YARGITAY KARARI
DAİRE : 20. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2008/8112
KARAR NO : 2008/17441
KARAR TARİHİ : 04.12.2008
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki tapu kaydının iptali davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı Hazine ve katılan … tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:
K A R A R
Davacı Hazine, 05.01.2005 tarihli dilekçesiyle Göcek Beldesi 583, 584 ve 585 sayılı parsellerin davalı … Yatırım A.Ş. adına kayıtlı olduğunu, bu parsellerin öncesi orman sayılan yerlerden iken 6831 Sayılı Yasanın 2/B maddesi gereğince Hazine adına orman sınırları dışına çıkarıldığını tapu kayıtlarının iptalini ve Hazine adına tapuya tescilini istemiştir. Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu 07.03.2005 tarihli dilekçesiyle … Bankasının Tasarruf Mevduatı Sigorta fonuna devredildiğini, bu bankanın hakim ortaklarının sahip olduğu şirketlere ve mal varlıklarına el konulduğunu, bu cümleden davalı şirkete ait çekişmeli parseller üzerine e tedbir konulduğunu, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini bildirerek davaya katılma talebinde bulunmuş, talebi kabul edilmiştir. Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu tarafından 4389 Sayılı Bankalara Kanunun 14 ve 15. Maddeleri ile 6183 Sayılı Amme alacaklarının Tahsili Usulü Hakkındaki Yasa hükümleri uyarınca davalı …Ş. aleyhine başlatılan icra takibi sonunda, tapuda davalı şirkete adına kayıtlı Göcek köyü 583, 584 ve 585 sayılı parsellerin cebri icra yoluyla satıldığı ve 01.09.2005 tarihli açık artırmada … Grand Hotel İşletmeleri A.Ş. ihale edildiği, Bunun üzerine … Grand Hotel İşletmeleri A.Ş. tarafından davanın reddine karar verilmesi istemiyle davaya davalı yerine katılma talebinde bulunulmuştur. Diğer yandan, Orman Yönetimi 21.10.2005 tarihli dilekçeyle Göcek beldesi 583, 584 ve 585 sayılı parsellerin orman ile ilgisi olmadığından, yasal dayanağı olmayan Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılmasına ilişkin işlemin iptalini istemiş, dava Asliye 3. Hukuk Mahkemesinin 2005/304 esasına kayıt edilmiş, T.E.M.A. vakfı taşınmazların orman niteliğinde olduğu, orman ve doğal sit alanı olarak muhafazasında yarar bulunduğunu iddia ederek, Orman Yönetimini yanında davaya katılmış, Asliye 3. Hukuk Mahkemesinin 28.06.2006 gün ve 2005/304-382 sayılı kararıyla dava Asliye 2. Hukuk Mahkemesinin 2005/14 esasına kayıtlı dava dosyası ile birleştirilmiştir. Mahkemece 2005/14 esaslı Hazine tarafından kısmen orman kadastrosu sınırları içindeyken 6831 Sayılı Yasanın 2. madde uygulamasıyla Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılan yer olduğu iddiasıyla açılan tapu iptal tescil davasının REDDİNE, birleşen … Asliye 3. Hukuk Mahkemesinin 2005/304 esasına kayıtlı dava dosyası yönünden davanın
-2-
2008/8112 – 17441
kabulüne ve … İlçesi … Beldesi … ada ile ilgili 1744 Sayılı Yasa ile değişik 6831 Sayılı Yasanın 2. maddesi ve 3302 Sayılı Yasa ile değişik 6831 Sayılı Yasanın 2/B madde uygulamasının iptaline karar verilmiş, hüküm Hazine ve … tarafından temyiz edilmiştir.
Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, kesinleşmiş orman kadastrosu sınırları içindeyken yine kesinleşmiş 2. madde uygulamasıyla Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılan taşınmazın tapu kaydının iptaline ve Hazine adına tapuya tesciliyle, Göcek köyünde(beldesinde) kesinleşmiş aplikasyon ve 1744 Sayılı Yasa ile değişik 6831 Sayılı Yasanın 2. madde uygulamasının tamamen iptaline ilişkindir.
Çekişmeli taşınmazların bulunduğu Göcek Köyünde yerde tesbit tarihinden önce 1945 yılında yapılıp kesinleşen orman kadastrosu vardır. Daha sonra 1976 yılında yapılıp, 28.03.1978 tarihinde ilan edilerek dava tarihinden önce kesinleşen aplikasyon, Kızıldağ Serisi Ormanlarının kadastrosu ve 1744 Sayılı Yasa ile değişik 6831 Sayılı Yasanın 2/B madde uygulaması mevcuttur.
