YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2007/20376
KARAR NO : 2008/6656
KARAR TARİHİ : 28.04.2008
Mahkemesi :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
Davacı, 1.1.1996 tarihinden itibaren tarım … sigoratlısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, mahkeme kararının dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2-Dava, davacının 01.01.1996 tarihinden itibaren 2926 sayılı Yasa kapsamında tarım … sigortalısı olduğunun tesbiti istemine ilişkindir.
Mahkemece davacının 01.12.1996-26.06.2000 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa kapsamında tarım … sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. …’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir.
2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları
Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Gerçekten Tarım … sigortası kapsamında kesintisiz tarımsal faaliyetin bulunduğunun anlaşıldığı hallerde, 506 sayılı Yasa kapsamındaki kısa süreli çalışmaların 2926 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığı tümden sona erdirmeyeceği, 2926 sayılı Yasa’nın 36 ve 10.maddesindeki şartlarında gerçekleşmesi halinde 506 sayılı Yasa kapsamındaki kısa süreli çalışmalar dışında kalan süreler bakımından Tarım … sigortalısı olunduğunun kabulünün gerekeceği, 506 sayılı Yasa kapsamındaki çalışmaların uzun süreli olduğu hallerde ise, tarımsal faaliyetin kesintiye uğradığının ve …’lu çalışmanın sona ermesinden sonra, 2926 sayılı Yasa kapsamında sigortalılığın yeniden başlatılabilmesi için, doğrudan prim yatırılması veya aynı yasanın 36.maddesine göre ürün bedelinden tevkifat yapılması yoluyla yeniden kayıt ve tescil yolundaki iradenin ortaya konulması gerektiği Dairemizin giderek Yargıtay’ın yerleşmiş görüşlerindendir.
Dosyadaki bilgi ve belgelerden, davacının sattığı ürün bedelinden ilk prim kesintisinin 20.11.1996 tarihinde yapıldığı, ayrıca 1997,1998,2001 yıllarında da prim kesintisinin bulunduğu 1999,2000 prim kesintisinin yapılmadığı,12.03.1990 tarihinden beri Cumayeri Tarım Kredi Kooperatifine kayıtlı olduğu, 30.07.1976 tarihinden beri Cumayeri Fındık Tarım Satış Kooperatifine kayıtlı olduğu,01.07.1997-16.07.1997 tarihleri arasında 10 gün,01.10.1997-01.08.1999 tarihleri arasında 672 gün 506 sayılı Yasa’ya tabi zorunlu sigortalı olarak çalıştığı, 20.6.2000-27.6.2002 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa’ya tabi sigortalı olduğu zirai arazisinin bulunduğu görülmektedir. Somut olayda davacının 506 sayılı Yasa’ya tabi 1.7.1997-16.7.1997 tarihleri arasındaki 10 günlük sigortalılığı kısa süreli ise de 01.10.1997-01.08.1999 tarihleri arasındaki sigortalı çalışmaları kısa süreli olmayıp uzun çalışma niteliğinde olduğundan bu çalışmasının sona ermesinden sonra 2926 sayılı Yasa’ya tabi sigortalılık bu tarihten sonra prim kesintisinin yapıldığı tarihi takip eden aybaşından başlayacağından, davacının 1999 ve 2000 yıllarında prim kesintisi bulunmadığından mahkemece davacının 506 sayılı Yasa’ya tabi sigortalı olduğu 01.10.1997-01.08.1999 tarihleri arasındaki döneme ilişkin isteminin ve 01.08.1999-26.06.2000 tarihleri arasındaki döneme ilişkin isteminin çifte sigortalılık oluşturacak şekilde kabulüne karar verilmiş olması ayrıca 1987 yılındaki 10 günlük 506 sayılı Yasa’ya tabi sigortalılık süresinin dışlanmamış olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Ne var ki bu yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K’nun 438/7. maddesi uyarınca hükmün bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.
SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle hüküm fıkrasının 1.bendinin tümüyle silinerek yerine “Davanın kısmen kabulüne, davacının 01.12.1996-01.10.1997 tarihleri arasında SSK’na tabi sigortalı olduğu 1987 yılındaki 10 günlük süre dışında tarım … sigortalısı olduğunun tespitine, fazla istemin reddine, davanın kısmen reddi nedeniyle 450,00 YTL avukatlık ücretinin davacıdan alınıp davalı Kuruma verilmesine ” rakam ve sözcüklerinin yazılmasına ve hükmün bu düzeltilmiş şekli ile ONANMASINA 28.04.2008 gününde oybirliği ile karar verildi.