YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2008/10424
KARAR NO : 2009/8508
KARAR TARİHİ : 15.06.2009

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı,davalı işveren nezdinde 6.6.1976-6.9.1976 tarihleri arası 90 günlük sigortalılğının tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dava,davacının Göle Orman İşletmesi Karıncadüzü Bölge Şefliği’nde geçen ve kuruma bildirilmeyen 06.06.1976-06.09.1976 tarihleri arasındaki çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, tanık sözlerine dayanılarak istemin kabulüne karar verilmiştir
Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının, Orman İşletme Müdürlüğü,Göle ilçesi, Kars adresinde kurulu Orman işletmesi ünvanlı 34009042473407 sicil nolu iş yerinde 06.06.1976 tarihinde işe girdiğini gösterir giriş bildirgesinin 05.07.1976 tarihinde kuruma verildIği, kurum kayıtlarında uyuşmazlık konusu dönemde davacının çalışmalarının görülmediği, davalı … İdaresinin kayıtlarında davacının 1976 yılında çalışmasının görülmediğinin bildirildiği, davalı … İşletmesi Genel müdürlüğü’ne ait 34009042473407 sicil nolu iş yerinin 506 sayılı Yasa kapsamında olduğu ve iş yerine ait 1976 yılı 1, 2 ve 3dönemine ait 4 aylık dönem bordrolarının Sosyal Güvenlik kurumundan istenilmediği anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlık, somut olayda fiili çalışma olgusunun yöntemince kanıtlanmış olup olmadığı, mahkemece bu yönde yapılan inceleme ve araştırmanın hükme yeterli bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.
Davanın yasal dayanağını oluşturan; 506 sayılı Sosyal Sigortalar Yasa’sının 2 ve 6. maddelerinde açıkça belirlendiği üzere, sigortalılığın oluşumu yönünden çalışma olgusunun varlığı zorunludur. Eylemli veya gerçek biçimde çalışmanın varlığı saptanmadıkça, hizmet akdine dayanılarak dahi sigortalılıktan söz edilemez. Fiili veya gerçek çalışmayı ortaya koyacak belgeler, işe giriş bildirgesiyle birlikte 506 sayılı Yasa’nın 79. maddesinde belirtilen sigortalının gün sayısını, kazanç durumunu, çalışma tarihleriyle birlikte ortaya koyan aylık sigorta gün bilgileri ile Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği’nin 17. maddesinde belirtilen 4 aylık prim bordroları gibi Kuruma verilmesi zorunlu belgelerdir. 506 sayılı Yasa’nın 79/10. maddesinde bu tür hizmet tespit davalarının kanıtlanması yönünden özel bir yöntem öngörülmemiştir. Kimi ayrık durumlar dışında resmi belge veya yazılı delillerin bulunması sigortalı sayılması gereken sürelerin saptanmasında güçlü delil olmaları itibariyle sonuca etkili olurlar. Ne var ki bu tür kanıtların bulunmaması salt, bu nedene dayalı istemin reddine neden olmaz. Somut bilgilere dayanması koşuluyla, bordro tanıkları veya iş ilişkisini bilen veya bilmesi gereken komşu işyerleri kayıtlı çalışanları gibi kişilerin bilgileri ve bunları destekleyen kim diğer kanıtlarla dahi sonuca gitmek mümkündür. Kamu düzenine dayalı bu tür davalarda hakim, görevi gereği doğrudan soruşturmayı genişleterek sigortalılık koşullarının oluşup oluşmadığını belirlemelidir. Bu yön, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555, 5.2.2003 gün 2003/21-35-64, 15.10.2003 gün 2003/21-634-572, 3.11.2004 gün 2004/21-480-579 ve 2004/21-479-578, 10.11.2004 gün 2004/21-538 ve 1.12.2004 gün 2004/21-629 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır
Davalı işyeri bir Kamu kuruluşudur. Kamu kuruluşlarındaki çalışmaların belgelere dayanması asıldır. Mahkeme Orman İşletmesine davacı ile ilgili belgeler celb edilmeden karar vermiştir.
Yapılacak iş, Orman Müdürlüğünden davacının çalıştığını ileri sürdüğü tarihler arasında muvakkat işçiler ve sürekli işçiler ile ilgili şahsi sicil dosyası, ücret ödeme belgeleri, puantaj kayıtlarını getirtmek, anılan çalışmalarının, gerçekten olup olmadığını davalı kamu kuruluşunun nizalı dönemdeki puantaj kayıtları ve ücret bordrolarından saptamak, bu tür belgelerde noksanlık varsa, bunun nedenini araştırmak, giderek işveren kuruluşun davacı ile ilgili yetkili şef, amir, müdür gibi yetkili kişileri ile işverenin SSK’na verdiği dönem bordrolarında ismi geçen ve davacı ile birlikte çalışan tanıkları dinleyerek sonucuna göre karar vermekten ibarettir.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmadan eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA,temyiz harcının istek halinde davalılardan Orman işletmeleri Genel Müdürlüğüne iadesine 15.06.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.