YARGITAY KARARI
DAİRE : 20. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2012/13818
KARAR NO : 2013/665
KARAR TARİHİ : 04.02.2013
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasında görülen dava sırasında davalılar vekilleri tarafından reddi hâkim yoluna başvurulmuştur.
Red talebini inceleyen merci tarafından verilen kararın Yargıtayca incelenmesi davalılar … Mimarlık İnş. Tur. Tic. Ltd. Şti., … Gıda Dağ. Tur. San. ve Tic. A.Ş., … Finans Factoring A.Ş. ve … vekili tarafından istenilmiş olmakla, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:
K A R A R
Taraflar arasında görülen konkordato davası sırasında davalılar vekili tarafından 30.05.2012 tarihli dilekçe ile “…verilen tedbir kararının usûl ve kanuna aykırı olduğu, bilirkişilere talimat verildiği, bilirkişiye teslim edilmiş ticari deften ve kayıt olmadığı halde, ticari defter ve kayıtlar incelenmiş gibi sunulan raporun dosyaya kabul edildiği gerekçesiyle tarafsızlığından şüphe duyulduğu…” gerekçesiyle reddi hâkim yoluna başvurulmuştur.
Reddedilen Hâkim … 18.07.2012 tarihli H.M.K.39. maddesi gereğince “…dilekçede ret sebebi ve ret sebeplerine ilişkin inandırıcı delil ve emare gösterilmemiş olduğundan H.M.K. 41/1-b maddesi gereğince reddinin, ancak; bu işlemlerden sonra dava hakkında verilecek kararın reddi hâkim talebinin gölgesinde kalan bir karar verildiği ve bu hususun her iki tarafın adalet duygusunu rencide edeceği düşünüldüğünde mütalaasının çekilme talebi olarak değerlendirilmesi…” gerektiği yönündeki görüşü üzerine talebi inceleyen merci tarafından, “…reddi hâkim sebeplerinin nihai karar verildikten sonra temyiz sebebi yapılabileceği, çekilme talebine ilişkin olarak mahkeme hâkimi tarafından davanın bırakılmasının her iki tarafta şüphe ve tedirginliğe sebep olacağı, yargılamayı sağlıklı olarak yürütmenin mümkün olmayacağı…” gerekçesi ile reddi hâkim talebinin reddi ile H.M.K.’nun 42/4. maddesi uyarınca reddeden tarafın 750’şer TL disiplin para cezası ile cezalandırılmalarına, çekilme talebinin kabulü ile dava dosyasına iş mahkemesi hâkimi … tarafından bakılmasına ilişkin verilen karar, davalılar … Mimarlık İnş. Tur. Tic. Ltd. Şti., … Gıda Dağ. Tur. San. ve Tic. A.Ş., … Finans Factoring A.Ş. ve … vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1) Reddi hâkim kararına ilişkin yapılan temyiz incelemesi yönünden; incelenen dosya kapsamına göre, hâkimin reddi için ileri sürülen hususlar H.Y.K.’nın 36. maddesinde tanımı yapılan sebeplerden değildir. Açıklanan nedenlerle yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, davalılar vekillerinin yaptığı reddi hâkim talebinin reddine ilişkin hükmün ONANMASINA,
2) Çekilme kararına ilişkin yapılan temyiz incelemesi yönünden; incelenen dosya kapsamına göre, mahkeme hâkimi tarafından ret talebi üzerine verilecek kararın davanın taraflarının adalet duygusunu rencide edeceği gerekçesine dayandığı anlaşılmaktadır. Oysa; hâkimler önüne gelen uyuşmazlıkları, kanunî çerçevesinde çözmek zorundadır. Bu işlemi
yaparken hâkim, bir olayla ilgili kuracağı hükümle, tarafların adalet duygusunu zayıflatacağını değil, güçlendireceğini düşünüp, hedefleyerek çalışmalı, kanunlardan aldığı güçle hareket etmelidir. Yargı yetkisi Türk Milleti adına bağımsız mahkemelerce kullanılır (Anayasa madde 9). Hâkimler görevlerinde bağımsızdır. Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdanî kanaatlerine göre hüküm verirler. Maddi bulgu ve delillerle desteklenmeyen soyut iddiaların hâkimlerce duygusallıkla karşılanıp davadan çekilmelerine neden olması, ileride giderilmesi mümkün olmayacak zararlara yol açacağından kabul edilemez. Aksi halde bir yerde görev yapan hâkimlerin, aynı yöntemle davadan çekilmeleri sağlanarak, tabiî hâkim ilkesinin zedelenmesine yol açılacağı unutulmamalıdır. Kaldı ki, merci tarafından aynı nedenlere dayalı olarak yapılan reddi hâkim talebi reddedildiği halde, hâkimin H.M.K. 39. maddesi gereğince yapılan çekilme mütalaasının kabulüne karar verilmesi doğru değildir.
Kabule göre de; mercii tarafından sadece çekilme talebinin incelenip karar verilmesi gerekirken, dosyaya bakacak yeni hâkimin görevlendirilmesi yönünde de karar vermesi usûl ve kanuna uygun görülmemiştir. Merciin böyle bir görevi ve yetkisi yoktur. Çekilme talebi kabul edildiğinde yerine bakacak hakimin belirlenmesi Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri Adelet Komisyonunca yapılacaktır. Mercii kararının görevlendirme ile ilgili hüküm kurması doğru değildir.
SONUÇ: 1) Yukarıda 1 nolu bentde açıklanan nedenlerle; davalılar vekilinin reddi hâkim talebine ilişkin verilen karara yönelik temyiz itirazlarının reddi ile hükmün ONANMASINA,
2) Yukarıda 2 nolu bentde açıklanan nedenlerle; davalılar vekilinin çekilme kararının kabulüne ilişkin verilen karara yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA 04/02/2013 günü oy birliği ile karar verildi.