YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2008/13691
KARAR NO : 2009/756
KARAR TARİHİ : 26.01.2009

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, 1.6.1995-tescil tarihleri arası tarım … sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Sosyal Güvenlik Kurumu vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,
2-Dava, davacının 01.06.1995 tarihinden dava tarihine kadar 2926 sayılı Yasa’ya göre tarım … sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
2-Mahkemece davacının 01.06.1995 tarihinden tescil edildiği 01.08.2007 tarihine kadar tarım … sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. …’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Yapılan incelemede davacının sattığı ürün bedelinden ilk prim kesintisinin 10.05.1995 tarihinde yapıldığı, ilk prim kesintisinden sonra 20.06.1996, 20.05.1997, 16.04.1998, 07.05.1999, 11.05.2000, 20.06.2001, 30.11.2006 tarihlerinde … prim kesintisinin bulunduğu, ziraat odası kaydının 01.05.1985 devamı şeklinde olduğu, tapuda 1973, 1987 yıllarında alınmış 7935 m² ve 320 m² gayrımenkulü bulunduğu, benzer zirai kooperatiflere üyelik kaydının bulunmadığı, zabıta araştırması ile tanık köy muhtarının beyanında 1980 yılından beri tarımsal faaliyetinin devam ettiği, 01.01.1998-30.06.2001 tarihleri arasında 506 sayılı Yasa’ya tabi olarak isteğe bağlı sigortalı prim ödemelerinin olduğu, …’a tescilinin 01.08.2007 tarihinde yapıldığı görülmektedir.
Mahkemece tesis edilen sigortalılık başlangıcının 01.06.1995 olduğuna ve 01.06.1995-14.12.2006 (dava tarihi) tarihleri arasında tarım … sigortalısı olduğunun tespitine ilişkin hüküm yerinde ise de dava tarihini aşar şekilde 01.08.2007 tarihine kadar tespit kararı verilmiş olması, ayrıca bu tarihler arasında çakışan, 01.01.1998-30.06.2001 tarihleri arasında 506 sayılı Yasa’ya tabi isteğe bağlı sigortalı olduğu nazara alınmaksızın çifte sigortalılığa yol açacak şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden karar H.U.M.K.’nun 438/7. maddesi uyarınca bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.
SONUÇ: Hüküm fıkrasının tümden silinerek yerine,
“1-Davacı …’ın 01.06.1995-14.12.2006 tarihleri arasında çakışan 506 sayılı Yasa’ya tabi 01.01.1998-30.06.2001 tarihleri arasındaki 1260 günlük isteğe bağlı sigortalılığı dışında kalan sürede 2926 sayılı Yasa’ya tabi tarım … sigortalısı olduğunun tespitine, fazla talebin reddine,
2-Davalı Kurum harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davacı tarafından yatırılan toplam 24.40 YTL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
3-Reddedilen bölüm üzerinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 500.00 YTL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalı Sosyal Güvenlik Kurumu’na verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 73,00 YTL. yargılama giderinden kısmi red nedeniyle takdiren 50,00 YTL. yargılama giderinin davalı Sosyal Güvenlik Kurumu’ndan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasınasına,”rakam ve sözcüklerinin yazılmasına ve hükmün bu düzeltilmiş şekliyle ONANMASINA, 26.01.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.