YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2008/12436
KARAR NO : 2009/11887
KARAR TARİHİ : 01.10.2009
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı,1.3.1994-14.5.1995 ve 1.3.1999-24.10.1999 tarihleri arası tarım … sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.
Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
Dava,davacının1.3.1994-14.5.1995,1.3.1999-24.10.1999,1.2.2000-3.10.2000 tarihleri arasında tarım … sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece davanın reddine karar verilmiş ise de dosya içeriğine uygun düşmeyen gerekçelerle varılan sonuç doğru değildir.
Davanın, yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre, sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır. Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. …’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre, kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Somut olayda davacının 01.12.1984 tarihinde re’sen davalı Kurum tarafından tescil edildiği 5.4.1989 tarihinde başlayan SSK çalışmaları nedeniyle tarım … sigortalılığının 4.4.1989 tarihi itibariyle ,sona erdirildiği davacının adına kayıtlı tarım arazisinin bulunduğu,9.12.1980 tarihinde başlayan … Ekicileri Kooparatif kaydının dava tarihi itibariyle devam ettiği ,Zabıta araştırmasına göre de hayatını tarımsal faaliyetten kazandığı , teslim ettiği ürünler sebebiyle de Ilgın Şeker Fabrikası tarafından 21.5.1998,20.6.2001,20.5.2003 tarihlerinde prim kesintisin yapıldığı,SSK şahsi sicil dosyasının incelenmesinden ise 5.4.1989-5.1.2000 tarihleri arasında 1989 yılında 51 gün,1990 yılında 210 gün,1991 yılında 123 gün gibi yıllık ortalama 80-120 gün arasında 2000 yılına kadar bildirim yapıldığı ,dolayısıyla SSK’na tabi çalışmalarının uzun süreli ve kesintisiz olmadığı yılın tamamını kapsar şekilde bildirim yapılmadığı görülmüştür.Davacı dava dilekçesinde SSK’na tabi çalışmaları dışlamak suretiyle tarım … sigortalılığının tesbitini talep etmektedir. Davacı 01.12.1984 tarihinde yapılan tescille tarım … statüsüne girmiş olmakla ve bu tarihten sonraki SSK.’na tabi zorunlu çalışmaları uzun süreli ve kesintisiz nitelik taşımayıp aralıklı ve kısa süreli çalışma olduğundan ihtilaflı döneme ilişkin 2926 sayılı yasanın 10.madde koşullarının davacı yönünden gerçekleşmiş olduğundan davacının SSK’na tabi çalışma süreleri dışında kalan dönemlerde 2926 sayılı yasaya tabi sigortalı olduğunun kabulu gerekir.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin davanın kabulune karar verilmesi gerekirken reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.
O halde davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA,temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine 01.10. 2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.