1- Çekişmeli parsellerin yer aldığı Yağhane adasının orman sınırları dışına çıkarılmasına ilişkin işlemin 28.03.1978 günü ilan edilmesinden sonra, 1744 Sayılı Yasa ile değişik 6831 Sayılı Yasanın 11 maddesinde yer alan 1 yıllık hak düşürücü süre geçtiği ve işlem kesinleştiğinden bu işlemin iptali ve taşınmazın orman olarak sınırlandırılmasına ilişkin katılan … Vakfının davasının reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığından … Vakfının tüm temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Hazinenin temyiz itirazlarına gelince;
Çekişmeli Göcek Köyü 583 sayılı parsel 348813 m2 zeytinlik niteliğiyle, Şubat 1326 tarih 111 ila 129 ve 132 ve 133 nolu tapu kayıtları kapsamındaki mera, harman yeri ve tarla ve bağ yeri olarak … … … … oğullarından … …, … … ve … … ile diğer müşterekleri adına kayıtlı iken satış ve intikallerden söz edilerek, payları oranında … Faralyalı ve müşterekleri, dört yönden 583 sayılı parsel ile çevrili aynı köy 584 sayılı parsel, 155 m2 yağhane niteliğiyle Şubat 1326 Tarih 131 sıra numaralı tapu kaydı kapsamında kaldığı ve aynı kazanma nedeninden söz edilerek … Faralyalı ve müşterekleri, yine dört yönden 583 sayılı parsel ile çevrili 585 parsel sayılı 370 m2 yüzölçümündeki kargir ev ve avlu nitelikli taşınmaz da aynı tapu kaydı ile yine … Faralyalı ve müşterekleri adına tesbit edilmiş, kadastro tesbitleri itirazsız kesinleşerek 02.02.1957 tarihinde tapuya kayıt edilmiş, 24.12.1997 tarihinde 6790 yevmiyeyle Turizm Endüstri Yatırım A.Ş ye …, tapunun beyanlar hanesine 21.07.1995 tarihinde 3655 yevmiye ile taşınmazın 6831 Sayılı Yasanın 2/B Madde uygulamasıyla Hazine adına orman sınırları dışına çıkarıldığı, 21.5.1998 tarihinde korunması gerekli kültü ve tabiat varlığı olduğu yönünde şerh yazılmıştır.
… ve Orman Bakanlığının 17.03.2005 gün ve 922 sayılı yazıları gereği görevlendirilen … ve Orman Bakanlığı Teftiş Kuruluna bağlı müfettiş Turhan … Alpkılıç tarafından düzenlenen 25.04.2005 tarihli raporda öz cümle; Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunca el konulan 583, 584 ve 585 parsellerin durumunun belirlenmesi emri üzerine yapılan araştırmada, taşınmazların bulunduğu … Adasında 3116 Sayılı Yasa hükümlerine göre orman kadastrosunun yapılmadığı, 1744 Sayılı Yasa döneminde yağhane adası olarak 2. Madde gereği Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılmasına karar verildiği ve … … vereselerine ait olduğunun tutanağa yazıldığı, Orman İşletme Müdürlüğünce düzenlenen 11.11.2004 tarihli inceleme raporunda … Adasının P. CV poligon olarak orman sınırları
-3-
2008/8112 – 17441
dışına çıkarıldığının saptandığı, 1744 sayılı yasa hükümlerine göre çalışmayı 3 Numaralı Orman Kadastro Komisyonuna bağlı 3 Numaralı Ekipce yapıldığı, 3302 sayılı yasa döneminde de 9 Numaralı Orman Kadastro Komisyonunca yapılan çalışmada durumunu değişmediği,
İnceleme konusu taşınmazın fiilen eski tarihlerden beri zeytinlik olarak kullanılan bir ada olduğu, Aynı zamanda Yağhane adası olarak ta bilindiği, adanın büyük bir bölümünü kapsayan Batı yamata eğimin %60 olduğu, Batısının bakımlı zeytinlik ve … olarak kullanıldığı, bu kısımda restore edilmiş eskiden yağhane olarak kullanılan büyükçe bir bina ve daha … başka binalar bulunduğu, Doğusunun ise eğimin fazla olması nedeniyle kullanılmayan aşısız … ağırlıklı olmak üzere maki bitkileri ile kaplı olduğu, tüm adada 8-10 adet kızılçam ağacının bulunduğu, adanın geçmişte ve şimdi orman vasfında olmadığı, 2000 yılı amenajmanda bozul kızılçam meşçeresi olarak nitelenmesine rağmen kızılçam ile ilgisi olmadığı, 1953 yılı … fotoğraflarından üretilen 1959 basım memleket haritasında çalılık rumuzlu yeşil … alın olarak nitelendiği, geldiği 1326 yılına dayanan tapu kayıtlarının bulunması nedeniyle 1-İ gereği orman sayılmayan yerlerden olduğu, 1970 … fotoğrafında bugünkü gibi görüldüğü bildirilmiştir.
