YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2007/1843
KARAR NO : 2007/10131
KARAR TARİHİ : 25.06.2007

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, 01.06.1994-30.09.2005 tarihleri arası tarım … sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre davalının tüm davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine;
2-Dava, davacının 01.06.1994-30.09.2005 tarihleri arasında Tarım … sigortalısı olduğunun tesbiti istemine ilişkindir.
Mahkemece 01.06.1994-31.12.2001 ve 01.06.2004-30.09.2005 tarihleri arasındaki döneme ilişkin istemin kabulüne fazla talebin reddine karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. …’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın
10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Yapılan incelemede davacının teslim ettiği ürün bedelinden 1994,1995,1996,1997,1998,1999,2000,2001,2004 ve 2005 yıllarında prim kesintisi yapıldığı, 01.10.1994 tarihinden itibaren ziraat odası kaydının devam ettiği görülmektedir. Ziraat Odası Kaydının 2926 sayılı Yasa’nın 10. maddesinde belirtilen kayıtlardan olduğu gözetilerek 01.01.2002-01.06.2004 tarihleri arasındaki dönemde davacının tarımsal faaliyetinin devam ettiğinin kabulü gerekir.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik inceleme yanılgılı değerlendirme sonucu 01.01.2002- 01.06.2004 tarihleri arasındaki döneme ilişkin istemin reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K.’nun 438/7. maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hüküm fıkrasının tümüyle silinerek yerine
“1- Davanın kabulü ile davacının 01.06.1994-30.09.2005 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa kapsamında zorunlu Tarım … sigortalısı olduğunun tesbitine
2- Davalı Kurum harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, peşin alınan harcın karar kesinleştikten sonra talep halinde davacıya iadesine,
3- Davacı tarafça yapılan 19.80 YTL. yargılama giderinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilemsine,
4- Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 450,00 YTL. avukatlık ücretinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,” sözcük ve rakamlarının yazılmasına hükmün bu düzeltilmiş şekliyle ONANMASINA,25.06.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.