YARGITAY KARARI
DAİRE : 20. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2009/6413
KARAR NO : 2009/9607
KARAR TARİHİ : 10.06.2009

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı … tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

1977 yılında yapılan arazi kadastrosu sırasında …Mahallesi 1840 ada 7 parsel sayılı 13.998 m2 yüzölçümündeki taşınmaz Haziran 1947 tarih 3 sıra nolu tapu kaydı uygulanarak arsa niteliği ile … …adına tesbit edilmiştir. İtirazı kadastro komisyonunca reddedilen Hazinenin açtığı dava sonucu, Üsküdar 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 1978/98-232 sayılı kararı ile çekişmeli taşınmazın da içinde bulunduğu …Devlet ormanının 1940 yılında yapılıp kesinleşen tahdit içinde olduğu, 19 nolu kadastro komisyonunca 1744 sayılı yasanın 2. madde uygulaması ile orman rejimi dışına çıkarıldığı ve bu işlemin kesinleştiği, kadastro tespit tarihinden sonra Orman Bakanlığının 08.05.1978 günlü oluru ile 19 nolu orman kadastro komisyonunca 1744 Sayılı Yasaya göre yapılan 2. madde çalışmaları iptal edildiğinden, iptal işleminin dikkate alınmadığı,2. madde ile çıkan yerlerin tapu sahiplerine döneceği, çekişmeli taşınmazın hiçbir zaman orman olmadığı, itiraz edilmediğinden orman sınırları içinde kaldığı, kaldı ki, Hazinenin orman iddia ve davalarında taraf olamayacağı, dava ehliyeti bulunmadığı gerekçeleri ile Hazine tarafından açılan davanın reddine, kadastro komisyon kararının onaylanmasına karar verilmiş , temyiz üzerine Yargıtay 14. Hukuk Dairesince onanarak kesinleşmiştir. 1840 ada 7 parsel ifraz üzerine 1840 ada 166 ve dava dışı parsellere ayrılmıştır.1840 ada 166 parsel sayılı 516m2 yüzölçümündeki taşınmaz … adına tapuda kayıtlıdır.Davacı …, 1840 ada 166 parsel sayılı taşınmazın 1940 yılında yapılıp kesinleşen orman tahdidinde …Devlet Ormanı sınırları içinde iken 6831 sayılı yasanın 2/B madde uygulaması ile Hazine adına orman rejimi dışına çıkarıldığı, hazine adına tapuya tescili istemiyle dava açmıştır.Mahkemece, çekişmeli taşınmazın 1840 ada 7 parsel sayılı taşınmazın ifrazından oluştuğu, Hazine tarafından 1840 ada 7 parsel sayılı taşınmaza yönelik açılan davanın Üsküdar 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 1978/98-232 sayılı kararı ile reddedilip kesinleştiği, çekişmeli taşınmazın da içinde bulunduğu … Devlet Ormanının 1744 Sayılı Yasanın 2. madde uygulaması ile orman rejimi dışına çıkarıldığı, çekişmeli taşınmazın Ağustos 332 tarih 91 sıra nolu kök tapu kaydının kapsamı içinde kaldığı , orman rejimi dışına çıkarılan tapulu yerlerin tapu sahiplerine döneceği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı Hazne tarafından temyiz edilmiştir.
Dava, tapu iptali ve tescile ilişkindir.
Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde 1940 yılında 3116 Sayılı Yasa hükümlerine göre yapılıp kesinleşen orman kadastrosu, daha sonra 25.02.1981 tarihinde ilan edilerek kesinleşen 1744 Sayılı Yasanın 2. madde uygulaması vardır.

