına çıkarma işlemleri; muhafaza ormanları, milli park alanları, tabiat parkları, tabiatı koruma alanları, izin ve irtifak … tesis edilen ormanlık alanlarda bu niteliklerinin devamı süresinde yapılamaz. Bu davanın ret edilmiş olması davacının İdareye başvurma hakkına engel teşkil etmeyeceği de gözönünde bulundurularak davanın reddine karar verilmesi gerekirken aksi düşünce ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.
SONUÇ. Yukarıda açılanan nedenlerle davalı Hazinenin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA 31.12.2007 günü oybirliğiyle karar verildi.