YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2008/20347
KARAR NO : 2009/3425
KARAR TARİHİ : 09.03.2009
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Davacı, SSK’lı süreler hariç l.4.l986- l.7.2005 tarihleri arası tarım … sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre davalı Kurum vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,
2-Dava davacının l.4.l986-1.7.2005 tarihleri arasında çakışan 506 sayılı Yasa’ya tabi çalışmalar dışında tarım … sigortalısı olduğunun tesbitine ilişkindir.
Mahkemece davacının l.4.l986-l.7.2005 tarihleri arasında l987/3.dönemde 73 gün, l988 yılında l89 gün, l990 yılında 20 gün, 200l yılında 90 gün, 2002 yılında 360 gün, 2003 yılında 295 gün, 2005 yılında 79 gün 506 sayılı Yasa’ya tabi zorunlu çalışmaları dışında tarım … sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7.maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’ a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5.maddesi ie 7.madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3.maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır. Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diger yandan resen tescil başlığını taşıyan 9. maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür.Bu bağlamda 2. madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçimde prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. …’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın l0.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Gerçekten Tarım … sigortası kapsamında kesintisiz tarımsal faaliyetin bulunduğunun anlaşıldığı hallerde, 506 sayılı Yasa kapsamındaki kısa süreli çalışmaların 2926 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığı tümden sona erdirmeyeceği, 2926 sayılı Yasanın 36 ve 10.maddesindeki şartlarında gerçekleşmesi halinde 506 sayılı Yasa kapsamındaki kısa süreli çalışmalar dışında kalan süreler bakımından Tarım … sigortalısı olunduğunun kabulünün gerekeceği, 506 sayılı Yasa kapsamındaki çalışmaların uzun süreli olduğu hallerde ise, tarımsal faaliyetin kesintiye uğradığının ve SSK’lı çalışmanın sona ermesinden sonra, 2926 sayılı Yasa kapsamında sigortalılığın yeniden başlatılabilmesi için, doğrudan prim yatırılması veya aynı yasanın 36.maddesine göre ürün bedelinden tevkifat yapılması yoluyla yeniden kayıt ve tescil yolundaki iradenin ortaya konulması gerektiği Dairemizin giderek Yargıtay’ın yerleşmiş görüşlerindendir.
Yapılan incelemede davacının l.4.l986 tarihinde davalı Kurumca tarım … sigortalısı olarak kayıt ve tescilinin yapıldığı, 506 sayılı Yasa’ya tabi zorunlu çalışmalarının bulunması nedeniyle tarım … sigortalılığının ll.9.l987 tarihinden itibaren durdurulduğu l.4.l998, tarihinde başlatılıp l9.6.200l tarihinde durdurulduğu, l.6.2004 tarihinde başlatılıp ll.4.2005 tarihinde durdurulduğu l.7.2005 tarihinde tekrar başlanıldığı, 506 sayılı Yasa’ya tabi, l2.9.l987-30.9.l987 tarihleri arasında l9 gün, l5.l0.l987-9.l2.l987 tarihleri arasında 54 gün olmak üzere toplam 73 gün, l988 yılında l89 gün, l989 yılında l8 gün, l990 yılında 7l gün, l99l yılında 9 gün, 200l yılında 90 gün, 2002 yılında 360 gün, 2003 yılında 295 gün, 2005 yılında 79 gün zorunlu sigortalı çalışmalarının olduğu, ziraat odası kaydının l0.5.2004 tarihinden, … kooperatif kaydının l9.4.2002 tarihinden devam ettiği, Tarım Kredi Kooperatif kaydının olmadığı, tapu da, 2004 yılında alınan 9100 m2 arazisinin olduğu muhtar beyanından tarımsal faaliyetinin l.4.l986 tarihinden beri devam ettiği, zabıta araştırmasında 8 dönüm tarlası ile 4 adet Büyükbaş hayvanının olduğu, 1998, 1999, 2000, 2001, 8.6.2004, 3.1.2005, 2006, 2007, 2008 yıl ve tarihlerinde prim yatırdığı görülmüştür.
Mahkemece, davacının l.4.l986-3l.l2.200l tarihleri arasında kısa süreli 506 sayılı Yasa’ya tabi zorunlu sigortalılığı dışlanarak ayrıca l.l0.200l-25.l0.2003 tarihleri arasındaki uzun süreli 506 sayılı Yasa’ya tabi sigortalılığının başladığı tarihte tarım … sigortalılığının biteceği nazara alındığında, ilk prim ödeme tarihi olan 8.6.2004 tarihini takip eden aybaşı olan l.7.2004-l.7.2005 tarihleri arasında 506 sayılı Yasa’ya tabi sigortalılığı dışlanarak tarım … sigortalılığının tesbitine karar verilmesi doğru ise de, uzun süreli 506 sayılı Yasa’ya tabi sigortalılığının sona erdiği 26.l0.2003 tarihinden 3l.6.2004 tarihleri arasındaki dönem yönünden tesbit kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HUMK’nun 438/7. maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.
SONUÇ: Hüküm fıkrasının tümüyle silinerek,
“1-Davacının l.4.l986-31.12.2001 tarihleri arasında, l987 yılında 73 gün, l988 yılında l89 gün, l989 yılında l8 gün, l990 yılında ll gün, l99l yılında 9 gün, 200l yılında 90 gün çakışan 506 sayılı Yasa’ya tabi çalışmaları dışında ve l.7.2004- l.7.2005 tarihleri arasında 2005 yılındaki 79 gün, 506 sayılı Yasa’ya tabi zorunlu çalışmaları dışında kalan sürelerde 2926 sayılı Yasa’ya tabi Tarım … sigortalısı olduğunun tespitine, fazla talebin reddine,
2-Davalı Kurum harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davacı tarafından yatırılan 28.00 TL harcın karar kesinleştikten sonra talep halinde davacıya iadesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 500,00 TL avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacıya kısmen red nedeniyle 500,00 TL avukatlık ücretininde davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan l9,00 TL yargılama giderinden red ve kabul oranına göre takdiren l5,00 TL.sının davalıdan alınarak davacıya verilmesine kalanının davacı üzerinde bırakılmasına” rakam ve sözcüklerin yazılmasına hükmün bu düzeltilmiş şekliyle ONANMASINA, 09.03.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.