-2-
2009/6413-9607

Dosya içinde bulunan bilgi ve belgelere göre,
1- Çekişmeli taşınmazında içinde bulunduğu …Çiftliğinin 1940 yılında 3116 sayılı yasa hükümlerine göre yapılıp kesinleşen orman tahdidi içinde kaldığı,
2- …Çiftliğinin 431 sayılı yasa uyarınca Maliye Bakanlığının 20.10.1943 gün 3211 /18516 sayılı emirleri üzerine Aralık 943 tarih 2 sıra numaralı tapu ile Hazine adına tescil edildiği,
3- …Çiftliği hissedarlarından Leman Ünlüsoy tarafından Hazine aleyhine açılan davanın Üsküdar Asliye Hukuk Mahkemesinin 1944/925-280 sayılı kararıyla kabulüne , Hazine adına yapılan tescilin iptaline ve hazinenin el atmasının önlenmesine karar verildiği , Yargıtay 1. Hukuk Dairesince onanarak 4.5.1945 tarihinde kesinleştiği ve bu karar uyarınca Aralık 945 tarih 1 sıra numaralı tapu ile Leman Ünlüsoy ve diğer paydaşları adlarına tescil edildiği ,
4- …Çiftliği hissedarlarından Leman ve Tazende tarafından orman yönetimi aleyhine açılan davanın Üsküdar Asliye hukuk Mahkemesinin 1945/50-589 sayılı kararıyla , …Çiftliğinin özel orman olduğu ve Üsküdar Asliye Hukuk Mahkemesinin 1944/925 -280 sayılı dosyasında …Çiftliğinin aynının davacılar ile dava dışı kişilere ait olduğunun belirlendiği gerekçesi ile orman yönetiminin el atmasının önlenmesine karar verildiği, ancak bu kararın kesinleşip kesinleşmediğinin belirlenemediği ,
5-…Çiftliğinin orman olan kısımları 1945 yılında 4785 sayılı yasa uyarınca devletleştirildiği ve 5.12.1947 gün 59 sıra nolu tapu kaydı ile Uzuntarla ,…ve … Ormanları niteliği ile Hazine adına tescil edildiği,
6-Çekişmeli taşınmazında içinde bulunduğu …Devlet Ormanının Bakanlar Kurulunun 28.12.1955 gün 4/6403 sayılı kararı ile muhafaza ormanı rejimine alındığı, bu işlem aleyhine …Çiftliği hissedarları tarafından açılan davanın 1957/289 numara ile reddedildiği,
7- Üsküdar Sulh Hukuk Mahkemesinin 1.7.1946 gün 1946/503-240 sayılı kararı ile …Çiftliğinin taksim edilmesi sonucu çekişmeli taşınmazında içinde bulunduğu yerin
Haziran 1947 tarih 3 sıra nolu tapu kaydı ile … İzzettin kızı … adına tescil edildiği, 1977 yılında yapılan genel arazi kadastro çalışmaları sırasında … … mirasçıları arasında yapılan paylaşım sonucu bir bölümünün 1840 ada 7 parsel numarası ile … …adına tesbit edildiği,
8- Hazinenin , … …aleyhine açtığı kadastro tesbtine itiraz davasının , Üsküdar 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 1978/98-232 sayılı kararı ile reddedildiği ve Yargıtay denetiminden geçerek 1979 yılında kesinleştiği,
9- 19 nolu orman kadastro komisyonunca 15.10.1976 tarihinde ilan edilen 1744 sayılı yasanın 2. madde uygulaması ile çekişmeli taşınmazında içinde bulunduğu alanın orman sınırları dışına çıkarıldığı,
10- Orman Bakanlığının 8.5.1978 gün 25 sayılı oluru ile 1744 sayılı yasanın 2.madde uygulamasının iptal edildiği , … … tarafından iptal işleminin iptali istemiyle açılan davanın Danıştay 8.Dairenin 1978/2025esas -1979/3144 sayılı kararı ile reddedildiği,
11-Muhafaza ormanı sınırlarının 22.12.1980 tarihinde daraltıldığı,
12-25.2.1981 tarihinde ilan edilerek kesinleşen 1744 sayılı yasanın 2. madde uygulaması ile çekişmeli taşınmazın içinde bulunduğu alanın PIII poligon numarası ile orman rejimi dışına çıkarıldığı anlaşılmaktadır.
6831 Sayılı Yasanın 1744 Sayılı Yasa ile değişik 2. maddesi gereğince orman rejimi dışına çıkartılan yerlerin mülkiyetinin tekrar tapu sahiplerine intikal edebilmesi için;

