YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2008/19928
KARAR NO : 2009/691
KARAR TARİHİ : 26.01.2009

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Davacı, 30.6.1985-1.10.1990 ila 4.9.1996-1.7.1997 ile 9.10.2001-1.10.2003 tarihleri arasında tarım … sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun tüm,davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,
2-Dava davacının, 30.06.1985-01.10.1990 tarihleri arasında,04.09.1996-01.07.1997 tarihleri arasında ve 09.10.2001-01.10.2003 tarihleri arasında SSK’na tabi çalıştığı günler dışında tarım … sigortalısı olduğunun tesbiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile, davacının 01.11.1996-01.07.1997 tarihleri arasında tarım … sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. …’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım
kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Gerçekten Tarım … sigortası kapsamında kesintisiz tarımsal faaliyetin bulunduğunun anlaşıldığı hallerde, 506 sayılı Yasa kapsamındaki kısa süreli çalışmaların 2926 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığı tümden sona erdirmeyeceği, 2926 sayılı Yasa’nın 36 ve 10.maddesindeki şartlarında gerçekleşmesi halinde 506 sayılı Yasa kapsamındaki kısa süreli çalışmalar dışında kalan süreler bakımından Tarım … sigortalısı olunduğunun kabulünün gerekeceği, 506 sayılı Yasa kapsamındaki çalışmaların uzun süreli olduğu hallerde ise, tarımsal faaliyetin kesintiye uğradığının ve …’lu çalışmanın sona ermesinden sonra, 2926 sayılı Yasa kapsamında sigortalılığın yeniden başlatılabilmesi için, doğrudan prim yatırılması veya aynı yasanın 36.maddesine göre ürün bedelinden tevkifat yapılması yoluyla yeniden kayıt ve tescil yolundaki iradenin ortaya konulması gerektiği Dairemizin giderek Yargıtay’ın yerleşmiş görüşlerindendir.
Dosyadaki bilgi ve belgelerden, davacının 01.01.1985 tarihinde ilk defa 2926 sayılı Yasa kapsamında sigortalı olarak tescil, 30.06.1985 tarihinde SSK’na tabi çalışma nedeniyle terkin edildiği,01.10.1990 tarihinde prim ödemesine bağlı olarak yeniden tescil edildiği, 04.09.1996 tarihinde SSK’na tabi çalışma nedeniyle terkin edildiği, 01.07.1997 tarihinde prim ödemesine bağlı olarak yeniden tescil edildiği, 09.10.2001 tarihinde SSK’na tabi çalışma nedeniyle terkin edildiği,01.10.2003 tarihinde prim ödemesine bağlı olarak yeniden tescil edildiği ve tecilinin devam ettiği,1990,1991,1992,1993,1994,1996,1997,1998,2003,2004,2005,2006,2007,2008 yıllarında prim ödemelerinin bulunduğu, 1985 yılında 1 gün,1989 yılında 50 gün,1996 yılında 6 gün,10.10.2001-10.07.2002 arası 152 gün ve 20.09.2002-01.11.2002 arası 42 gün kısa süreli SSK’na tabi çalışmalarının bulunduğu,25.08.2004 tarihinde ziraat odasına kayıt olduğu, kaydının devam ettiği, başkaca tarım kooperatif kaydının bulunmadığı, 2008 yılında kadasro sebebli iktisap ettiği tapulu 20 dönüm taşınmazlarının bulunduğu,zabıta araştırması ile muhtar ve yeminli tanık belanlarında davacının ihtilaflı dönemde tarımsal faaliyette bulunduğunun belirtildiği görülmektedir.
Hal böyle olunca ,Mahkemece, davacının 30.06.1985-01.10.1990 tarihleri arasında,04.09.1996-01.07.1997 tarihleri arasında ve 09.10.2001-01.10.2003 tarihleri arasında 2926 sayılı yasa kapsamında sigortalı olduğunun kabulü gerekirken davanın kısmen reddi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K.’nun 438/7. maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.
SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle hüküm fıkrasının 1.paragrafının silinerek, yerine, “Davanın kabulü ile, davacının 30.06.1985-01.10.1990 tarihleri arasında,04.09.1996-01.07.1997 tarihleri arasında ve 09.10.2001-01.10.2003 tarihleri arasında SSK’na tabi çalıştığı süreler dışında 2926 sayılı Yasa kapsamında … tarım sigortalı sayılması gerektiğinin tespitine,” tarih ve sözcüklerinin yazılmasına:
Hüküm fıkrasından, davalı lehine avukatlık ücretine hükmedilen 7. paragrafın silinmesine, hükmün bu düzeltilmiş şekli ile ONANMASINA, 60.00-TL temyiz başvuru harcı yatırılmış olduğu anlaşılmakla, aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edenlerden davacıya yükletilmesine, 26.01.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.