YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2008/20811
KARAR NO : 2009/5491
KARAR TARİHİ : 13.04.2009
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, SSK.’lı süreleri hariç 01.05.1995-01.03.2004 tarihleri arası tarım … sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.
Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine.
2-Dava, 1.5.1995-1.3.2004 tarihleri arasında 506 sayılı tabi çalışmaları dışında 2926 sayılı Yasa’ya göre tarım … sigortalılığının tespiti istemini ilişkindir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde davanın reddine karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. …’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Gerçekten Tarım … sigortası kapsamında kesintisiz tarımsal faaliyetin bulunduğunun anlaşıldığı hallerde, 506 sayılı Yasa kapsamındaki kısa süreli çalışmaların 2926 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığı tümden sona erdirmeyeceği, 2926 sayılı Yasanın 36 ve 10.maddesindeki şartlarında gerçekleşmesi halinde 506 sayılı Yasa kapsamındaki kısa süreli çalışmalar dışında kalan süreler bakımından Tarım … sigortalısı olunduğunun kabulünün gerekeceği, 506 sayılı Yasa kapsamındaki çalışmaların uzun süreli olduğu hallerde ise, tarımsal faaliyetin kesintiye uğradığının ve SSK’lı çalışmanın sona ermesinden sonra, 2926 sayılı Yasa kapsamında sigortalılığın yeniden başlatılabilmesi için, doğrudan prim yatırılması veya aynı yasanın 36.maddesine göre ürün bedelinden tevkifat yapılması yoluyla yeniden kayıt ve tescil yolundaki iradenin ortaya konulması gerektiği Dairemizin giderek Yargıtay’ın yerleşmiş görüşlerindendir.
Yapılan incelemede davacının ilk prim kesintisinin 2.5.1995 tarihinde yapıldığı, ilk kesinti tarihinden sonra prim kesintisinin ya da prim ödemesinin olmadığı , Tarım Kredi Kooperatifi kaydı ile ziraat odası kaydının araştırılmadığı, ancak … kooperatifi kaydının 4.12.1990 tarihinde başlayıp devam ettiği, muhtarlık ilmühaberisinde 25 yılık çiftçilik yaptığının bildirildiği tapuda dedesi üzerine kayıtlı halen intikali yapılmamış arazileri hissedar olarak ekip biçtiğinin bildirildiği, Değirmenli Belediye Başkanlığı’nın ilgili yazısın olduğu, zabıta araştırmasında 1976 yılından beri çiftçilik yaptığı, 1.2.1995-30.6.1996 tarihleri arası 330 gün, 25.1.2000-8.10.2000 tarihleri arasında 255 gün, 17.3.2004-31.12.2004 tarihleri arasında 251 gün, 506 sayılı Kanuna tabi zorunlu sigortalı çalışmalarının olduğu görülmektedir.
Mahkemece davacının kesinti tarihi ile talep tarihleri arasındaki çalışmaları kısa süreli olup her çalışma dönemi bir yılı doldurmadığından 2.5.1995 tarihli Tekel tütün kesintisi ve … Kooperatif kaydı zabıta araştırması, muhtar ilmühaberi, Belediye yazısı nazara alınarak davacının 1.2.1995-31.12.1995 tarihleri arasındaki 506 sayılı Yasa’ya tabi çalışmasının bitim tarihini takip eden 1.1.1996 tarihinden 1.3.2004 tarihine kadar 506 sayılı Yasa’ya tabi çakışan süre dışında tarım … sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesi gerekirken davanın tümden reddi cihetine gidilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz ve temyiz başvuru harcının istek halinde davacıya iadesine, 13.4.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.