Kesinleşmiş orman kadastrosunun uygulanmasına dayalı araştırma, inceleme ve keşif sonucu düzenlenen uzman bilirkişi raporuyla çekişmeli Göcek Köyü … Adası mevkii 583 sayılı parsel ile bu parsel içinde yer alan 584 ve 585 sayılı parsellerin bir bütün olarak dört yönünün denizle çevrili olduğu, Amenajmanda BÇz olarak (bozukçam olarak) nitelendirildiği, 1965 çekimi … fotoğrafında: taban arazi yapısının … olarak görüldüğü, Ağırlıklı ağaç türünün … olduğu, kısmen Kuzey Doğusu ve Doğusunda yer yer … ağaçları ve kısmen zemini örten boysuz maki bitkileri bulunduğu, 1953 ve 1954 çekimi 1959 baskı memleket haritalarının tamamında taşınmazların aynı şekilde … rumuzlu alan olarak nitelendiği, 1957 arazi kadastrosunda tapu kaydı ile gerçek kişiler adına tescil edildiği, 3116 Sayılı Yasa hükümlerine göre yapılan orman kadastrosunda orman sınırları dışında olduğu, 1744 Sayılı Yasa döneminde; 3 Numaralı Orman Kadastro Komisyonuna bağlı 3 Numaralı Ekibin, 25.08.1976 tarih ve 30 nolu tutanağın 90.sayfasında yazılı olduğu gibi orman sınır noktası tesis edilmeden adanın etrafı tamamen denizle çevrili olduğundan söz ederek orman sınırları dışına çıkardığı, kesinleşen alanlar cetvelinde aynen “yağhane adası 6831 Sayılı Yasanın değişik 2. maddesine göre orman sınırları dışına CV nolu 2. maded parseli olark çıkarılmıştır “ dendiği, … 021-c2-I numaralı paftada yer aldığı, yüzölçümünün ise 40 hektar 1000 m2 olduğu, taşınmazın genel yapısının zeytinlik olduğu, üzerinde üç adet tek katlı depo ve bir adet tuvalet bulunduğu, 584 sayılı parsel üzerinde bir katlı kargir bina, 585 parsel üzerinde ise iki katlı kargir bina bulunduğu, Adanın 2/3 kabul edilebilecek Güneybatı, Batı ve Kuzeybatı bölümlerinde eğimin %15-20 olduğu, toprağın çok taşlı yer yer blok kayalıklı kaba teksürlü olduğu, bu bölümde arazinin zeytinlik amaçlı kullanıldığı, bina tesis ve arazi arasındaki bağlantıyı sağlayan patikalar bulunduğu, taşınmazın diğer Doğu ve Güneyinde yer alan diğer bölümlerinde eğimin % 40-50 olduğu, maki örtüsü ile kaplı olduğu, her hangi bir tesis bulunmadığı, adanın ana bitki örtüsünün zeytinlik olduğu, … ağaçlarının 80-120 yaşlarında olduğu, ayrıca 8 adet 30-40 yaşında kızılçam ağacı bulunduğu bildirilmiş, aynı fiili yapı Ziraat Uzmanı bilirkişi ve İnşaatçı bilirkişi tarafından da doğrulanmış, Arkeolog Bilirkişi tarafından çekişmeli parsellerin yer aldığı … Adasının 3. Derece Doğal Sit Alanı olduğunu bildirmiştir.
-4-
2008/8112 – 17441
Dosyadaki tüm bilgi ve belgelerden; çekişmeli parsellerin 1957 yılındaki kadastro tesbitlerinde esas alınan tapu kayıtlarının … … ve müştereklerine ait olduğu, çekişmeli parsellerin bulunduğu Göcek köyünde tesbit tarihinden önce 1945 yılında yapılıp kesinleşen orman kadastrosu varsa da, çekişmeli taşınmazın bu işlemde değerlendirmeye tabi tutulmadığı, 3 Numaralı Orman Kadastro Komisyonuna bağlı 3 Numaralı Ekip tarafından, 1976 yılında Kızıldağ serisi ormanlarının kadastrosu ve 1744 Sayılı Yasa ile değişik 6831 Sayılı Yasanın 2. Madde uygulaması yapılırken, 30 numaralı çalışma tutanağının 90. sayfasında, “Yağhane adasında çalışmaya devamla tamamının zeytinlik olduğu tesbitle, 6831 sayılı Yasanın 1744 Sayılı Yasa ile değişik 2. maddesi gereğince orman sınırları dışına çıkarılmasına karar verilmiş, … … vereselerine ait olduğunu yerel bilirkişiler beyan etmiştir” denmek suretiyle aynı anda orman olarak sınırlandırması yapılarak, yine 1744 Sayılı Yasa ile değişik 6831 Sayılı Yasanın 2. madde uygulamasıyla … … vereseleri adına orman sınırları dışına çıkarıldığı, Yağhane adası başka deyişle … Adasında bu işlem yapıldıktan sonra aynı sayfada tutanağa devamla … Adasına çok yakın olan dava dışı Eşek Adasının orman olarak sınırlandırıldığının tutanağına yazılıp, bu ada da 2. madde uygulaması yapılmamasından, çekişmeli taşınmazın bulunduğu Yağhane (…) Adasında yapılan işlemin orman sınırları dışına çıkarma işlemi olduğu, daha sonra 3302 Sayılı Yasa döneminde de bir işleme konu edilmediği anlaşılmaktadır.
