YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2008/20292
KARAR NO : 2009/16296
KARAR TARİHİ : 14.12.2009
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, SSK’lı süreler hariç 1.2.1985 tarihinden itibaren tarım bağkur sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun tüm temyiz itirazlarının reddine,
2-Davacının temyiz itirazlarına gelince;
Dava, davacının 01.02.1985 tarihinden itibaren 506 sayılı Yasa kapsamındaki çalışmaları dışında 2926 sayılı Yasa kapsamında tarım … sigortalısı olduğunun ve yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, istemin kısmen kabulü ile 01.02.1985 tarihinde tarım … sigortalısı iken 506 Sayılı Yasa kapsamında zorunlu sigortalı olduğu dönemler haricinde kalan 02.06.1987-16.04.1989 ve 01.01.1992-30.04.1992 tarihleri arasında 2926 Sayılı Yasa kapsamında tarım … sigortalısı olduğunun tespitine, 01.07.2006 tarihinden sonra da sigortalılığının başlatılmasına ve yaşlılık aylığı talebinin reddinekarar verilmiştir.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının, 08.01.1985 tarihli giriş bildirgesi ile 01.02.1985 tarihinden itibaren 2926 sayılı yasa kapsamında tarım … sigortalı olarak tescilinin yapıldığı, 12.08.2002 tarihinden itibaren Ziraat Odasına kaydının bulunduğu, üzerine kayıtlı 1989 ve 1994 yıllarında kadastrodan tescil edilmiş zirai arazilerinin bulunduğu ilk prim ödemesinin 27.06.1985 tarihinde yaptığı, 1987, 1988, 1990, 1992 yıllarında düzensiz prim ödemelerinin bulunduğu,2006 yılı 5. ve 6. aylarınca toplucu prim borçlarını Kuruma ödediği, davacı Kuruma verdiği 29.01.1992 tarihli terk dilekcesi ile 02.09.1991 tarihinden itibaren SSK lı çalışmaya başlaması nedeni ile … kaydının silinmesini istediği,kurum tarafından 11.05.1992 tarihli yazı ile davacıya … sigortalılığının 05.05.1987 tarihi itibari ile sona erdirildiğinin bildirildiği, davacının 06.05.1987 tarihinden itibaren 1987 yılında 11 gün, 1989 yılında 136 gün, 1991 yılında 119 gün ve 2001 yılında 19 gün çakışan kısa süreli 506 sayılı Yasa kapsamında zorunlu sigortalı çalışmalarının bulunduğu, 27.06.2006 tarihli yaşlılık aylığı tahsis talebinin davalı Kurum tarafından 01.02.1985-05.05.1987 tarihleri arasında 2 yıl 3 ay 4 gün … sigortalılığı bulunduğu gerekçesi ile ret edildiği ve 11.658,56 YTL fazla prim ödemesi bulunduğu anlaşılmaktadır.
2926 sayılı Yasa’nın “Sigortalılığın başlangıcı ve zorunlu oluşu” başlığını taşıyan 5 ncı maddesinde, sigortalıların hak ve yükümlülükleri kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden ay başından itibaren başlayacağı, bu suretle sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamayacağı ve vazgeçilemeyeceği yönünde düzenleme yapılmış olmakla; buna göre sigortalı olmak, kamu düzenine ilişkin, kişiye bağlı, vazgeçilemez ve kaçınılamaz hak ve yükümlülük doğuran bir hukuksal statü meydana getirmektedir. Kişilerin ve sosyal güvenlik kuruluşlarının bu statünün oluşumundaki rolü, yenilik doğurucu ve iradi bir durum değil, kanun gereği kendiliğinden oluşan statüyü belirlemekten ibarettir. Dolayısıyla, sosyal güvenlik hakkından vazgeçilmesi olanaksızdır.
Öte yandan Tarım … sigortası kapsamında kesintisiz tarımsal faaliyetin bulunduğunun anlaşıldığı hallerde, 506 sayılı Yasa kapsamındaki kısa süreli çalışmaların 2926 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığı tümden sona erdirmeyeceği, 2926 sayılı Yasa’nın 36 ve 10.maddesindeki şartlarında gerçekleşmesi halinde 506 sayılı Yasa kapsamındaki kısa süreli çalışmalar dışında kalan süreler bakımından Tarım … sigortalısı olunduğunun kabulünün gerekeceği Dairemizin giderek Yargıtay’ın yerleşmiş görüşlerindendir.
2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır. Anılan sebeplerle davacının tescil edildikten sonra kısa süreli 506 sayılı Yasa’ya tabi çalışmaları dışında tarımsal faaliyette bulunduğu zirai taşınmaz kayıtları ile ispat olunduğundan 02.06.1987 tarihinden itibaren çakışan kısa süreli 506 sayılı Yasa kapsamındaki çalışmaları dışlanarak 2926 sayılı Yasa kapsamında sigortalı olduğunun tespitine karar verilmesi gerekirken mahkemece davacının Kuruma verdiği 29.01.1992 tarihli terk dilekçesine geçerlilik tanınarak yazılı şekilde karar verilmesi isabetsizdir.
Yapılacak iş; davacının kısa süreli 506 sayılı Yasa kapsamında geçen zorunlu sigortalı çalışmaları dışında 01.02.1985 tarihinden itibaren 2926 sayılı Yasa kapsamında tarım … sigortalısı olduğunun kabulüyle , tahsis talep tarihi itibari ile yaşlılık aylığı koşullarını değerlendirip çıkacak sonuca göre bir karar vermekten ibarettir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 14.12.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.