YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2008/19140
KARAR NO : 2009/15667
KARAR TARİHİ : 24.11.2009

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk(İş)Mahkemesi

Davacı,davalı işveren nezdinde 8.9.2000-1.11.2003 tarihleri arası çalıştığının günlerin tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R

Dava nitelikçe davacının davalı işverene ait işyerinde 08.09.2000-03.11.2000, 29.11.2000-19.01.2001,07.2001-22.09.2001, 22.09.2001-10.08.2002, 10.08.2002-01.11.2003 tarihleri arasında kesintisiz olarak çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece davanın kabulü ile,davacının 18.09.2000-03.11.2000, 29.11.2000- 19.01.2001, 02.07.2001- 22.09.2001,10.08.2002-01.11.2003 tarihleri arasında davalıya ait işyerinde hizmet akti ile çalıştığının tesbitine karar verilmiştir.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davalı işverence davacı adına düzenlenen 22.09.2001,07.11.2002,03.11.2000 tarihli işe giriş bildirgelerinin süresinde kuruma verildiği, hizmet cetveline göre davalıya ait 11991 sicil nolu işyerinde, 03.11.2000-29.11.2000 tarihleri arası 27 gün,11077706 sicil nolu işyerinde , 22.09.2001-10.08.2002 tarihleri arası 419 gün, 07.11.2002-17.12.2002 tarihleri arası 41 gün çalışmaların kuruma tam olarak bildirildiği, davalı işverene ait 11991 sicil nolu işyeri 10.04.1994 tarihi itibariyle,1077706 sicil nolu işyeri 22.09.2001 tarihinde 506 sayılı Yasa kapsamına alındığı,halen faal oldukları, ihtilaflı dönemlere ilişkin dönem ve ücret bordrolarının istenmediği,dinlenen davacı tanıklarının bordro tanığı yada belgeleri sunulmuş komşu işyeri tanığı olmadıkları, mahkemece komşu işyeri tanığı araştırması yapılmadığı görülmüştür.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı yasanın 79. maddesi bu tip hizmet tesbiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay’ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir. Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır. Çalışma olusu her türlü delille ispat kazanabilirse de çalışmanın konusu niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir. Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555- 3.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır.
Somut olayda tesbiti istenilen ve kabulüne karar verilen dönem yönünden mahkemece yukarıda açıklanan şekilde araştırma yapılmadığı açıktır.
Yapılacak iş; Kurumdan ihtilaflı dönemlere ilişkin dönem bordroları ile, işverenden ücret bordrolarını getirtmek, dinlenen tanıkların bordro tanığı olup olmadıklarını araştırmak, bordro tanığı değillerse veya ihtilaflı dönemin tümünde fiili çalışmanın varlığını doğrulamıyorlarsa ,getirtilen bordrolaRda isimleri yer alan bordro tanıklarını dinlemek bordro tanıkları beyanlarının yeterli olmadığı durumda, komşu işyeri tanıkları olarak dinlenen tanıkların da komşu işyerlerinde çalıştıklarını gösteren kayıtlarını getirtmek, kayıtlarının bulunmadığı yerde davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği nazara alınıp araştırma genişletilerek zabıtaca komşu işyerlerinde benzer işi yapan işlerle uğraşan işverenler veya bu işverenlerin resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlar tesbit edilip fiili çalışmanın varlığı ve hizmetin başlangıç ve bitiş tarihleri hakkında beyanlarına başvurmak ve sonucuna göre karar vermekten ibarettir.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA,temyiz harcının istek halinde davalı …’ya iadesine, 24.11.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.