Çekişmeli parsellerin bulunduğu … Adasının orman kadastrosu ve 1744 Sayılı Yasa ile değişik 6831 Sayılı Yasanın 2. maddesi uygulamasına ilişkin 30 numaralı tutanağın 90. sayfasında orman ile ilgisinin olmadığı belirtilerek, 40 hektar yüzölçümündeki P.CV poligon olarak tapu kaydı maliki olan … … vereseleri adına orman dışına çıkarılmasına ilişkin işlem 28.03.1978 tarihinde ilan edilmek suretiyle kesinleşmiş, dava tarihine kadar hak düşürücü süreler geçmiştir.
Mahkemece; çekişmeli parsellerin tapulu zeytinlik olduğu, orman ile ilgisi olmadığı, bu nedenle nitelik kaybı nedeniyle orman dışına çıkarmaya ilişkin işlemin de yasal dayanağının bulunmadığı gerekçesiyle, Orman Yönetimini davasının kabulüne ve taşınmazın 2. madde uygulamasıyla Hazine adına orman dışına çıkarılmasına ilişkin işlemin iptaline karar verilmiş, 2/B işlemi iptaline karar verildiğinen, buna bağlı olarak Hazinenin davası red edilmişse de, Orman Yönetiminin böyle bir davada hukuki yararı bulunup bulunmadığı irdelenmemiştir.
Davacı sıfatı dava ile ulaşılmak istenen hakka sahip olan kişi yada kuruma aittir. Çekişmeli parsellerin orman olarak sınırlandırılmasına yada 6831 Sayılı Yasanın 2. madde uygulamasına konu edilmesine itiraz davasında davacı sıfatı, 6831 Sayılı Yasanın 11/1. maddesi gereğince bu işlemlerin iptalinde hukuken yararı bulunan tapu maliklerine ait olup, Orman Yönetimi ve Hazinenin ancak davalı sıfatı bulunabilir. Parsellerde mülkiyet … bulunmayan kişi yada kurumların, taşınmazın öncesinin orman olmadığı bu nedenle 2/B işleminin yasal olmadığı iddiasıyla 2/B işleminin iptali istemiyle böyle bir dava açmakta hukuken yararı olmadığı gibi, Orman Yönetiminin görevlerini ve sorumluluklarını düzenleyen 3234 Sayılı … Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanuna göre, orman sayılmayan bir taşınmazın, 6831 Sayılı Yasanın 2/B Madde uygulamasına konu edilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açma yetki ve görevi yoktur.
Orman Yönetiminin açtığı birleşen 2005/304 esasa kayıtlı davada Hazinenin taraf sıfatı bulunmadığı ve bu nedenle kararı temyiz edemeyeceği söylenemez. Şöyle ki; Orman
-5-
2008/8112 – 17441
Yönetiminin açtığı davada taraf sıfatı bulunmayan Hazinenin, aynı mahkemenin 2005/14 esasına kayıt edilip, Orman Yönetiminin açtığı … 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2005/304 esasına kayıtlı dava ile birleşen, tapu iptal tescil davası nedeniyle taraf sıfatını kazanacağından, Orman Yönetiminin davasının kabulüne ilişkin kararı temyiz etmekte hukuki yararı vardır.
Hukuki yarar dava ön şartı olup, Orman Yönetiminin davasının bu nedenle reddiyle, Hazinenin davası hakkında da olumlu yada olumsuz bir karar verilmesi gerekirken, aksine düşüncelerle, Orman Yönetiminin davasının kabulüne karar verilmesi ve Hazinenin davası hakkında ise olumlu yada olumsuz bir karar verilmemesi usul ve yasaya aykırıdır.
SONUÇ: 1- Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle; … Vakfının tüm temyiz itirazlarının REDDİNE,
2- Yukarıda ikinci bentte açıklanan nedenlerle: Hazinen temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre Hazinenin sair temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına 04/12/2008 günün oybirliği ile karar verildi.