-3-
2009/6413-9607

1- Taşınmazın öncesi orman olup da bilim ve … bakımından nitelik kaybetmesi nedeniyle 1744 Sayılı Yasanın 2. maddesinin birinci fıkrası gereğince orman rejimi dışına çıkartılan yer olmamalıdır (Bu tür yerler ister itiraz sonucu, isterse itiraz edilmeden kesinleşen orman sınırı içinde kalmışsa o yer tapulu olsa dahi mülkiyeti tapu sahibine intikal etmez.). Çünkü, tapu kaydı yolsuz tescil niteliğinde olduğundan sahibine hiç bir zaman mülkiyet … kazandırmamıştır.
2- 1744 Sayılı Yasanın 2. maddesinin birinci fıkra hükümlerine uymadığı, yani aslında orman olmadığı ve tapulu bulunduğu halde, yanlışlıkla orman sınırı içine alınmış ve sahibi tarafından itiraz edilmediği için hukuken orman sayılan yer haline dönüştüğü anlaşılarak, nitelik kaybetme ya da etmeme konusunda inceleme kurulları tarafından hiçbir araştırma yapılmadan, orman sınırlarının düzeltilmesi sonucu 2. maddenin ikinci fıkrası gereğince orman sınırları dışında bırakılmalıdır.
3- Çekişmeli taşınmazı içine alan ilk orman kadastrosu itirazsız kesinleşmiş olmalıdır (Çünkü, taşınmazı içine alan orman kadastrosu itiraz sonucu kesinleşirse, bu durum o yerin öncesinin orman olduğunu, dolayısıyla taşınmazın orman sınırı içine alınmasından önce oluşturulan tapu kaydının aslı orman olan yerde yolsuz olarak oluşturulduğu itiraz sonucu belirlenmiş olduğundan, malikine mülkiyet … kazandırmaz).
4- Dayanılan tapu kaydı, taşınmaz orman sınırları içine alınmadan önce oluşturulmuş olmalı ve yüzölçümü ile geçerli olarak çekişmeli taşınmazı kapsamalıdır.
5- Dayanılan tapu kaydı,13.07.1945 tarihinde yürürlüğe giren 4785 Sayılı Yasa gereği devletleştirilmemiş olmalıdır ya da devletleştirilmiş sayılmamalıdır.
6- Dayanılan tapu kaydı, 3116 Sayılı Yasanın Muvakkat 1. maddesi ya da başka bir kamulaştırma Yasası gereğince kamulaştırılmış olmamalıdır.
7- Orman sınırlamasının düzeltilmesi sonucu orman sınırı dışında bırakma işlemi 1744 Sayılı Yasanın yürürlükten kalktığı 1 Ocak 1984 tarihine kadar tamamlanmış olmalıdır.
Somut uyuşmazlıkta 1840 ada 7 sayılı kadastro parselinden ifrazen oluşan çekişmeli 1840 ada 166 sayılı parselin de içinde bulunduğu …Ormanları 1940 yılında yapılan orman tahdidinde orman sınırları içinde bulunmakta olup , kişilerin itirazı üzerine 1945 yılında Orman Yönetiminin el atmasının önlenmesine karar verilmişse de, 13.07.1945 tarihinde yürürlüğe giren 4785 Sayılı Yasa gereğince devletleştirilerek, 05.12.1947 tarih 59 numara ile devlet ormanı niteliğinde Hazine adına tapuya kayıt edilmiş , çekişmeli taşınmazın da içinde bulunduğu …Ormanları Bakanlar Kurulunun 28.12.1955 tarihli kararı ile muhafaza ormanı rejimine alınmış, 26.12.1975 yılında 1744 Sayılı Yasanın 2. maddesi uygulaması ile tapu sahibi kişiler adlarına orman sınırları dışına çıkartılmış ise de, muhafaza ormanlarında 2. madde uygulaması işlemi yapılamaz. Orman Bakanlığının 08.05.1978 günlü oluru ile 1744 Sayılı Yasaya göre yapılan çalışmaların iptal edilmesi üzerine dava dışı … … tarafından açılan dava da Danıştay Sekizinci Dairesinin 25.10.1979 tarih, 1978/2025-3144 sayılı kararı ile reddedilmiştir.Daha sonra muhafaza ormanları daraltılarak 25.02.1981 tarihinde ilan edilen 1744 Sayılı Yasanın 2. maddesi ile çekişmeli taşınmaz Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılmıştır. 1840 ada 7 parselin kadastro tespitine itiraza ilişkin Hazinenin açtığı davanın reddine ilişkin 14. Hukuk Dairesinin kararı ile onanarak kesinleşen Asliye Hukuk Mahkemesinin 1978/98-232 sayılı kararında Bakanlık oluru ile iptal edilen ve Danıştay 8. Dairesince de iptal kararı yerinde bulunan 1976 yılında yapılan 1744 Sayılı Yasanın 2. madde uygulamasına değer verilmiş olup, bu nedenle anılan karar kesin hüküm oluşturmaz. Kaldı ki, 1744 Sayılı Yasa uygulaması ile orman sınırları dışına çıkarılan yerler bakımından, gerçek kişilerin dava açmakta hukuki yararının kabul edilebilmesi için, çıkarma işleminin ya bu gerçek kişiler lehine yapılmış olması veya 4785 ve 5658 Sayılı Yasalar karşısında geçerliliğini koruyan tapu kaydına dayanılması gerekir. Çekişmeli taşınmaz eski tarihli memleket haritası ve … fotoğraflarında da yeşil renkli ormanlık alanda gözükmektedir. Davalının tutunduğu tapu kaydı 4785 Sayılı Yasa ile devletleştirilmiş olup 5658 Sayılı Yasaya göre de, iade hükümlerine tabi değildir. Dayanak tapu, hukuki değerini yitiren bir tapu olduğundan, 1744 Sayılı Yasanın 2. madde uygulamasında kişiler yararına herhangi bir hukuki sonuç doğurmaz.Kaldı ki, sınırlaması itirazsız kesinleşmiş bir tapulu arazi de değildir. Diğer taraftan, orman sınırları içinde kalan ve orman rejimi dışına çıkartılan yerlerde tapu ve iskan kayıtlarına değer verileceğini öngören 3402 Sayılı Yasanın 45. maddesi hükümleri Anayasa Mahkemesinin 01.06.1988 gün 1987/31-13 ve 14.03.1989 gün 1988/35-13, 13.06.1989 gün, 1989/7-25 sayılı kararlarıyla iptal edilmiştir.
Hal böyle iken yukarıda açıklanan nedenlerle davacı … tarafından açılan davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken aksi düşünce ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.
SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı Hazinenin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA 10/06/2009 günü oybirliğiyle karar verildi.